Een jaar na de Turkse couppoging: veel vraagtekens en slachtoffers

Foto: Reuters
De couppoging van afgelopen zomer in Turkije heeft ook een enorme weerslag gehad op Nederland, waar de Turkse gemeenschap nog steeds gebukt gaat onder interne spanningen. Veel vragen over wat zich precies afspeelde op 15-16 juli zijn tot op heden niet beantwoord. De Kanttekening sprak slachtoffers van de couppoging, onder wie twee Turken die vluchtten naar Nederland, en zet dertig vraagtekens op een rijtje, die naar voren zijn gebracht door militairen, journalisten, analisten, academici en politici.

Voor sommige Turks-Nederlandse tegenstanders van president Recep Tayyip Erdogan is er weinig over van hun leven voor de couppoging. Zij zijn geïntimideerd, bedreigd en zelfs aangevallen. Gebouwen van de Hizmet-beweging, die door Erdogan verantwoordelijk wordt gehouden voor de couppoging, zijn dagenlang doelwit geweest van Erdogan-aanhangers. Zo zijn gebouwen in brand gestoken en bekogeld met stenen. Pro-Erdogan-media publiceerden zwarte lijsten van Nederlandse organisaties en personen die gelieerd zouden zijn aan Hizmet. Ankara vroeg Turkse Nederlanders via onder meer Diyanet en de Turkse consulaten in ons land Hizmet-aanhangers in hun omgeving te verklikken. We blikken met een aantal Turks-Nederlandse slachtoffers van de spanningen terug op het moeilijkste jaar van hun leven.

Turan Yazir (42)
Na de diplomatieke rel tussen Turkije en Nederland, waarbij een Turkse minister de toegang tot Nederland werd geweigerd en een andere Turkse minister Nederland werd uitgezet, werd Turan Yazir, gemeenteraadslid namens het CDA in Rotterdam, door de krant Sabah aangewezen als één van de leiders van de ‘terroristische organisatie’ Hizmet in Nederland. Een Nederlandse rechtbank oordeelde onlangs dat Sabah die berichtgeving moet rectificeren. Yazir heeft enorm veel last gehad van Sabahs aantijgingen. Hij voelde zich voor de veiligheid van zijn familie genoodzaakt zijn functie als gemeenteraadslid tijdelijk neer te leggen. Na een afwezigheid van ruim vier maanden heeft hij zijn functie recent weer opgepakt.

‘Ik was op de avond van de couppoging bij mijn ouders. Pas veel later, nadat ik met mijn gezin weer thuis kwam, zette ik de tv aan en zag ik allerlei berichten voorbijkomen, bijvoorbeeld over de Bosporus-brug die bezet was door militairen. Ik schrok enorm’, vertelt Yazir. ‘Ik verwachtte aanvankelijk niet dat de couppoging mij zo veel problemen zou bezorgen en Hizmet de schuld zou krijgen. Toen eenmaal de avond vorderde en Turkse bewindslieden zonder enig bewijs Hizmet beschuldigden, begon ik wel een raar gevoel te krijgen. Het besef begon op dat moment te groeien dat ik daar wel eens persoonlijk last van zou kunnen krijgen in Nederland.’ Op de tweede dag van de couppoging gaf Yazir RTV Rijnmond een interview waarin hij er heel stellig afstand van nam. ‘Ik maakte me zorgen, omdat het midden in de vakantieperiode gebeurde en veel Turkse Nederlanders in Turkije waren. Die hadden de poging in levende lijven meegemaakt en zouden natuurlijk boos en gefrustreerd terugkomen naar Nederland, wat eigenlijk vrij begrijpelijk is. Dat gaat grote problemen opleveren, dacht ik.’

Foto: Turan Yazir

Dat gebeurde inderdaad. Erdogan-aanhangers beschuldigden hem ervan dat hij bewust niet naar Turkije was gegaan voor de zomervakantie, omdat hij op de hoogte zou zijn geweest van de couppoging. Yazir heeft nooit onder stoelen en banken geschoven dat hij zich kan vinden in het gedachtegoed van Fethullah Gülen. Hij is in het verleden vaak betrokken geweest bij activiteiten van Hizmet. ‘Turkse Nederlanders wisten al lang hoe ik over bepaalde zaken denk en hoe ik in het leven sta. Na de berichtgeving van Turkse media is de boel enorm geëscaleerd, het is voor mij alleen maar erger geworden. Wat in Turkije heeft plaatsgevonden is afschuwelijk, het was een regelrechte aanslag op de democratie. Het heeft mij en vele anderen diep geraakt. Zoiets wens je geen enkel land toe.’ Maar dat iemand op duizenden kilometers afstand van Turkije die niets te maken heeft met de couppoging er problemen door ondervindt, is volgens hem op geen enkele manier goed te praten. ‘De bedreigingen hebben mijn leven ingrijpend veranderd. En dan heb ik het niet alleen over het veiligheidsaspect. Mijn vriendenkring is veranderd, sommige mensen in mijn familie kijken anders tegen me aan, sommigen twijfelen zelfs over mij als mens.’

Een jaar na de couppoging vreest Yazir dat de spanningen nog niet zijn verdwenen uit Nederland. ‘Er zijn nog steeds spanningen. Onder de oppervlakte merk ik dat er nog veel speelt. Als er nu iets vanuit Turkije wordt geroepen, heeft dat nog steeds veel effect op sommige mensen hier. Nog steeds worden mensen geïntimideerd en bedreigd.’

Selma Ablak (36)
Selma Ablak, voorzitter van de vrouwenorganisatie Platform ZijN, is één van de gezichten van Hizmet in Nederland. ‘Ik was op het moment dat de couppoging gaande was thuis toen mijn man een telefoontje kreeg van zijn zus in Turkije. Zij had het over geruchten over een militaire ingreep. Vanaf dat moment zijn wij het gaan volgen via tv en social media. Het kwam zo onwerkelijk over dat ik dacht dat het wel een oefening moest zijn. De informatietoestroom was erg slecht waardoor we niet direct in de gaten hadden dat het een echte couppoging was. Naarmate de tijd verstreek begonnen we de ernst van de situatie in te zien.’

Ablak is na de couppoging zodanig bedreigd en geïntimideerd door Erdogan-aanhangers dat ze een tijdje moest onderduiken. ‘Omdat ik door diverse media ben gevraagd om mijn mening te geven en ik geen blad voor de mond neem. Het was een verschrikkelijk jaar. Mijn leven is drastisch veranderd.’ Op de tweede dag van de couppoging gaf Ablak een aantal interviews. Daarop werden foto’s van haar verspreid op social media en werd ze neergezet als doelwit. ‘Ze is één van de vrouwen van de terroristische organisatie in Nederland, dus pak haar’, luidde één van de boodschappen. Ablak vertelt dat ze na de couppoging vaak over haar schouder keek wanneer ze op straat liep. ‘Wanneer ik in de avond ergens een bijeenkomst had, had ik de hele tijd mijn telefoon in mijn hand om hulp in te schakelen voor het geval ik aangevallen zou worden. Dat had heel veel invloed op mijn veiligheids- en vrijheidsgevoel.’ De bedreigingen bleven aanhouden, waardoor Ablak besloot een stap terug te doen. ‘Het waren geen malse uitspraken. Dus ben ik na een tijdje zelfcensuur gaan plegen om bedreigingen af te wenden. Dat voelt tot vandaag de dag niet goed, maar ik heb ook het gevoel dat ik niet anders kan. Wanneer je simpele dingen zoals boodschappen doen niet meer kan doen en met veel twijfel je kinderen maar naar de supermarkt stuurt, begint het echt heel moeilijk te worden.’

Foto: Selma Ablak

Inmiddels is haar leven iets genormaliseerd, maar ze is nog steeds bang dat het nooit meer helemaal goedkomt. ‘Ik heb aangifte gedaan en laatst kreeg ik een brief met een update van de politie waarin er concrete dingen werden genoemd die mij een beetje hebben gerustgesteld. Maar van de recente berichtgeving van de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid over Erdogans paramilitaire knokploegen in Nederland en laatst ook over een Turks commandocentrum in Den Haag, voel je je niet echt veilig. Mijn angstgevoel is daardoor weer teruggekeerd.’

Tuncay Catak (45)
De spanningen in Nederland hadden ook gevolgen voor scholen in het land. Veel ouders haalden hun kinderen van de scholen van de ‘terroristen’ van Hizmet. Erdogan-aanhangers begonnen landelijk een campagne om door Hizmet-aanhangers opgerichte scholen aan te pakken. Sommige scholen kwamen voor op ‘terreurlijsten’ van pro-Erdogan-media.

Tuncay Catak, voormalig bestuursvoorzitter van de koepel Cosmicus Onderwijs, waar vier basisscholen in Amsterdam, Rotterdam en Arnhem onder vallen, ondervond de intimidaties en bedreigingen aan den lijve. ‘Ik kwam terug van een wandeling, mijn dochter had toevallig de tv aangezet en we zagen de beelden van de couppoging. Ik vond veel dingen wel heel raar. Zo hadden de militairen het spitsuur gekozen om een coup te plegen. Het zag er allemaal heel amateuristisch uit.’

Naar eigen zeggen heeft Catak de gevolgen van de couppoging ‘heel intens’ meegemaakt. ‘De scholen hebben te maken gehad met een exodus, tientallen leerlingen zijn, meestal onder druk van Erdogan-aanhangers, vertrokken naar andere scholen. We hebben het over kinderen die eigenlijk onder dwang van school zijn gehaald of ouders die onder druk zijn gezet door Erdogan-aanhangers om een andere school te vinden voor hun kinderen.’ Catak vertelt dat huilende ouders hem vertelden dat ze genoodzaakt waren hun kinderen van school te halen. ‘Zo groot was de druk binnen de Turkse gemeenschap hier. Ze hadden het gevoel dat ze geen andere keuze hadden en grotere problemen zouden ervaren als ze hun kinderen niet zouden uitschrijven. We kregen appjes van leerlingen die vroegen of het klopt dat de ouderbijdrage die ze betalen wordt gebruikt voor het aanschaffen en gebruiken van wapens tegen de Turkse regering. Gestuurd door regeringsgezinde Turkse media werden de patriottische sentimenten van veel mensen in Nederland aangewakkerd.’ Maar de crisissituatie had ook een belangrijk voordeel. ‘Elk nadeel heeft zijn voordeel, zei Johan Cruijff. We hebben gemerkt dat de diversiteit op de scholen, waar wij zo veel op hebben ingezet, nu veel sterker aanwezig is. We zijn veel diverser geworden dan voor de couppoging. De leerlingenaantallen zijn inmiddels ook gestabiliseerd, dus ze hebben ons niet op de knieën kunnen krijgen.’

Foto: Tuncay Catak

Catak voelt zich minder vrij sinds de couppoging. ‘Tegengeluid in welke vorm dan ook betekent dat je wordt weggezet als terrorist en landverrader. Het lastige is ook dat je geen neutrale houding kan aannemen; je bent of voor of tegen. Nuanceren en relativeren is onmogelijk. Ik ben maar een onderwijsman die niets met politiek te maken heeft, maar sommigen willen dat maar niet geloven. Ze zijn ervan overtuigd dat ik een terrorist ben. Ik ben in Nederland opgegroeid, vrijheid is vanzelfsprekendheid voor mij. Ik wist tot de couppoging niet hoe het was om zonder vrijheid te leven. Ik kon in alle vrijheid mijn mening verkondigen, nu heb ik het gevoel dat dat veel minder kan.’

Vluchtelingen
Sinds de couppoging hebben volgens officiële cijfers 377 burgers van Turkije een asielverzoek ingediend in Nederland, een fikse toename vergeleken met een jaar eerder. Terwijl andere Europese landen zoals Noorwegen en Duitsland asiel verlenen aan mensen die zijn gevlucht uit het land vanwege de couppoging, laat Nederland de asielaanvragen tot maximaal vijftien maanden op zich wachten, omdat het heeft gekozen voor een verlengde procedure. Twee gevluchte Turken die zich momenteel in Nederland bevinden, doen hun verhaal.

Basisschoolleraar Mahmut (wil niet met zijn achternaam in de krant) vluchtte afgelopen februari naar Nederland vanuit de Centraal-Afrikaanse Republiek, waar hij sinds 2012 werkte voor verschillende scholen die gerund worden door Hizmet-aanhangers. Sinds de couppoging wordt Hizmet ook in Afrikaanse en Aziatische landen in het nauw gedreven. Zo zijn bijvoorbeeld Hizmet-aanhangers in onder meer Maleisië en Somalië onder druk van Ankara uitgeleverd aan Turkije of zelfs gekidnapt en naar Turkije vervoerd. Mahmut voelde zich door de onveilige situatie genoodzaakt het land te verlaten en kwam via Marokko naar Nederland waar hij asiel heeft aangevraagd. ‘Het is jammer als Nederlandse autoriteiten de procedure bewust vertragen om de politieke relaties met Turkije niet verder te beschadigen’, zegt hij. ‘Ik heb al het gevoel dat ik een last ben voor Nederland. Door dit soort stappen wordt dat gevoel alleen maar erger.’ Mahmuts vrouw en dochter van een paar maanden oud, die hij nog niet heeft kunnen zien, zijn nog steeds in Turkije en mogen het land niet verlaten. Omdat zijn vrouw snel geopereerd moest worden en de gezondheidszorg in de Centraal-Afrikaanse Republiek onvoldoende was, moest hij twee jaar geleden zijn vrouw naar Turkije sturen. Sindsdien hebben ze elkaar niet gezien. ‘Als ik snel duidelijkheid krijg over mijn aanvraag kan ik ook kijken of ik mijn dochter en vrouw eindelijk kan zien. Volgens de advocaat is het met een goedgekeurde asielaanvraag zelfs mogelijk dat ze ondanks het verbod in Turkije naar Nederland kunnen komen. Dat is mijn enige wens.’ Over zijn toekomst in Nederland is Mahmut ook erg duidelijk. ‘Dat Nederland mij heeft opgenomen in deze moeilijke tijden, zal ik nooit vergeten. Ik ga er alles aan doen om mijn schuld, zowel materieel als immaterieel, terug te betalen aan het land.’

Ondernemer Hayrettin (wil niet met zijn achternaam in de krant) had een goed leven in Turkije, waar hij eigenaar was van een groot bedrijf dat actief was op het gebied van stadsvernieuwing. Na de couppoging zag hij hoe vrienden en familie één voor één werden opgepakt op beschuldiging van betrokkenheid bij de couppoging. Vlak voordat een arrestatiebevel tegen hem werd uitgevaardigd, vluchtte hij het land uit. Zijn eerste bestemming was Kirgizië. Na ruim vier maanden verruilde hij dat land voor Nederland, omdat hij daar naar eigen zeggen steeds meer het risico liep gekidnapt te worden. ‘Het is een wonder dat ik Turkije heb kunnen verlaten. Er werd heel streng gecontroleerd aan de grens door Turkse veiligheidsdiensten en ik kon net zo goed in een Turkse gevangenis eindigen.’ Eenmaal in Nederland werd zijn asielaanvraag niet gelijk gehonoreerd. Hij werd een tijdje opgesloten. ‘Het waren bijzonder moeilijke dagen voor mij. Je vraagt je telkens af wat er met je gaat gebeuren en hoe het met je familie gaat die je hebt achtergelaten. Als je in een cel zit, terwijl je slachtoffer bent van een heksenjacht, is het enorm pijnlijk om te zien hoe je leven zo snel kan veranderen.’ Hayrettin zegt dat het afgelopen jaar de overgrote meerderheid van de asielaanvragen in Nederland uit Turkije zijn gedaan door hoogopgeleide mensen die zich goed hebben ontwikkeld in hun vakgebied. ‘Ik begrijp dat Nederland vanwege diplomatieke overwegingen twijfelt, maar ze zullen zien dat wij alleen maar een meerwaarde zullen zijn voor Nederland. Het is te gek voor woorden dat het Turkse regime eerst mensen onderdrukt, vervolgt en opjaagt en vervolgens van democratische landen vraagt om de mensenrechten met voeten te treden door de slachtoffers uit te leveren.’

Foto: Reuters

Vraagtekens
1. Nooit eerder hebben coupplegers de macht proberen te grijpen door een brug te blokkeren. In plaats van de Bosporus-brug te blokkeren konden de coupplegers bijvoorbeeld proberen te voorkomen dat Erdogan en andere bewindslieden speeches zouden geven op tv. Waarom hebben ze dat niet gedaan?

2. De coupplegers hadden de hoofdkantoren van het satellietnetwerk en het telecommunicatiedirectoraat van het land kunnen proberen te overnemen om het internetverkeer en de tv-uitzendingen te controleren. Waarom hebben ze dat niet gedaan?

3. Nooit eerder is een coup gepleegd zonder dat daarbij topregeringsfunctionarissen zijn opgepakt. Tijdens de couppoging is geen enkele regeringsfunctionaris opgepakt, laat staan de president, premier of ministers. Waarom?

4. Volgens officiële cijfers zijn 248 mensen omgekomen tijdens de couppoging. Waarom is op geen enkel slachtoffer een autopsie uitgevoerd?

5. Ooggetuigen hebben verklaard dat leden van SADAT, een islamistische particuliere paramilitaire organisatie die geleid wordt door een vertrouweling van Erdogan, generaal buiten dienst Adnan Tanriverdi, burgers hebben doodgeschoten tijdens de couppoging. Klopt dat?

6. Waar zijn de zwarte dozen van de gevechtsvliegtuigen die deelnamen aan de couppoging?

7. Waarom begon de couppoging in de avond, prime time, toen heel veel mensen wakker waren, in plaats van diep in de nacht, voor de dageraad, wat standaardprocedure is bij coups?

8. Op de tweede dag van de couppoging zijn 166 van de in totaal 358 generaals van de strijdkrachten opgepakt op beschuldiging van betrokkenheid bij de couppoging. Ze hadden tezamen het bevel over zo’n 250.000 militairen. Slechts een fractie van dit aantal was op straat tijdens de couppoging, en dan vooral soldaten en dienstplichtigen met nauwelijks militaire ervaring. Er waren nauwelijks seniorcommandanten om de troepen te leiden. Waarom?

9. Bijna alle generaals die zijn gearresteerd zijn fervente voorstanders van Amerika en de NAVO. Waarom?

10. Waarom is het parlement, hét symbool van de democratie, gebombardeerd tijdens de couppoging?

11. De couppoging was gericht tegen Erdogan. Waarom is Erdogans paleis, hét symbool van zijn regime, niet gebombardeerd? Piloten hebben het paleis simpelweg gemist, claimen Erdogan-aanhangers. Is het normaal dat een piloot van een gevechtsvliegtuig met lasergestuurde raketten een gebouw van ruim 450.000 vierkante meter, dat veel groter is dan het parlement, mist?

12. Waarom is de poging tot een aanval op het paleis, dat 24 uur per dag verdedigd wordt door honderden zwaarbewapende troepen, uitgevoerd door slechts dertien militairen, onder wie tien soldaten, die opgepakt werden bij de ingang?

13. De Turkse inlichtingendienst, de MIT, heeft de couppoging naar eigen zeggen niet aan zien komen en waarschuwde pas op 15 juli voor een staatsgreep. Is het geloofwaardig dat een invloedrijke inlichtingendienst als de MIT vóór 15 juli totaal geen inlichtingen heeft ontvangen over de coupplannen?

14. Waarom zijn Erdogan, premier Binali Yildirim, het hoofd van de MIT Hakan Fidan en de chef van de generale staf van het leger Hulusi Akar, die de gebeurtenissen naar eigen zeggen van dichtbij heeft meegemaakt en is gegijzeld door coupplegers, niet gehoord door de coupcommissie?

15. Erdogan is naar eigen zeggen om 16.00 uur (één van de tijdstippen die hij noemde; zie vraag 16) op de hoogte gebracht van de couppoging. Als dat klopt, waarom heeft hij dan bijna zeven uur gewacht voordat hij een anti-coup-toespraak gaf op tv?

16. Waarom heeft Erdogan vijf verschillende verklaringen gegeven over op welk tijdstip hij op de hoogte is gebracht van de couppoging?

17. Waarom gingen topcommandanten naar een huwelijksceremonie en brachten ze daar uren door terwijl ze volgens de MIT al op de hoogte waren van de coupplannen?

18. Waarom zijn Twitter en andere social media niet geblokkeerd, het internet niet vertraagd en geen mediaverbod ingesteld tijdens de couppoging, iets wat zeer gebruikelijk is in het land tijdens of na belangrijke gebeurtenissen, zelfs na kleine terroristische aanslagen?

19. Tijdens de Gezi Park-protesten in 2013 zag Erdogan er bezorgd uit toen hij speeches gaf op tv, maar tijdens de couppoging zag hij er opgewekt uit. De minister van Energie, zijn schoonzoon Berat Albayrak, grijnsde zelfs tijdens een live op tv uitgezonden persconferentie met Erdogan. Dat terwijl honderden mensen omkwamen. Waarom?

20. Volgens Ankara was Adil Öksüz de tweede man van de couppoging, na Gülen. Öksüz werd opgepakt op de tweede dag van de couppoging. Twee dagen later werd hij vrijgelaten. Waar is Öksüz?

21. Na de couppoging heeft de regering meer mensen gevangengezet en ontslagen dan junta’s. Was de couppoging een smoes voor de arrestaties en zuiveringen?

22. Waarom is er geen organisatorisch plan over de junta die het land zou moeten leiden na de couppoging, opgedoken? Een dergelijk plan was een essentieel onderdeel van alle andere coups in de Turkse geschiedenis (1960, 1971, 1980, 1997).

23. Op de tweede dag van de couppoging zijn twee leden van het Constitutionele Hof gearresteerd. Verder zijn arrestatiebevelen uitgevaardigd tegen 140 leden van het Hooggerechtshof, 48 leden van de Raad van State en 2.745 andere leden van de rechterlijke macht, onder wie rechters en aanklagers. Daarnaast zijn binnen 48 uur na de couppoging ruim 15.000 werknemers van het ministerie van Onderwijs ontslagen en de onderwijsbevoegdheden van ruim 21.000 docenten die voor private onderwijsinstituten werkten, geannuleerd. Sinds de couppoging zijn volgens officiële cijfers ruim 50.000 mensen ‘gezuiverd’ en rond de 150.000 mensen ontslagen, onder wie tienduizenden docenten, academici, rechters, aanklagers en journalisten. Wat hebben al deze mensen te maken met de couppoging?

24. Veel militairen die beschuldigd worden van betrokkenheid bij de couppoging, hebben verklaard dat ze niet op de hoogte waren van de couppoging. Sommigen van hen verklaarden dat ze op 15 juli te horen hadden gekregen dat ze deel zouden nemen aan een oefening, terwijl anderen verklaarden dat ze te horen hadden gekregen dat ze deel zouden nemen aan een contra-terrorisme-operatie. Waarom?

25. Veel militairen die beschuldigd worden van betrokkenheid bij de couppoging hebben verklaard dat ze niets te maken hebben met Gülen en de beweging die geënt is op zijn ideeën, Hizmet. Westerse inlichtingendiensten, waaronder de Duitse buitenlandse inlichtingendienst (Bundesnachrichtendienst), hebben bevestigd dat het onwaarschijnlijk is dat Gülen een rol speelde in de couppoging. Volgens het inlichtingenorgaan van de Europese Unie, het European Union Intelligence and Situation Centre, is het waarschijnlijk dat een groep officieren, bestaande uit kemalisten, gülenisten en andere tegenstanders van Erdogan, maar ook opportunisten, achter de couppoging zaten. Toch blijft Erdogan volhouden dat de couppoging uitsluitend een gülenistische aangelegenheid was en Gülen het meesterbrein was. Waarom?

26. Als de couppoging uitsluitend een gülenistische aangelegenheid was, waarom was de verklaring van de coupplegers die tijdens de couppoging werd opgelezen op de staatszender TRT dan sterk kemalistisch van aard?

27. Al na tien minuten nadat bekend was geworden dat een couppoging gaande was, verklaarden de pro-Erdogan-media dat Gülen en Hizmet verantwoordelijk waren, zonder bewijs te leveren. Waarom?

28. Waarom heeft de regering behalve middels martelingen verkregen verklaringen van militairen die beschuldigd worden van betrokkenheid bij de couppoging, nog altijd geen bewijs geleverd waaruit blijkt dat de couppoging uitsluitend een gülenistische aangelegenheid was en Gülen het meesterbrein was?

29. Gülen heeft Erdogan meermaals opgeroepen een onafhankelijk internationaal onderzoek in te stellen naar de couppoging om te achterhalen wie erachter zit. Gülen verklaarde dat als dit onderzoek zou aantonen dat hij ook maar een klein beetje betrokken was bij de couppoging, hij op eigen wil zal terugkeren naar Turkije. Als Erdogan er zeker van is dat Gülen het meesterbrein is, waarom is hij dan niet ingegaan op zijn voorstel?

30. Het toonaangevende Duitse tijdschrift Focus onthulde op 24 juli 2016 dat de Britse inlichtingendienst Government Communications Headquarters (GCHQ), die zich bezighoudt met het verzamelen van inlichtingen door middel van het onderscheppen van elektronische signalen (signals intelligence), telefoongesprekken en e-mails van Turkse topofficials had onderschept. De boodschap van de gesprekken en mails was: ‘De zuiveringsoperaties beginnen morgen en Fethullah Gülen wordt uitgeroepen tot de leider van de couppoging.’ Waarom heeft Erdogan niet gereageerd op deze onthulling?

DELEN
Hüseyin Atasever
Journalist gespecialiseerd in Turkije, het Midden-Oosten en integratievraagstukken. Redacteur van de Kanttekening.