Moeders over moederdag: ‘Ik hoef geen cadeaus’

Zondag is het Moederdag. De Kanttekening vroeg verschillende vrouwen wat deze dag voor hen betekent. ‘Het draait vooral om samenzijn.’

Yesim Candan, Parool-columnist en bestrijder van femicide

‘Mijn kinderen Yasemin en Can gaan een ontbijt voor mij voorbereiden. Ik heb gevraagd of ze een kaart willen schrijven. Ik hoef geen cadeaus.

Vroeger belde ik op Moederdag met mijn beide oma’s, Mukaddes en Sultan. Helaas kan dit niet meer, dus bel ik nu, samen met mijn kinderen, met mijn tweede moeders: mijn tantes in Turkije.’

‘Mijn moederdagboodschap voor dit jaar: praat met je dochter en zoon over wat een gezonde relatie inhoudt. Educate your son; vertel hem hoe hij met vrouwen moet omgaan en dat hij nooit mag schelden of geweld mag gebruiken. Vertel je dochter dat liefde geen controle is en dat vrijheid in een relatie essentieel is. Hij mag je nooit bezitten.’

‘Ouderschap is niet voor iedereen weggelegd’

‘Mijn definitie van moederschap is, naast zorg en liefde, opoffering. Want anders moet je niet beginnen aan kinderen. Ze zijn er voor de rest van je leven. Ik heb respect voor vrouwen die geen kinderen willen. Ouderschap is niet voor iedereen weggelegd. Dit geldt overigens ook voor mannen.’

Alma Mustafic, onderwijsdeskundige

‘Zondag heb ik in principe niks gepland. We gaan in de middag wel bij vrienden langs. Daar kunnen de kinderen lekker spelen en kunnen wij eten, drinken en gewoon gezellig met elkaar kletsen.

‘Moederdag voelt voor mij minder als een commerciële dag en meer als een moment van bewust stilstaan. Bij alles wat moeders dragen, geven en vaak ook onzichtbaar opvangen. Ik heb zelf niets groots gepland. Het zit voor mij juist in de kleine dingen: aandacht, even echt tijd maken voor elkaar.

Binnen Marokkaanse gezinnen zie je dat Moederdag vaak heel warm en huiselijk wordt ingevuld. Families komen samen, er wordt uitgebreid gekookt, kinderen komen langs met bloemen of cadeautjes en vaak draait het vooral om samenzijn. Maar uiteindelijk ligt de kern overal hetzelfde: waardering tonen voor zorg, liefde en opoffering.

‘Je hoeft niet per se een kind te hebben gebaard’

Moederschap is zorg dragen, beschermen, blijven geven, zelfs wanneer je moe bent. Dat zit ook in vrouwen die andere kinderen grootbrengen, opvangen, begeleiden of liefhebben alsof het hun eigen kinderen zijn. Dus je hoeft niet per se een kind te hebben gebaard. Moederschap is kracht, maar ook kwetsbaarheid.

En voor iedereen die zijn moeder moet missen, door overlijden zoals ik, of door afstand, conflict, migratie of een moeilijke relatie, wil ik zeggen: wees zacht voor jezelf op deze dag. Moederdag kan ook pijn, gemis of verdriet oproepen. Niet iedereen beleeft deze dag licht of warm, en daar mag ruimte voor zijn. Ook dat hoort bij deze dag.’

Iris Dik, creatief ontwikkelaar 

‘Ik heb één zoon, die onlangs 27 is geworden. Hij vergeet zelfs mijn verjaardag. Dus nee, van hem valt niets te verwachten. Vroeger misschien, omdat zijn vader het zei, kocht hij wel eens wat. Of omdat de juf het zei, maakte hij wel eens wat.

Zelf heb ik eigenlijk maar één herinnering aan een eigen actieve Moederdagactie: ik heb een mokkataart gebakken met mijn nichtjes, toen we nog op de basisschool zaten. En die taart was erg lekker.

Mijn moeder zegt dat ze Moederdag niet belangrijk vindt, maar ondertussen… Ze is echt een moederkloek. Ze wil er dit jaar een dubbele Moederdag van te maken, dat verraste me. Dus met mijn zoon naar opa en oma of andersom. Er staat dus wat te gebeuren.’

Aminata Cairo, verhalenverteller

‘Mijn moeder zegt altijd: iedere dag is het Moederdag. Dus dat heb ik zo’n beetje overgenomen. Mijn kinderen wonen verspreid over de hele wereld, dus meestal is het een telefoontje dat ze aan me denken en daar ben ik blij mee.’

Fatma Öz, coördinator bij hulporganisatie Time to Help

‘Ik heb een zoon van 15 jaar en op Moederdag maken we ieder jaar bewust tijd voor elkaar. Mijn dag begint meestal met een speciale kop koffie en daarna maken we er echt een moeder-zoondag van. Voor ons draait het niet om grote cadeaus, maar om aandacht en samenzijn, zonder dat er iets tussendoor komt. Dit jaar gaan we samen naar de film over Michael Jackson.

Mijn moeder woont in Turkije. ’s Ochtends bellen mijn zoon en ik haar altijd samen op om haar een fijne Moederdag te wensen. Ik ga ook altijd langs met een bos bloemen bij mijn buurvrouw van rond de 85 jaar. Daarnaast bel of app ik naasten, vooral ouderen, om hen op Moederdag even extra aandacht en een warm moment te geven.

‘Niet iedereen heeft nog een moeder’

Ik denk dat Moederdag in veel culturen uiteindelijk om hetzelfde draait. In Turkse gezinnen draait Moederdag vooral om het samenzijn en het tonen van waardering. Vaak komt de familie bijeen, thuis of tijdens een gezamenlijke maaltijd. Kinderen verrassen hun moeder met bloemen of een klein cadeau, maar vooral met aandacht en tijd. Ook familie die ver weg woont, wordt meestal gebeld. Het gaat minder om grote gebaren en meer om warmte, verbondenheid en echt even samen zijn.

Mijn boodschap is dat we als samenleving breder mogen kijken naar Moederdag. Niet iedereen heeft nog een moeder, en niet iedere moeder heeft haar kinderen bij zich. Voor sommigen is het een dag van warmte en samenzijn, voor anderen juist een dag met gemis. Juist daarom is het belangrijk oog te hebben voor die verschillende realiteiten. Een beetje extra begrip, aandacht en menselijkheid kan op zo’n dag veel betekenen.’

Ahlam Benali, columnist

‘Eerlijk gezegd ziet mijn aanstaande zondag er niet echt anders uit dan andere dagen. Ik ben elke dag met mijn moeder, en mijn kinderen zijn ook stapelgek op hun oma. We vieren haar aanwezigheid elke dag.

‘Ik ben elke dag met mijn moeder’

Moederschap is voor mij de combinatie van opoffering en de motor zijn van de familie. Mijn moeder is de krachtbron die bij ons alles draaiende houdt. Helaas vaak ten koste van haarzelf. Ze doet dat met liefde, zodat de rest kan bloeien. Ik vind dat je niet op een feestdag moet wachten om je waardering voor je moeder te tonen. Doe dat gewoon elke dag. En voor degenen die hun moeder moeten missen: ja, wat kan ik zeggen? Probeer de motor die zij was in jezelf voort te zetten. Wel lastig uiteraard.’

Sophia Holst, architect en onderzoeker