Afgelopen week kreeg ik twee berichten voor mijn kiezen waar ik instemmend bij moest knikken, maar waarbij er ook meteen een vies glimlachje op mijn gezicht verscheen. Het eerste was de discussie die journalist Abdou Bouzerda van Bureau Buitenland wil losmaken over welke regeringsvormen we ‘regime’ noemen (bijvoorbeeld Iran) en welke niet (bijvoorbeeld Israël en de VS).
Vanuit democratische principes pleit hij ervoor dat we consequent zijn, maar in de formulering van die kritiek hanteert hij de fluwelen handschoen. ‘Moet hij dat doen om zijn conservatieve, witte (ja, de media zijn nog steeds een wit bastion) collega’s niet voor het hoofd te stoten?’, ging er als eerste door me heen toen ik het stuk las. ‘Ik weet niet of pro-Israëlische en pro-westerse eind- en hoofdredacteuren hiervan meteen onder de indruk zijn,’ app ik een collega van kleur die me op het stuk wees.
Maar goed, Bouzerda zegt als volgt:
‘Als we “regime” gebruiken voor een staat die structureel één bevolkingsgroep zonder volwaardige rechten onder controle houdt, dan wordt het lastig om vol te houden dat dat woord alleen voor Teheran gereserveerd is. Dit is geen pleidooi om Iran en Israël gelijk te stellen. Dat zou analytisch lui zijn. Het gaat hier om het principe van woordkeuze en hoe we dat legitimeren.’
Eerder in dat stuk wijst Bouzerda ook op Israëlische apartheidswetgeving (zonder die zo te benoemen), zoals een doodstraf die alleen voor Palestijnen geldt. Tegelijk laat hij na om de genocide in Gaza en Libanon te noemen. Beide worden gerechtvaardigd als terreurbestrijding (van Hamas en Hezbollah), zoals genocides vaker worden verbloemd. In wezen draait het om de expansie van Israëlisch grondgebied.
Een dubbele vergelijking lijkt me op zijn plaats. In de hoofden van de Jong-Turken – verantwoordelijk voor de Armeense genocide tijdens de Eerste Wereldoorlog – waren er ook allerlei terreurbewegingen actief in historisch Armenië. Het streven naar onafhankelijkheid werd toen onderdrukt door bijna alle Armeniërs in het oosten van het Ottomaanse Rijk uit te roeien. Ook bestreden nazi’s tijdens de Holocaust het waanidee van het ‘internationale Jodendom’ en ‘Verjudung’, terwijl ze tegelijkertijd de Duitse Lebensraum uitbreidden. Deze genociden vonden plaats in de context van imperialistische en koloniale oorlogen en in naam van de belangen van het ‘Herrenvolk’, in dit geval de Turken en Duitsers.
Deze mensen kennen geen schaamte en maken daar ook geen geheim van
Alleen machthebbers die zich niet alleen technisch en militair, maar ook moreel superieur wanen, plegen genociden. Dat is het belangrijkste argument om te spreken van een genocidaal apartheidsregime in Israël, of een extremistisch christelijk-nationalistisch Trump-regime in de VS. Deze mensen kennen geen schaamte en maken daar ook geen geheim van. Waarom zouden journalisten hun woorden dan verzachten? Speaking truth to power zou het uitgangspunt moeten zijn tegenover regimes die alle grenzen van menselijkheid en waardigheid hebben overschreden.
Kolonialisme in Nieuw-West
Oké, dan het tweede bericht, waar ik als Turkse Amsterdammer uit Nieuw-West niet echt van opkeek. Het ging over Turkse en Marokkaanse politieagenten die zich gepest voelden door hun witte collega’s en teleurgesteld het korps verlieten. Tja, wat valt er nog meer te zeggen over racisme binnen witte politie-eenheden?
Jarenlang heb ik me de longen uit mijn lijf geschreeuwd over de koloniale omstandigheden in Nieuw-West, waar Turkse en Marokkaanse bewoners, bewust of onbewust, zijn geconcentreerd en in feite in wijken worden vastgezet, en door gentrificatiebeleid steeds weer aan het kortste eind trekken. Als diversiteitsbeleid er dan op gericht is om boeven ‘uit je eigen soort’ te vangen in Nieuw-West, dan gaat dat op een gegeven moment wringen. Geen zinnig mens kan die systemische vernedering schadevrij volhouden. De enige remedie is echte vrijheid en gelijkheid. De herdenkingsdagen komen er weer aan. Wees niet bang, wees vrij op 4 en 5 mei!
