Waarom gaat links niet de straat op voor Oekraïne? Het dK-panel reageert

Schrijver en activist Joris Luyendijk zei in de podcast BOOS dat links volgens hem te weinig aandacht heeft voor Oekraïne, dat door Rusland wordt aangevallen. Waarom gaan linkse mensen niet de straat op om Oekraïne te steunen?

Yunus Kaplan, docent

‘Oekraïne is geen linkse zaak. Het gaat over oorlog, vrijheid, Europa en over een land dat niet door Rusland opgeslokt wil worden. Dat er minder grote demonstraties zijn, betekent volgens mij niet dat er geen betrokkenheid is. Voor Oekraïne is vanaf het begin veel aandacht geweest. In de media, in de politiek, bij hulpacties, bij mensen die geld gaven, spullen inzamelden of vluchtelingen opvingen. Dat is geen stilte. Misschien zit het verschil erin dat Nederland Oekraïne officieel steunt. Demonstraties ontstaan vaak als mensen vinden dat hun eigen regering wegkijkt. Bij Oekraïne ligt dat anders. Je mag links daar best op aanspreken. Maar doe niet alsof afwezigheid op straat hetzelfde is als onverschilligheid.’

‘Demonstraties ontstaan vaak als mensen vinden dat hun eigen regering wegkijkt’

Dimple Sokartara, communicatieadviseur

‘Het geweld dat Oekraïne meemaakt, is niet goed te praten en verdient ook protest, zoals dat er gelukkig ook is. Maar het verschil in opvang, steun en begrip voor Oekraïne en bijvoorbeeld Gaza is ongelooflijk groot. Daarom kan ik me voorstellen dat mensen meer van zich laten horen voor een gebied waar veel minder steun en begrip voor is, zoals Gaza. Overigens zie ik ook geen rechtse massa’s de straat op gaan voor Oekraïne. Zij komen eerder in actie voor rechtse belangen, vaak rond onderwerpen van meer nationalistische aard, zoals anti-azc-demonstraties.’

Ahmed Abdillahi, postbezorger

‘Ik denk wel degelijk dat links demonstreert voor Oekraïne, alleen is dat misschien wat minder zichtbaar. Ik ken heel wat linkse mensen die Oekraïne steunen. Door de grote steun die er vanuit links ook voor Gaza is, is Oekraïne misschien wat ondergesneeuwd geraakt, maar de steun voor Oekraïne is er zeker. Ik wil de twee conflicten overigens niet met elkaar vergelijken. Wat daar gebeurt, is in beide gevallen verschrikkelijk. Hopelijk komt er aan beide oorlogen snel een einde. Oorlog is nergens goed voor. Ik ben zelf ooit als vluchteling hier gekomen vanwege een burgeroorlog. De naweeën daarvan voel ik nog steeds en ik wens dat niemand toe.’

Mostafa Hilali, militair

‘Links gaat de straat niet op voor Oekraïne omdat het niet hoeft. Overigens hoeft niemand de straat op voor Oekraïne, ongeacht wat Joris Luyendijk zegt. Demonstreren doe je namelijk om solidariteit te tonen en druk uit te oefenen. Solidariteit met Oekraïne is er, ontzettend veel zelfs. Ook vier jaar later zie je overal Oekraïense vlaggen en staan nieuws en sociale media vol met verhalen over Oekraïne. Die solidariteit blijkt ook uit de manier waarop Nederlanders hun woningen, werk en armen openen voor Oekraïense vluchtelingen. Om solidariteit te tonen, hoef je dus niet de straat op.

Ook is het niet nodig om druk uit te oefenen. Rusland is de agressor en dat land ligt niet wakker van demonstranten tegen de illegale aanvallen op Oekraïne. Demonstreren tegen de Oekraïense regering is evenmin nodig, want die blijft zich verzetten tegen de Russische aanvallen. Ook demonstreren tegen de Nederlandse regering is niet nodig, aangezien Nederland een zeer actieve bijdrage levert aan de ondersteuning van Oekraïne met middelen en trainingen.

‘Solidariteit met Oekraïne is er, ontzettend veel zelfs’

Dus waarom en waartegen zouden we gaan demonstreren? Van mensen eisen dat ze voor Oekraïne demonstreren, is zinloos en zal niets veranderen. Dat hoeft ook niet, want dit conflict is niet vergeten en we hebben de wil om het verschil te maken. Iets wat niet vanzelfsprekend is, gezien onze houding tegenover andere conflicten.’

Jakob de Jonge, kunstenaar

‘Dit is een heel interessante vraag. Ik zou er ook een kanttekening bij willen plaatsen. Want ‘nominaal’ links – links in naam, maar in feite liberaal: Pro, D66, CU – is wél pro-Oekraïne. Zij gingen in het begin van de oorlog ook de straat op. Maar ‘echt’ links inderdaad niet. Dit heeft meerdere oorzaken, denk ik:

• Traditioneel links is principieel tegen oorlog. Ten aanzien van Oekraïne denkt Nederland, in NAVO-verband, dat oorlog voeren tegen Rusland de oplossing is. Dat is wat mij betreft, en vanuit links-pacifistisch standpunt, waanzin. Wij geloven in diplomatie en dialoog en in het bouwen aan een vreedzame toekomst. Daarin past geen militaire escalatie. Oorlog is een roekeloze verkwisting van mensenlevens en geld en het is een illusie dat de ‘verschillen van mening’ met Rusland op het slagveld kunnen worden opgelost.
• De oorlogsretoriek van de regering is hypocriet. Het verhaal is dat we Oekraïne moeten helpen tegen de Russische agressie. Maar we zien tegelijkertijd dat NL politieke en economische steun verleent aan Israël, dat al jaren bezig is een genocide uit te voeren in Gaza, de West Bank en Libanon en bovendien agressie pleegt tegen Iran, Syrië, Jemen et cetera. Deze dubbele moraal maakt linkse mensen niet warm voor de oorlog tegen Rusland. Een groot deel van de wapens voor de oorlog met Rusland gaan we kopen bij de VS en Israël: twee neofascistische staten en twee van de grootste schenders van mensenrechten van deze tijd.
• De Oekraïne-oorlog is een NAVO-project. Geen enkel links persoon vertrouwt de NAVO vanwege de gewelddadige koloniale avonturen in Joegoslavië, Libië en Afghanistan. De NAVO is niet voor vrede, maar het agressieve verlengstuk van Amerikaans imperialisme en het verdienmodel van de Amerikaanse militaire industrie.
• De oorlogsvoorbereidingen met Rusland slopen zorg, onderwijs en sociale zekerheid. Tussen 2020 en 2030 zal NL bij benadering 250 miljard uitgeven aan wapens, oefenterreinen, militair materieel en een enorme uitbreiding van het leger. Dat geld moet ergens vandaan komen.
• Het wetsvoorstel Wet op de Defensiegereedheid gebruikt de oorlog in Oekraïne om het leger veel macht en middelen te geven om onze kinderen te werven voor de loopgraven. Als de wet wordt goedgekeurd door het parlement, krijgt het leger alle macht om natuur en leefomgeving naast zich neer te leggen, onze meest persoonlijke data te verzamelen en te delen met inlichtingendiensten en zelfs buitenlandse mogendheden.’