Sluit Het Cheider en start opnieuw

Foto: Twitter
De NRC onthulde eerder deze maand dat de orthodox-joodse school Het Cheider in Amsterdam in 2012 bij de misbruikzaak van Ephraïm S. pas aangifte deed nadat de toenmalige onderwijsminister druk had uitgeoefend. Oud-leerling van Het Cheider Dina-Perla Portnaar reageert in deze bijdrage op dat nieuws. Portnaar groeide op in een streng orthodox-joodse omgeving en schreef daarover het boek Exodus uit de vuurtoren.

Twee zaken zullen velen binnen en buiten de joodse gemeenschap niet hardop durven zeggen in het kader van de zedenzaak, waarbij Ephraïm S. verdacht wordt van misbruik van meerdere jongens op Het Cheider. Twee punten waar ik best iets over kwijt wil wanneer er naar mijn mening wordt gevraagd. Eén: we staan achter de mensen die de slachtoffers en betrokkenen ondersteunen. De slachtoffers in deze zaak noem ik vanaf nu overwinnaars in wording. Slachtoffers van delicten in het algemeen heten vanaf nu overwinnaars. Twee: sluit Het Cheider symbolisch om een streep onder het mogelijke mismanagement, falen en vooral het leed te zetten. Start opnieuw.

Heft in eigen handen nemen
De zedenzaak is niet de enige geschiedenis waarbij er op z’n minst vraagtekens bij de rol van de (oud-)verantwoordelijken van Het Cheider gezet kunnen worden. Er zijn veel verhalen, waaronder mijn geschiedenis en de verhalen van familieleden die vóór mijn geboorte aan Het Cheider gelinkt waren. Mijn verhaal gaat over overleving in een problematische thuissituatie, met op lange termijn een onomkeerbaar gevolg, namelijk biologisch kinderloos raken. Ik zal er nooit flauw over doen, maar van misbruik, geweld, smaad en laster, brainwashing en dergelijke kun je als individu absoluut terugkomen. Je kunt het heft in eigen handen nemen. Dat heb ik ook gedaan. Nogmaals, ik zal de laatste zijn die zal beweren dat het makkelijk is, want in vele gevallen zijn mensen hier een heel leven lang mee bezig, maar het kan zeer zeker wel. Biologisch kinderloos zijn, kan ik niet veranderen, tenzij de positieve ontwikkelingen op het gebied van health tech zeer snel zullen vorderen. Ik kan alleen mijn gedachten en attitude veranderen, alhoewel zowel mijn partner als ik inmiddels realistisch-hoopvol en een tikkeltje rebels denken: ach wereld, wacht maar.

Kracht
Overwinnaars houden de beschadiging wel bij zich. Afhankelijk van iemands helingsproces en een hele reeks subfactoren – nature en nurture – kan een voorgeschiedenis iemands kracht worden en tot iets positiefs worden omgebogen. Maar na vele gesprekken met overwinnaars met diverse soorten voorgeschiedenissen, weet ik nu ook als geen ander dat er altijd een stukje in het individu overblijft waar buitenstaanders niets van begrijpen. Gelukkig misschien wel. Misschien zoals het hoort. Zaken hebben zich immers wel feitelijk voorgedaan, woorden zijn namelijk wel uitgesproken, enzovoorts.

Helen en geheeld zijn
Laat ik niet een al te grote aanloop nemen naar waar het hier op maatschappelijk, psychologisch en vooral spiritueel niveau om gaat. Diepgaande details van geschiedenissen zoals in de zedenzaak zijn nu heel even ondergeschikt aan de algemene boodschap van helen en geheeld zijn in het grotere geheel. Zoals iemand die gelinkt is aan de zedenzaak zich terecht afvraagt: hoe heeft dit kunnen gebeuren en waarom? Als er in deze fase al over zingeving gesproken kan worden, als dat al opgebracht kan worden, dan is groei het enige antwoord waar ik op kan komen, niet alleen voor de overwinnaars in wording, de betrokkenen, Het Cheider en de joodse gemeenschap, maar ook van de samenleving. Of men het wil of niet, hier gaan lessen uit getrokken worden. Verbetering zal misschien lang niet even snel volgen als sommigen zouden willen, onder wie ikzelf, maar verandering is onvermijdelijk. Ga in plaats van tegenover elkaar staan, gezamenlijk eens op een ‘hogere’ frequentie zitten. Heb bovendien respect, gratie en empathie voor alle verhalen, vanaf de oprichting van de school tot aan de hedendaage geschiedenissen. Dan zal blijken dat iedereen het unaniem met elkaar eens is, dit mag nooit meer gebeuren.

Mensenrechten op micro-niveau
Laten we het geharrewar gedurende één tel parkeren en dit op het niveau opnemen waarop dit gebracht wordt: sluit Het Cheider symbolisch. Stel een nieuw bestuur aan. Sta daarbij open voor vrouwen die uit de gemeenschap komen of die zelfs jaren van hun leven hebben toegewijd aan het docentschap op Het Cheider. Laat de hedendaagse directeur grondig naar de pijnpunten kijken en met beslissingen komen. Met oplossingen, waarbij mensenrechten op micro-niveau centraal komen te staan. Alleen dan kan deze school floreren in een geïntegreerde samenleving waarin er ruimte is voor iedereen. Met andere woorden, de belichaming van een duurzame joodse identiteit. En haal toch dat fort, die omheining om het schoolgebouw, weg. Bescherming en afbakening in de vorm van een hek kan hopelijk ook anders in deze tijd. Eens stemde de oprichter van Het Cheider, namelijk meneer Arthur Cohen, in met ijzerdraad. Heropen het gebouw weer op feestelijke wijze; zoals eens ook al gebeurde, met een belofte richting allen die Het Cheider een warm hart toedragen, onder wie ikzelf, juist omdat het de enige orthodox-joodse school in de naoorlogse periode in Nederland is. Start dan met gepaste trots opnieuw. Uiteraard blijven al die mooie aspecten van deze school in het kader van de zedenzaak publiekelijk onbesproken. In dat verband, ga gewoon door.

DELEN
Dina-Perla Portnaar
Groeide op in een streng joods-orthodoxe omgeving en schreef daarover het boek 'Exodus uit de vuurtoren: schaduw achter en gezicht naar de zon'. Haar nieuwe boek 'Levende sierlijkheid', een gids om aan jezelf te werken met basisprincipes voor persoonlijke groei, empowerment en spiritualiteit, is net uit. Voor de Kanttekening schrijft ze artikelen en columns over zingeving.