Wanneer labels en veroordelingen wegvallen

Foto: Reuters

De Nederlandse samenleving biedt veel mogelijkheden, zekerheid en rust, mits we binnen de lijnen kleuren en het liefst normaal doen, want dan doen we al gek genoeg. Alles loopt binnen de algemeen opgestelde structuren en volgens het alom geldende beleid. Veel moeilijker wordt het wanneer je een eigen(zinnig), non-conformistisch en enigszins exorbitant pad wil bewandelen. ‘Overdreven’ en ‘Amerikaans’ hoor je dan soms. Daarbij zullen vele lezers gelijk kunnen toevoegen dat ‘het menselijke verhaal’ in Nederland nog altijd bepalend is; zaken zoals kleur, afkomst, nationaliteit, sekse, leeftijd, klasse, enzovoorts. Want dat is wie iemand is, toch? Verre van.

Grootste menselijke verlangen
Wie iemand echt is, komt tot uiting wanneer de persoonlijkheid en de innerlijke mens, ook wel ziel, volledig met elkaar in contact staan. De persoonlijkheid dient de ziel. Als je van minder spirituele formuleringen houdt, kun je zeggen: wanneer labels en veroordelingen van anderen wegvallen. Gezien worden voor wie je echt bent, mag misschien wel het grootste menselijke verlangen zijn, op voortleven na. We zien de ander echter regelmatig niet zoals die is, maar zoals we denken dat die is, misschien wel omdat we onszelf niet zien zoals we echt zijn. Niet aandacht, maar erkenning is goud. Het is bovendien bijna een onmogelijke taak, omdat de mens zich doorlopend verder ontwikkelt en op elk willekeurig moment kan besluiten om te worden wat hij of zij het liefst manifesteert.

Reacties
Ieder individu dat structureel vanuit de samenleving niet gezien en –
vrij vertaald – gewaardeerd wordt, reageert daar anders op. De één wordt niet beloond voor topprestaties en vertrekt naar het buitenland. De ander merkt op dat talent helemaal niet automatisch komt bovendrijven zoals we elkaar naïef voorhouden en wordt op den duur ongemotiveerd. Langzaam vervaagt de betrokkenheid. Nog een ander ervaart politieke manifestaties op individueel niveau of publiekelijk, bijvoorbeeld vanuit partijen. Weer een ander verkeert in ernstige problematiek van identiteit, religie, huiselijke setting, gezondheidszorg, welzijn, isolement of financiële zorg en keert zich steeds meer tegen andere mensen, met inhumane, destructieve en fundamentalistische of dwangmatige handelingen tot gevolg.

Het begint bij jezelf
Vanuit spiritueel-psychologisch oogpunt wordt verondersteld dat je aan je eigen terrein werkt en dat alles buiten jezelf precies is zoals het moet zijn. Sterker nog, het is volmaakt. Wil je het collectieve beïnvloeden, dan begint dat bij jezelf en bij een mooi en dankbaar leven leiden. Niet alleen het zichtbare, zoals het gedrag, valt onder iemands verantwoordelijkheid, ook de gedachten en woorden behoren tot de dagelijkse taken van het individu. Het levensdoel, ook wel de levenswegformulering in mijn boek Levende sierlijkheid, stelt het individu centraal, zodat hij of zij weet wanneer zich aan de realiteit aan te passen en wanneer niet.

Zorgwekkend
Spiritualiteit betekent echter niet de zaken niet benoemen. Er is niets mis met de yogamatten, groene sappen en meditaties, maar daar zullen de collectieve transformaties nooit alleen vandaan komen. Faux spiritualiteit brengt veel behagen, maar geen duurzame beweging. Laat ik daarom opmerken hoe zorgwekkend ik de gevolgen vind van elkaar niet echt zien. Daar haak ik nogal door af de laatste tijd. Ongetwijfeld zal dat ook binnen mijn eigen terrein opgelost moeten worden en toch… Waar is de gebalanceerde modus in mijzelf en de maatschappij gebleven? Misschien zal ik de volgende column dan maar vanuit een hangmat aan de Tamarama Beach in Sydney, Australië aanleveren. Omdat het past. Omdat het kan.

DELEN
Dina-Perla de Winter
Groeide op in een streng joods-orthodoxe omgeving en schreef daarover het boek 'Exodus uit de vuurtoren: schaduw achter en gezicht naar de zon'. Binnenkort komt haar nieuwe boek 'Levende sierlijkheid' uit. Voor de Kanttekening schrijft ze artikelen en columns over zingeving.