De politieke crisis in Oekraïne is deze week verder verdiept nadat president Volodymyr Zelensky legerchef Oleksandr Syrskyi heeft ontslagen. De beslissing volgt kort op het vertrek van de populaire defensieminister Mykhailo Fedorov. Zijn vertrekt leidde tot zes dagen van landelijke protesten en groeiende druk op Zelensky om ook Syrskyi te vervangen.
Fedorov, die in januari was benoemd, kreeg veel lof voor het moderniseren van het leger, het bestrijden van corruptie en het stimuleren van technologische innovatie aan het front. Zijn gedwongen vertrek werd door demonstranten gezien als een fout van Zelensky, mede omdat Syrskyi gold als een vertegenwoordiger van de oude militaire garde.
Met het ontslag van Syrskyi lijkt Zelensky aan die druk te hebben toegegeven. De nieuwe opperbevelhebber is Mykhailo Drapatyi. Hij is een jongere generaal die innovatie hoog in het vaandel heeft. Hij wordt bovendien gezien als een bondgenoot van Fedorov. Zijn benoeming moet de onrust onder zowel militairen als burgers temperen.
Voorlopig blijft voormalig topfunctionaris van de veiligheidsdienst Yevhenii Khmara aan als waarnemend minister van Defensie. Zelensky heeft hem en Drapatyi opdracht gegeven een nieuwe defensiestrategie te ontwikkelen. De nadruk komt te liggen op hervorming van het korpssysteem, wapenleveranties en dronecapaciteit.
De crisis lijkt nu voorlopig bezworen. Toch is het onduidelijk of Fedorov een nieuwe machtspositie krijgt. Zonder zo’n rol kan de schade aan Zelensky’s politieke gezag blijven doorwerken, aldus de BBC.
Een meerderheid in de Tweede Kamer wil graag dat de zendtijd van de controversiële omroep Ongehoord Nederland wordt ingetrokken. Uit een rondgang van het AD blijkt dat veel partijen klaar zijn met ON.
Critici van Ongehoord Nederland hebben jarenlang betoogd dat deze omroep nooit toegelaten had mogen worden tot het bestel, vanwege de racistische denkbeelden van de oprichters en vaste medewerkers van de omroep. Zo is presentatrice Raisa Blommestijn veroordeeld voor groepsbelediging, omdat zij zwarte mensen met apen had vergeleken. Ook is de omvolkingstheorie veelvuldig aan bod gekomen bij ON, de complottheorie dat witte mensen in het Westen op den duur worden vervangen voor zwarte mensen en moslims en dat hier een snood plan achter zit.
Vier partijen in de Kamer – D66, VVD, CDA en PRO – vinden het na zes jaar wel welletjes. Zo zegt VVD-Kamerlid Erik van der Maas: ‘Voor een omroep die gefinancierd wordt met belastinggeld, maar zich stelselmatig niet aan de regels houdt en daar ook niet toe bereid is, is geen plaats in het publieke bestel.’
Het Commissariaat voor de Media oordeelde dat er sprake was van ‘belangenverstrengeling’ binnen de omroep. Dat kwam naar buiten door onderzoek van Left Laser: de advocaat van Blommestijn in haar racismezaak zou met omroepgeld zijn gefinancierd.
PRO-Kamerlid Mohammed Mohandis is er helemaal klaar mee. ‘Wat ons betreft hoort Ongehoord Nederland niet thuis in het publieke bestel, wat onverlet laat dat het ON vrijstaat zelfstandig door te gaan.’
Zes theologen – ds. Johan van den Berg (PKN), drs. Piet Guijt (christengemeente), ds. Ernst Leeftink (NGK), drs. Kees Maljaars (PKN), dr. Steven Paas (CGK) en dr. Jos Strengholt (missioloog) – roepen pro-Israëlische christelijke organisaties op om publiek afstand te nemen van de gebedspunten die het Israëlplatform verspreidde in zijn weekbrief van 10 juli.
In een open brief stellen de zes theologen dat de weekbrief ‘tegen de Bijbel als het gezaghebbende Woord van God’ ingaat en ‘God voor het politieke karretje van de regering van Netanyahu’ spant. De brief richt zich aan onder meer Christenen voor Israël, Near East Ministry, Israël en de Bijbel, Yachad, Steun Messiasbelijdende Joden en deputaten Kerk en Israël.
Het Israëlplatform noemt zichzelf ‘een initiatief van diverse christelijke organisaties in Nederland, die op een of andere manier betrokken zijn bij Israël en het Joodse volk.’ De ondertekenaars van de open brief vragen zich af of deze organisaties instemmen met de inhoud van de weekbrief, die volgens hen ‘zeer uitgesproken politieke en theologische thema’s’ bevat.
Israëlische verkiezingen, Netanyahu en het Hooggerechtshof
In hun weekbrief schrijven de voorbidders dat Israël ‘in de verkiezingsstemming’ is en dat tegenstanders van premier Benjamin Netanyahu hem de schuld geven ‘van alle problemen waarmee Israël kampt’. Zij bidden daarom ‘om bescherming voor de Israëlische kiezers tegen manipulatie door leugens, insinuaties, halve waarheden, enz.’
Ook het Israëlische Hooggerechtshof wordt expliciet genoemd. De voorbidders vragen God ‘opnieuw om Jesaja 1:25-27 (Gods oordeel over de zonden van Jeruzalem, dat noodzakelijk is om het volk te reinigen, red.) te vervullen en rechtvaardig te handelen met de arrogante rechters van het Hooggerechtshof in Israël, die zich gedragen alsof zij – en niet de gekozen functionarissen – het land besturen’.
Opvallend is het gebed om een nieuwe, door God aangewezen leider: ‘Als er ergens een zoon van Jesse (niet Jesse Klaver, red.) verborgen is die U op een bepaald moment in de nabije toekomst tot leider van Israël wilt maken, openbaar hem dan aan ons, Heer Jesjoea, zodat we voor hem kunnen gaan bidden.’
De open brief noemt deze gebedswens ‘een vorm van sektarisch bidden – naast Jezus iemand anders hebben of verzinnen waarop een mens zijn vertrouwen stelt’.
Amalek vernietigen, moslims verwijderen
De voorbidders schrijven dat Hamas weigert te ontwapenen en dat Israël zich voorbereidt ‘om alles op alles te zetten om Israëls hedendaagse op Amalek lijkende vijand te vernietigen’. Zij bidden dat God ‘verbiedt dat deze oorlog ophoudt totdat Hamas en alle andere terroristische groeperingen in Gaza volledig ontwapend zijn’.
Ook vragen zij God Israël te weerhouden van terugtrekking uit Gaza: ‘Heer, weerhoud Israël ervan zich terug te trekken uit de Gazastrook die onder hun controle staat, want dat zou gevaarlijk zijn, en belangrijker nog, dat gebied behoort tot het erfdeel van de stam Juda.’
De weekbrief bevat meerdere gebeden die pleiten voor uitbreiding van Israëlische soevereiniteit over de Westbank. Zo schrijven de voorbidders: ‘God heeft onze gebeden voor Israël om zijn soevereiniteit uit te breiden over het gehele land ten westen van de Jordaan nog niet volledig verhoord, maar de stappen die de Israëli’s en de huidige coalitie hebben gezet, zijn zeer bemoedigend.’
Verder vragen zij: ‘Abba Vader, geef Israël een goddelijke strategie over de volgende stappen die nodig zijn om hun soevereiniteit over heel hun land in deze tijd uit te breiden.’
Ook de illegale nederzettingen op de Westbank komen aan bod: ‘Abba Vader, bespoedig de vervulling van Israëls plannen om meer nederzettingen en IDF-bases te bouwen langs de hele Jordaanvallei.’
Over moslims in Israël schrijven de voorbidders dat God moet handelen zoals in Jeremia 12:14-17. In dit Bijbelvers spreekt God een oordeel uit over de naburige volken die Israël onderdrukten, maar belooft Hij hen ook genade. Als zij de wegen van de Heer leren en bij Zijn naam zweren, zullen zij worden opgenomen te midden van Zijn volk; wie niet luistert, zal definitief worden uitgerukt. ‘Behoud er zoveel mogelijk, en verwijder vervolgens allen die valse goden aanbidden zoals Allah.’
Turkije ‘op één na grootste bedreiging’
De voorbidders zijn ook fel anti-Turkije, net als Israël. ‘Het is voor ons onbegrijpelijk dat Turkije, terwijl het openlijk oproept tot de vernietiging van Israël, nog steeds lid is van de NAVO!’, schrijven ze. ‘Turkije, met zijn nauwe banden met Qatar en Pakistan, vormt de op één na grootste bedreiging voor Gods natie.’
Zij bidden daarom dat God ‘Israëls inlichtingendiensten die zich richten op Turkije, Qatar, Pakistan en ook Syrië’ zal versterken. Ook danken zij God voor Netanyahu’s “krachtige publieke waarschuwing tegen de wens van de Amerikaanse president Donald Trump om Turkije te helpen militair machtiger te worden.
Verder vragen zij God om de NAVO te breken: ‘Heer der heren, wettelijk gezien kan geen enkele lidstaat uit de NAVO worden gezet, dus maak gebruik van de antisemitische en antiwesterse neigingen van Turkije om die tandeloze NGO in stukken te breken.’
De weekbrief bevat ook gebeden over christenen zelf. Zo schrijven de voorbidders: ‘Heer, bestraf de gelovigen die weigeren te geloven wat Mozes en de profeten gezegd hebben.’
De open brief vraagt zich af of de betrokken organisaties werkelijk vinden dat ‘God wedergeboren christenen die anders denken over de joodse staat Israël moet bestraffen.’
De zes theologen sluiten af met een oproep: ‘Neem uw verantwoording voor wat namens jullie platform als gebedspunten wordt verspreid. […] Als dit uw mening weergeeft over de unieke positie van onze Heer Jezus Christus en u toestaat dat andersdenkende gelovigen gebrandmerkt worden, dan hebt u alle bruggen al verbrand.’
Na de afschaffing van de slavernij ronselden koloniale machthebbers onder meer in India goedkope arbeidskrachten met mooie beloften. Over die geschiedenis schreef Ragna Indra Heidweiller het indringende boek Wij zijn hier door jullie.
Na de afschaffing van de slavernij sloten Nederland en Engeland een pijnlijke overeenkomst. Nederland mocht arbeidskrachten ronselen in Brits-Indië en in ruil daarvoor ‘kregen’ de Britten onder andere Ivoorkust. Er waren wel enkele voorwaarden aan verbonden. Zo mocht het niet op slavernij lijken. En de verantwoordelijkheid lag bij de Nederlanders, vertelt Ragna Indra Heidweiller, schrijver van Wij zijn hier door jullie.
Het verhaal over goedkope arbeidskrachten werd natuurlijk achterwege gelaten. ‘In Suriname kun je veel geld verdienen. Je krijgt een prachtig onderkomen én als je daar vijf jaar werkt, dan wordt daarna je terugreis betaald. Echt een geweldige kans’, kregen de mensen in Brits-Indië te horen.
Nederland mocht arbeidskrachten ronselen in Brits-Indië en in ruil daarvoor ‘kregen’ de Britten onder andere Ivoorkust
In totaal zijn er 34.000 inwoners van Brits-Indië naar Suriname gegaan, tegenwoordig aangeduid als Hindostanen. De huidige Hindostaanse bevolking van Suriname stamt af van deze contractarbeiders.
Om te beginnen waren het vaak mensen die analfabeet waren. Onder de contracten staat geen handtekening, maar een duimafdruk. Het feit dat ze hun verhaal niet konden opschrijven, is volgens de auteur een van de redenen dat dit stuk geschiedenis in de vergetelheid is geraakt. Ook in India. Het is het verhaal van de gewone man. De mentaliteit van de Hindostanen, namelijk: zwijgen en aanpassen, heeft niet erg geholpen voor het aandacht krijgen voor contractarbeiders. De koloniale heersers zaten niet te wachten op veel publiciteit. Er zijn immers 5.500 van de 34.000 contractarbeiders overleden. Deels omdat de medische wetenschap minder ver was, grotendeels vanwege de slechte omstandigheden. ‘De mensen moesten op blote voeten op het land werken waardoor veel van hen de mijnwormziekte opliepen en uitgeput raakten. Om maar iets te noemen’, zegt Heidweiller
Ragna Indra Heidweiller
Op volle zee
De eerste grote schok die de contractarbeiders kregen, was vaak aan boord van het schip, of als ze aan boord gingen. Stel dat ze de loopplank eng vonden. Dan werden ze, desnoods met geweld, gedwongen eroverheen te lopen. De reizigers zaten voor het eerst van hun leven op een moment op volle zee, zonder in de verste verte kust te zien. Dát was een compleet nieuwe ervaring, waarvan ze niet eens wisten dat het mogelijk was. Dergelijke scènes geven het tijdsbeeld goed weer.
‘Eenmaal in Suriname merkten de contractarbeiders dat hun schitterende onderkomen de hutten van voormalige tot slaafgemaakten waren. Bovendien kregen ze niet per uur betaald, maar per taak. En daar deed je vaak langer over dan gepland’, zegt Heidweiller.
Die geweldige inkomsten vielen dus tegen. Stel dat contractarbeiders het werk wilden weigeren. Dan kwam er een smerige aap uit de mouw, vermeld in het contract dat ze niet konden lezen. Als ze het werk weigerden, viel dat onder het strafrecht en niet onder gangbare contractbreuk. Er was hen ook een gratis terugreis beloofd, maar vooral in het begin waren er een heleboel contractarbeiders die het einde van hun contract niet levend haalden. Om die reden hebben de Britse autoriteiten de regeling zelfs tijdelijk opgeschort. Nadat de vijf jaar om waren, konden de contractarbeiders die er nog waren kiezen tussen de terugreis of een stukje grond in Suriname. Vrijwel iedereen koos voor het laatste.
‘In vijf jaar kan veel gebeuren. Veel contractarbeiders waren inmiddels getrouwd en hadden kinderen. De koloniale heersers vonden dat prettig. Gezinnen zorgden voor stabiliteit’, zegt Heidweiller.
Vrouwelijke ronselaars
Overigens hadden diezelfde koloniale heersers voordat het avontuur met de Hindostaanse contractarbeiders begon een mislukt experiment gehad met Chinese contractarbeiders. ‘Het waren vrijwel uitsluitend mannen, waardoor er geen natuurlijke balans was. Sommige Chinezen bleven na het uitdienen van hun contract, maar de meesten gingen terug. Daarom werden er in Brits-Indië ook vrouwen geworven. Vaak door vrouwelijke ronselaars. Vrouwen waren eerder geneigd om zich te laten overhalen door andere vrouwen. Vrouwen voelden zich regelmatig gedwongen om een dergelijke beslissing te nemen. Ze waren bijvoorbeeld weduwe en overgeleverd aan hun schoonfamilie, ze werkten tegen hun zin als sekswerker in onder andere Kolkata of ze waren getrouwd en werden mishandeld. Veel vrouwen die contractarbeider werden, waren getrouwd en vertrokken met een of meerdere kinderen.’
Aan boord van het schip naar Suriname verbleven de alleenstaande mannen aan de voorkant, echtparen in het midden en single vrouwen achterin. Maar overdag waren veel reizigers aan dek, waar iedereen elkaar ontmoette. Er zijn echtparen die elkaar tijdens de reis hebben leren kennen.
Contractarbeid vanuit Brits-Indië eindigde rond 1920
Nazaten van contractarbeiders kunnen, als ze willen, nagaan op welke plantages hun voorouders hebben gewerkt als ze de namen kennen. Vaak is het zelfs mogelijk te ontdekken op welke plantage hun voorouders elkaar hebben ontmoet. Contractarbeid vanuit Brits-Indië eindigde rond 1920. De politieke wind draaide, iets waar tegenstander Gandhi profijt van had. Daarnaast waren er toch contractarbeiders die terugkeerden naar hun thuisland en waarschuwden wat je werkelijk te wachten stond. In ieder geval géén topsalaris en een riant onderkomen. Contractarbeid vanuit Java ging nog een slordige twee decennia door.
Ze vertrok met één kind en kreeg er in Suriname nog negen
Het boek Wij zijn hier door jullie is deels een boek over de geschiedenis van contractarbeid, maar ook over de persoonlijke geschiedenis van Ragna Indra Heidweiller en haar familie van moeders kant. Een van haar voormoeders behoorde tot de eerste lichting contractarbeiders. Ze vertrok met één kind en kreeg er in Suriname nog negen. Ze was niet de enige met zo’n groot gezin. Hindostanen vormen niet voor niets tegenwoordig de grootste bevolkingsgroep van Suriname.
Aan één kant staat er veel geschiedkundige informatie in het boek. ‘De laatste jaren is er, ook dankzij Black Lives Matter en Kick Out Zwarte Piet, meer aandacht voor de trans-Atlantische slavernij en het hedendaags racisme. Dat brengt met zich mee dat andere bevolkingsgroepen meer stilstaan bij hun verleden.’
Heidweiller hield onder andere een lezing bij boekhandel Donner in Rotterdam. De zaal zat stampvol en uit de gestelde vragen bleek betrokkenheid. Dit onderwerp leeft beslist onder zowel Hindostanen als belangstellenden.
Familiegeschiedenis
Zoals gezegd heeft Ragna Indra Heidweiller ook haar familiegeschiedenis in het boek verwerkt. Daarvoor heeft ze letterlijk en figuurlijk niet stilgezeten, want ze reisde naar India, waar alles begon, én ze verbleef met haar gezin enkele maanden in Suriname.
Wat opvalt, is dat je redelijk eenvoudig kunt uitzoeken op welke plantage je voorouders elkaar hebben ontmoet, maar het veel lastiger is om te ontdekken uit welk dorp in het huidige India ze afkomstig zijn. ‘Dat komt omdat deze informatie fonetisch is opgeschreven in de streektaal. Hoe dat precies werd geschreven, wisten de mensen niet. Vervolgens is het via het Engels naar het Nederlands vertaald en inmiddels zo verbasterd dat het niet te herkennen valt. Vaak is wel te herleiden uit welk district ze kwamen.’
Heeft ze nog tips voor geïnteresseerden die zelf op onderzoek willen gaan naar hun familieachtergronden met contractarbeiders? ‘De immigratiedossiers van Hindostanen zijn te vinden in het Nationaal Archief in Den Haag of in het Surinaamse register. Allebei staan ze online, dus je hoeft er niet voor naar Suriname te reizen. De eerste stap is om met een familielid te gaan praten. Er is altijd wel iemand die iets weet. Zoek de meest toegankelijke persoon in je familie. Zodra je over een of meer namen beschikt, kun je in het register gaan grasduinen. Zelf ben ik heel veel gaan lezen, zodat de puzzelstukjes op zijn plaats vielen.’
Wij zijn hier door jullie, Ragna Indra Heidweiller, De Correspondent, 304 blz., € 23.00
Minister Sjoerd Sjoerdsma reisde onlangs naar China om de economische banden te versterken. Voor Oeigoeren roept dat de vraag op hoe Nederland handel kan blijven drijven en tegelijk voor mensenrechten kan opkomen, schrijft Asiye Uyghur.
Toen Sjoerd Sjoerdsma enkele jaren geleden door China werd gesanctioneerd vanwege zijn steun aan de Oeigoeren, gold hij in Beijing als een ongewenste politicus. Dat juist hij onlangs als minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking naar China reisde, zegt uiteindelijk minder over Sjoerdsma dan over Nederland.
Voor een open handelsland is zo’n bezoek op zichzelf niet opmerkelijk. China blijft, ondanks de verslechterde geopolitieke verhoudingen, een van de belangrijkste economische partners van Nederland. In een tijd van mondiale onzekerheid, verstoorde toeleveringsketens en toenemende concurrentie tussen de Verenigde Staten en China is het onderhouden van economische relaties geen luxe, maar een noodzaak. Toch roept deze handelsmissie een fundamentele vraag op. Niet óf Nederland zaken moet doen met China, maar hoe het dat doet zonder de waarden uit het oog te verliezen waarop zijn buitenlandse beleid en internationale reputatie decennialang zijn gebouwd.
Ieder officieel bezoek aan Beijing door veel Oeigoeren met bijzondere aandacht gevolgd
Die spanning is de afgelopen jaren alleen maar groter geworden. Nederland presenteert zich internationaal graag als verdediger van de rechtsstaat, mensenrechten en de internationale rechtsorde. Tegelijkertijd is China uitgegroeid tot een economische grootmacht waarmee het op tal van terreinen nauw verweven is. De discussie gaat daarom allang niet meer alleen over handel, maar over de vraag hoe een democratische rechtsstaat economische belangen kan beschermen zonder politiek afhankelijk te worden van een autoritaire staat.
Nergens wordt dat duidelijker dan bij ASML. Wat ooit vooral een Nederlands economisch succesverhaal was, is inmiddels uitgegroeid tot een geopolitiek dossier. De export van geavanceerde chipmachines is niet langer uitsluitend een zakelijke beslissing, maar onderdeel van een bredere discussie over nationale veiligheid, technologische voorsprong en strategische autonomie. Hetzelfde geldt voor de debatten over kennisveiligheid, Chinese investeringen en kritieke infrastructuur. Vrijwel iedere economische beslissing ten aanzien van China heeft tegenwoordig ook een politieke dimensie.
Tegen die achtergrond krijgt de reis van Sjoerdsma een bijzondere betekenis. Niet omdat één minister het Nederlandse China-beleid bepaalt, maar omdat zijn politieke loopbaan de veranderende positie van Nederland weerspiegelt. Als Kamerlid sprak hij zich nadrukkelijk uit over de vervolging van de Oeigoeren en behoorde hij tot de initiatiefnemers van de motie waarmee de Tweede Kamer oordeelde dat sprake was van genocide. Beijing reageerde met sancties. Vandaag vertegenwoordigt dezelfde politicus als minister ook de economische belangen van Nederland.
Voor de Oeigoerse gemeenschap is deze spanning geen abstracte beleidsvraag. Wij leven al jaren met de gevolgen van de Chinese repressie. Familieleden zijn verdwenen, het contact met dierbaren is verbroken en een groot deel van onze cultuur en identiteit staat onder zware druk. Terwijl Nederland spreekt over economische samenwerking, leven duizenden Oeigoeren in Europa dagelijks met de wetenschap dat hun familie in China geen vrijheid van meningsuiting, religie of culturele expressie meer kent.
Nederland heeft zich de afgelopen jaren internationaal duidelijk uitgesproken over de situatie van de Oeigoeren. De Tweede Kamer erkende het geweld tegen de Oeigoeren als genocide, terwijl opeenvolgende kabinetten zich herhaaldelijk uitspraken tegen dwangarbeid, willekeurige detentie en de ernstige mensenrechtensituatie in de Oeigoerse regio. Die consistente opstelling heeft Nederland internationaal geloofwaardigheid en respect opgeleverd.
Daarom wordt ieder officieel bezoek aan Beijing door veel Oeigoeren met bijzondere aandacht gevolgd. Niet omdat wij verwachten dat handelsrelaties zullen verdwijnen, maar omdat wij hopen dat economische samenwerking nooit los komt te staan van fundamentele mensenrechten.
Terwijl het kabinet zich voorbereidt op de cruciale begrotingsonderhandelingen voor 2027, staat de coalitie voor een complexe opgave, schrijftNRC. Er moet fors bezuinigd worden op de sociale zekerheid, maar voor deze plannen ontbreekt vooralsnog het benodigde draagvlak in de Tweede Kamer. De situatie wordt verder bemoeilijkt door de opstelling van de vakbonden.
Het FNV heeft aangekondigd dat er in september grootschalige acties en stakingen zullen plaatsvinden in diverse sectoren, waaronder het spoor, de havens en de overheid. De bonden stellen zich hard op en eisen dat de bezuinigingsplannen op de sociale zekerheid volledig van tafel gaan voordat er überhaupt weer gesproken kan worden.
Deze confrontatie zet de verhoudingen tussen het kabinet en de werknemersorganisaties op scherp. Minister Hans Vijlbrief van Sociale Zaken zit in een lastig parket. Hij is verantwoordelijk voor het vinden van miljardenbezuinigingen op zijn begroting en rekende op de medewerking van de bonden, om ook de oppositiepartij Pro te overtuigen. Zonder de steun van Pro is het kabinet in de Eerste Kamer aangewezen op de BBB. Deze partij wil vanwege het stikstofbeleid het kabinet vooralsnog niet steunen.
In een poging de impasse te doorbreke, heeft de minister al diverse concessies gedaan. Zo is de voorgenomen verhoging van de AOW-leeftijd geschrapt en wordt er gezocht naar alternatieven voor bezuinigingen binnen de WW en de WIA.
Ondanks deze toenaderingspogingen blijven de bonden voet bij stuk houden. Zij pleiten voor een alternatieve koers. Hierbij worden de lasten niet bij de sociale zekerheid gelegd, maar bij vermogens en bedrijfswinsten. Deze visie vindt steun bij coalitiepartners D66 en CDA, die tijdens de formatie al hun voorkeur uitspraken voor een eerlijkere verdeling tussen arbeid en vermogen.
Binnen het kabinet zorgt dit voor interne wrijving. Terwijl D66-bewindslieden ruimte zien om over vermogensbelasting te praten, houdt de VVD vast aan het coalitieakkoord. Daarin staat dat er niet aan de erfbelasting wordt getornd.
Minister Heinen van Financiën zegt dat er niet te weinig belasting wordt geheven, maar dat er te veel wordt uitgegeven. Premier Jetten erkent dat het regeerakkoord voor een minderheidskabinet niet als een onwrikbaar document kan dienen, aangezien er voor elke begroting steun van buiten de coalitie nodig is. Er is theoretisch een uitweg: de Europese Commissie staat lidstaten toe extra te lenen voor defensie-uitgaven, wat ruimte zou kunnen creëren in de begroting. De VVD blokkeert deze optie echter. De komende weken staan daarom in het teken van moeizame onderhandelingen. De coalitie moet voor Prinsjesdag tot een akkoord komen.
Generatie Z roert zich nu ook in India. Duizenden jongeren zijn de straat opgegaan in de hoofdstad Delhi en willen dat de onderwijsminister opstapt, omdat ze het Indiase onderwijssysteem oneerlijk en corrupt vinden, aldus de BBC.
Een paar maanden geleden begon de online- en offline-beweging van de zogenoemde ‘kakkerlakkenjeugd’ als een satirische grap. Toen, naar aanleiding van een Google-formulier, duizenden aanmeldingen binnenkwamen, is zelfs een heuse ‘Kakkerlakkenpartij’ opgericht: de Cockroach Junta Partij.
De naam is een ludieke verwijzing naar de vergelijking die een justitiechef binnen het Indiase OM tijdens een hoorzitting over de jongeren maakte, werkloze jongens die zich naar journalistiek en activisme toe bewegen, noemde hij ‘kakkerlakken en parasieten’. Wat begon als een grap is nu uitgegroeid tot een van de meest zichtbare jongerenbewegingen van het land.
De CJP protesteert voornamelijk tegen de problemen die ze hebben met het nationale examen (NEET), het belangrijkste toelatingsexamen voor medische colleges in het hele land. Bijna 2,28 miljoen kandidaten hebben op 3 mei het examen afgelegd, nadat ze maanden – in sommige gevallen jaren – hadden gestudeerd voor dit berucht moeilijke examen. Maar de examenresultaten werden geannuleerd na beschuldigingen dat de vragen waren gelekt. Twintig studenten zouden zelfmoord hebben gepleegd vanwege de stress van de annulering van het examen.
De kakkerlakkenpartij, met de 30-jarige communicatiestrateeg Abhijeet Dipke als leider, is er voor jongeren die geen perspectief meer zien in de huidige politieke cultuur. Op 9 juli hebben ze een tumultueuze mars naar het parlement gehouden. Die werd echter al snel door de autoriteiten de kop ingedrukt.
Een van de activisten is de 59-jarige Sonam Wangchu, een oudere jongere. Hij ging op hongerstaking, ter ondersteuning van de kakkerlakkenpartij. Na twintig dagen werd hij gedwongen naar een ziekenhuis te worden gebracht. Dit leidde tot nog meer aandacht voor de protestbeweging.
De Belastingdienst heeft onterecht een grote datakluis met miljoenen documenten over de eigen fraudeaanpak buiten het zicht gehouden van parlement en toezichthouders, schrijft Trouw. De informatie heeft betrekking op de illegale, discriminerende fraudeaanpak die tot de Toeslagenaffaire leidde, blijkt uit een accountantsrapport van BDO.
Kamerleden reageren verontwaardigd over het feit dat er steeds informatie blijft hangen bij de Belastingdienst die niet wordt gedeeld met de Tweede Kamer. Don Ceder van de ChristenUnie vraagt zich af wat de parlementaire enquête naar de Toeslagenaffaire, waarbij oud-bewindslieden onder ede werden verhoord, nog waard is nu er weer nieuwe informatie naar buiten komt. Volgens hem trof de fraudeaanpak van de Belastingdienst veel meer burgers dan het kabinet tot nu toe wilde toegeven.
Staatssecretaris Eelco Eerenberg (Financiën) en Sandra Palmen (Herstel en Toeslagen van Nederland) schrijven aan de Kamer dat zij er ‘op dit moment’ niet vanuit gaan dat er opzettelijk informatie is achtergehouden. Maar Kamerleden geloven dit niet.
Uit het rapport van BDO blijkt ook dat de kluis niet ‘bij toeval’ is ontdekt, zoals staatssecretaris Sandra Palmen (Toeslagenherstel) eerder beweerde. Volgens Trouw liet de ambtelijke top van de Belastingdienst de afgeschermde kluis maken voor alle documenten die niet voldeden aan de nieuwe privacywet (AVG). Dit om een hoge boete van de Autoriteit Persoonsgegevens te ontlopen. Waarschuwingen van ambtenaren aan de ambtelijke top om bepaalde documenten uit de kluis te verstrekken aan de parlementaire onderzoekscommissie werden genegeerd. De informatie bevat onder meer onbewerkte brondata van de discriminerende fraudelijsten.
Een externe, onafhankelijke commissie onder leiding van voormalig Groenlinks-Kamerlid Senna Maatoug krijgt nu volledige inzage in de kluis en mag precies gaan uitzoeken wat er is gebeurd. Kamerleden willen dit onderzoek afwachten.
Hart voor Den Haag levert meteen voor de Hindoestaanse achterban in de Hofstad. In het coalitieakkoord is een asuitstrooiplek voor hindoes opgenomen, waar ook budget voor wordt vrijgemaakt. Zo meldt de partij op haar eigen pagina.
Hindoes uit Den Haag hebben lang moeten wachten op wen asuitstrooigebied. De gemeenschap vraagt hier al decennialang om. Raadslid Mairan Sewtahal van Hart voor Den Haag reageert tevreden: ‘Voor veel nabestaanden is het verstrooien van as een waardevol religieus, cultureel en emotioneel ritueel. Een waardige, rustige en goed onderhouden locatie is daarom van groot belang. Ik ben blij dat deze afspraak nu zwart op wit in het coalitieakkoord staat én dat hiervoor middelen zijn vrijgemaakt.’
Het is nu aan de politiek om met een ‘uitgewerkt plan’ te komen. De bekendste asuitstrooigebieden voor hindoes bevinden zich op dit moment bij het Eiland van Brienenoord in Rotterdam en het strooiveld Nirvana in Enschede, dat ingewijd zou zijn met Gangeswater.
Eerder dit jaar maakte de gemeente Den Haag ook bekend dat er een islamitische begraafplaats komt, eveneens een langgekoesterde wens bij Haagse moslims. Moslims kunnen op dit moment alleen op delen van de algemene begraafplaatsen Oud Eik en Duinen en Westduin richting Mekka worden begraven. Ook is er een islamitisch deel op een begraafplaats in Zoetermeer. Nu zijn er alleen in Almere, Arnhem en het Drentse Zuidlaren volledig islamitische begraafplaatsen. In Rotterdam wordt daar nu aan gewerkt.
De zomervakantie is begonnen of staat voor de deur. Hoe beïnvloeden familieverwachtingen en sociale druk de vakantieplannen van onze panelleden?
Ahmed Abdillahi, postbezorger
‘Familieverwachtingen spelen bij mij zeker een rol bij de keuze van mijn vakantiebestemming. Meestal ga ik tijdens de vakantieperiode naar het Verenigd Koninkrijk, waar veel Somalische familieleden wonen. Zo combineer ik vakantie met familiebezoek. Dat voelt niet als een verplichting, maar juist als iets vanzelfsprekends. Sociale druk of de verwachting dat ik cadeaus moet meenemen, speelt daarbij voor mij geen rol.
Deze manier van vakantie vieren verschilt wel van een vakantie die volledig in het teken staat van ontspanning of het ontdekken van een nieuwe bestemming. Omdat ik al zo vaak in Engeland ben geweest voor familiebezoek, voelt het inmiddels als een tweede thuis. Ik ga er gemakkelijk naartoe. Toch merk ik dat dit jaar voor mij het begin van het einde van een tijdperk is. In de toekomst wil ik vaker kiezen voor andere vakantiebestemmingen, zodat ik nieuwe plekken kan ontdekken en mijn vakanties op een andere manier kan invullen.’
Yunus Kaplan, docent maatschappijleer
‘Nee, ik laat me niet door familieverwachtingen of sociale druk beïnvloeden bij de keuze van mijn vakantiebestemming. Daar heb ik me altijd standvastig tegen verzet, ook al nam ik vroeger weleens cadeaus mee voor familie in Turkije. Eerlijk gezegd ga ik tegenwoordig alleen nog naar plekken waar ik zelf echt naartoe wil, en daar hoort Turkije soms ook bij. Maar dan vooral de badplaatsen, waar je in deze tijden van inflatie vooral de economische druk voelt en je portemonnee laat verbranden onder de Middellandse Zeezon.’
Dimple Sokartara, communicatieadviseur
‘Een vakantie naar Indonesië is voor mij altijd intensief, omdat het eigenlijk geen vakantie is, maar vooral familiebezoek. Vergis je niet: familiebezoek kan heel leuk zijn, en dat is het ook, maar er komt veel sociale druk bij kijken. Niet alleen door alle bezoeken en de tijd die je in de files doorbrengt – standaard in Indonesië, vooral in Jakarta – maar ook door alle sociaal gewenste vragen, zoals: ga je al trouwen? Krijg je al een kind? Krijg je al een volgend kind? Enzovoorts. Toch zal ik altijd naar Indonesië en mijn familie blijven gaan, maar het antwoord op de vraag is een volmondig ja.’
Ruben Arnhem, docent
‘Iedere zomer krijg ik weer dezelfde vraag: “Ga je nog familie bezoeken in Suriname of het Caribische deel van ons Koninkrijk?” Geloof me, dat zou ik maar al te graag doen. De West blijft voor mij een bijzondere bestemming. Toch kies ik daar in de zomer bewust niet voor. De vliegtickets zijn in de zomervakantie, zeker bij KLM, zo duur dat ik dat bedrag er simpelweg niet voor over heb. Mensen die ieder jaar naar bijvoorbeeld Turkije of Marokko reizen, begrijpen soms niet waarom ik niet gewoon een ticket boek. Meestal schrikken ze dan als ik de ticketprijzen naar Paramaribo vergelijk met die naar Tanger. Ik reis daarom liever in een andere vakantieperiode naar Suriname of het Caribische deel van ons Koninkrijk, wanneer de ticketprijzen een stuk aantrekkelijker zijn.
Deze zomer kies ik weer voor iets waar ik ook ontzettend van geniet: Italië. Ik vlieg erheen en reis vervolgens met de trein langs mooie steden en authentieke dorpjes. Dat geeft mij ieder jaar weer energie en inspiratie. Wie weet staat er in december weer een mooie reis naar Zuid-Amerika op de planning.’
Mostafa Hilali, militair
‘Vakantie is voor mij in de eerste plaats een moment om bij te komen. De drukte van werk en maatschappelijke verantwoordelijkheden kan oplopen en belastend zijn. Hoe fijn is het dan om tijdens de vakantie echt je rust te pakken en te genieten van bijvoorbeeld een goed boek, lekker eten en ontspanning om je heen. Dat kan op veel plekken, maar ik merk dat Marokko steeds vaker mijn eerste keuze is. Mijn ouders hebben daar een groot huis, dat voor ons als een tweede thuis voelt. Familie overal om je heen, mooi weer, goed eten en gezelligheid: die combinatie werkt gewoon. Ook voelt het goed om mezelf helemaal onder te dompelen in het Marokkaanse deel van mijn identiteit.
Als alleenstaande vader is de keuze voor een vakantiebestemming echter ook een onderhandeling met mijn zoon. Ik zei vorig jaar: “Zullen we dit jaar eens ergens anders naartoe gaan, bijvoorbeeld naar Griekenland?” Hij moest er niets van weten en het werd opnieuw Marokko, want daar zijn we in de zomer samen met zijn opa, oma, ooms, tantes, neven en nichten. Ook hij associeert Marokko met gezelligheid, mooi weer, een vertrouwde omgeving, lekker eten en het ontdekken van onze gedeelde cultuur. Maar eerlijkheid gebiedt me ook te zeggen dat hij Marokko fijn vindt, omdat hij daar een paar weken lang niets negatiefs hoort of leest over Marokkanen en/of moslims. Het mes van sociale en maatschappelijke druk snijdt dus aan twee kanten.
De aantrekkingskracht van familie en gezelligheid in Marokko heeft ook te maken met het gevoel van ongewenstheid dat je in Nederland als Marokkaan en moslim soms ervaart. Marokko geeft hem de rust om ergens te zijn waar hij zich geaccepteerd voelt. In zijn woorden: “Al is mijn Marokkaans niet goed en verstaat niet iedereen mij, ik hoor er daar gewoon bij.” Hoe mooi dat voor hem ook is, het breekt tegelijk mijn hart dat een elfjarig kind van een Hollandse moeder en een Marokkaans-Nederlandse vader dit moet zeggen.’
Onze site gebruikt cookies en vergelijkbare technologieën onder andere om u een optimale gebruikerservaring te bieden. Ook kunnen we hierdoor het gedrag van bezoekers vastleggen en analyseren en daardoor onze website verbeteren.
Deze website gebruikt cookies om uw gebruikservaring op deze website te verbeteren. Van deze cookies worden cookies aangemerkt als "Noodzakelijk" in uw browser bewaard, deze cookies zijn essentieel voor het functioneren van de website. Bijvoorbeeld het opslaan van uw keuze of u wel of geen cookies wilt hebben. Wij maken ook gebruik van cookies van derde partijen die ons helpen met het analyseren en begrijpen van de gebruik van deze website door u. Deze cookies worden alleen gebruikt als u daar toestemming toe geeft. U heeft ook de mogelijkheid om uzelf uit te sluiten voor deze cookies. Dit zal echter effect hebben op uw gebruikerservaring.
Noodzakelijke cookies zijn absoluut nodig voor het functioneren van de website. De cookies in deze categorie zorgen alleen voor de veiligheid en het functioneren van deze website . Deze cookies bewaren geen persoonlijke gegevens
Deze cookies zijn niet strict noodzakelijk, maar ze helpen de Kanttekening een beter beeld te krijgen van de gebruikers die langskomen en ons aan te passen aan de behoeftes van onze lezers. Hiervoor gebruiken wij tracking cookies. Bij het embedden van elementen vanuit andere websites zullen er door deze sites ook cookies worden gebruikt.
‘Familieverwachtingen spelen bij mij zeker een rol bij de keuze van mijn vakantiebestemming. Meestal ga ik tijdens de vakantieperiode naar het Verenigd Koninkrijk, waar veel Somalische familieleden wonen. Zo combineer ik vakantie met familiebezoek. Dat voelt niet als een verplichting, maar juist als iets vanzelfsprekends. Sociale druk of de verwachting dat ik cadeaus moet meenemen, speelt daarbij voor mij geen rol.
