Indonesische vrouwen kiezen relatief vaak voor een witte partner. Nabila Adhani en Khairi Fajriyah vertellen waarom zij die keuze maakten en met welke stigma’s ze te maken krijgen.
‘Ik had niet per se de intentie om met een Nederlandse man te trouwen toen ik naar Nederland vertrok, maar het is gebeurd en het bevalt me wel’, vertelt Nabila Adhani (34). Vijf jaar geleden kwam ze aan in Nederland om in de zorg te werken. Na een opleiding tot verpleegkundige te hebben afgerond, ging ze aan de slag bij verschillende ouderenzorgorganisaties. Het leven in Nederland beviel haar goed, waardoor ze besloot voor langere tijd te blijven. Vlak daarna ontmoette ze haar Nederlandse echtgenoot via een datingapp.
Adhani behoort tot ruim 350.000 mensen in Nederland met een Indonesische migratieachtergrond. Binnen deze herkomstgroep is 90 procent van de huwelijken een gemengd huwelijk, waarbij leden van deze groep met een partner trouwen buiten de eigen culturele groep. Volgens Loving Day, een stichting die zich inzet voor meer zichtbaarheid van gemengde relaties en huwelijken, zouden Indonesische vrouwen vaker dan Indonesische mannen een huwelijk sluiten met een Nederlandse partner. De stichting ziet in de cijfers van het CBS dat er geen onderscheid is gemaakt tussen Indonesische vrouwen zoals Adhani, die nog niet zo lang geleden uit Indonesië zijn geëmigreerd, en vrouwen met een Indische achtergrond die vanwege het koloniale verleden al langer geworteld zijn in de Nederlandse samenleving.
Ook in Jakarta ziet het officiële bevolkings- en burgerlijkestandbureau dat Indonesische vrouwen vaker dan Indonesische mannen voor een witte partner kiezen. Het grootste aantal geregistreerde gemengde huwelijken tussen 2020 en 2025 was dat van Indonesische vrouwen en Amerikaanse mannen. Een content creator in Jakarta zag de vraag naar een witte partner – ‘orang bule’ – onder Indonesische vrouwen toenemen en richtte vorig jaar een datingbureau op speciaal voor deze vrouwen.
Hedendaagse stereotypen
Adhani merkt in haar directe omgeving dat er onder Indonesische vrouwen veel vraag is naar een partner uit Europa of de Verenigde Staten. Een aantal van haar vriendinnen in Indonesië nam al contact op voor haar advies als ervaringsdeskundige. ‘In Indonesië bestaat nog altijd het vertekende beeld dat het beter is voor je nageslacht wanneer je met een Europese of Amerikaanse man trouwt’, zegt zij. ‘Niet alleen omdat mensen denken dat die mannen meer te besteden hebben, maar ook omdat ze wit zijn en denken dat hun kinderen er dan mooier uit zullen zien dan wanneer ze met een bruine Indonesische man zouden trouwen.’ Adhani denkt dat dit een duidelijk voorbeeld is van hoe stereotypen uit het koloniale verleden nooit zijn opgehouden te bestaan.
‘Deze stereotypen zeggen vooral veel over hoe er in Indonesië wordt gedacht over vrouwen’
Zelf heeft ze ook te maken gehad met stigma’s die ze vooral van vrienden en familie in Indonesië hoort. ‘Ze denken dat ik door mijn man word gebruikt of dat ik alleen maar met hem ben vanwege geld en status. Het zijn altijd aannames met een negatieve ondertoon die op mij als Indonesische vrouw zijn gericht.’
Dat beaamt Khairi Fajriyah (33). Ze is pas drie maanden in Nederland en heeft al twee jaar een relatie met een Nederlandse man die ze via Adhani leerde kennen. ‘Sommige mensen in Indonesië vinden ook dat witte mannen alleen maar een relatie willen met ‘lelijke’ Indonesische vrouwen’, vertelt ze. ‘Dan zeggen ze: waarom trouwen die witte mannen toch alleen maar met vrouwen die eruitzien alsof ze hun huishoudhulp kunnen zijn, en niet met mooie Indonesische vrouwen?’
‘Hoe witter je huid, hoe mooier je wordt gevonden’
Volgens Fajriyah gaan de stereotypen vooral over vrouwen die niet voldoen aan Indonesische schoonheidsidealen. ‘Die willen juist heel erg lijken op witte mensen, want hoe witter je huid, hoe mooier je wordt gevonden’, zegt zij. ‘Maar de meeste vrouwen in Indonesië zijn helemaal niet wit, dus dan is de kans groter dat een witte man met een doorsnee Indonesische vrouw trouwt die geen witte huid heeft.’
De stereotypen over het Indonesische schoonheidsideaal hebben haar in het verleden gekwetst, vertelt Fajriyah. ‘Het heeft me lange tijd gekost voordat ik weer zelfvertrouwen had en mezelf mooi begon te vinden’, zegt zij. ‘Maar deze stereotypen zeggen vooral veel over hoe er in Indonesië wordt gedacht over vrouwen en over vrouwen die een relatie aangaan met witte mannen.’ In Nederland ervaren zowel Fajriyah als Adhani de stigma’s niet. ‘Hier is het prima dat mensen buiten hun eigen cultuur trouwen. Ik voel alleen maar liefde van mijn Nederlandse schoonfamilie’, zegt Fajriyah.
Onderdanig
Voor Fajriyah was het een bewuste keuze om een relatie aan te gaan met een Nederlandse man. ‘Ik ben nog niet zo lang samen met mijn huidige vriend, maar ik ben gelukkiger dan ik ooit was toen ik een relatie had met een Indonesische man.’ Een van haar ex-partners zou door zijn moeder zijn geïnstrueerd om hun relatie te beëindigen, omdat Fajriyah een hogere opleiding had genoten dan haar zoon. ‘Zijn moeder zei dat dat uiteindelijk niet goed was voor haar zoon – mijn voormalige vriend – omdat ze vond dat ik vanwege mijn opleiding te dominant zou zijn als ik zijn echtgenote was.’
Volgens Fajriyah zijn huwelijken in Indonesië ingewikkeld, omdat het niet alleen gaat om twee verschillende mensen die hun levens willen delen, maar ook om twee verschillende families met vaak verschillende culturen. ‘Vaak word je dan geacht om de belangen van je familie voorop te stellen en mee te laten wegen in je partnerkeuze’, zegt ze. ‘Daarnaast zijn we in Indonesië veel minder bezig met vrouwenrechten in het gezinsleven dan in Europa.’ Dat stelt ook Adhani.
‘Ik wilde een levenspartner uit een andere cultuur’
‘Voordat ik mijn man leerde kennen, had ik ook een relatie met een witte man. Maar daarvoor had ik alleen maar Indonesische mannen gedatet’, zegt Adhani. ‘Uiteindelijk waren het mijn relaties met Indonesische mannen die mijn ogen hadden geopend. Ik wilde een levenspartner uit een andere cultuur dan de mijne.’ Adhani groeide op in Jakarta met een Oost-Javaanse moeder. Haar vader komt van het Indonesische eiland Sumatra. ‘Mijn moeder leeft niet meer, maar mijn vader nog wel. Daar heb ik helaas geen goede band mee.’
Als kind zag ze dat er geen gehoor werd gegeven aan de behoeften van haar moeder. Haar ouders leefden volgens een traditionele rolverdeling, waarin er volgens haar geen plek was voor een vrouw die iets anders wilde doen met haar leven dan enkel de zorg voor het gezin. Volgens Adhani zouden haar moeder en de meeste Indonesische vrouwen die ze kende door hun mannen verantwoordelijk worden gehouden voor alle huishoudelijke taken. Zelfs wanneer de mannen niet de kostwinner zijn. ‘Ik denk dat mijn vader voor mij het eerste echte voorbeeld was van de traditionele Indonesische man en een voorbeeld van hoe vreselijk patriarchaal onze culturen nog zijn.’
Verwachtingspatronen doorbreken
De ervaringen die ze op latere leeftijd met mannen had opgedaan, kwamen overeen met wat ze zag in het huwelijk van haar ouders. ‘Ik wil zeker niet iedereen over één kam scheren. Niet alle Indonesische mannen zijn zo, maar ik durf wel met zekerheid te stellen dat de meesten zijn zoals mijn vader en de mannen met wie ik een relatie had’, zegt ze. ‘Ze verwachten dat een vrouw zich onderdanig opstelt tegenover haar man. Dat ze haar man nooit zal weigeren wanneer hij om seks vraagt. En dat ze al haar behoeftes links laat liggen om haar gezin voorop te stellen.’
Pas later, toen ze naar Nederland emigreerde, besefte ze dat het ook anders kon. Haar ogen werden geopend op het moment dat ze op bezoek ging bij Indonesische vriendinnen die al langer in Nederland wonen. ‘Deze vrouwen waren niet allemaal getrouwd met een witte man. Er waren ook Indonesische vrouwen die met Indonesische mannen waren getrouwd die al langer in Europa leefden’, vertelt ze. ‘Maar die gedroegen zich niet als Indonesische mannen die in Indonesië wonen. Ik zag bijvoorbeeld dat ze wel allerlei huishoudelijke taken op zich namen, zoals koken en de afwas doen.’
‘Dat is denk ik uiteindelijk waar het om draait’, zegt Fajriyah. ‘Een gelijkwaardige relatie’
Adhani denkt dat het te maken heeft met hoe mensen in Europa leven, waar veel meer sprake is van gedeelde verantwoordelijkheid in het huishouden. Anders dan in Indonesië zijn er in Nederland meer huishoudens met twee inkomens, denkt ze. Door drukke banen en hoge kosten van levensonderhoud is er vaak ook geen geld voor huishoudelijke hulp, die in Indonesië volgens haar vaker wordt ingezet. ‘Dat heeft blijkbaar invloed op Indonesische mannen die langer in Nederland wonen vanwege werk en studie’, zegt ze. ‘Ik zie dat vooral in kringen van hoogopgeleide mensen. Dan zijn ze gelukkig samen, omdat ze alle lasten delen.’
‘Dat is denk ik uiteindelijk waar het om draait’, zegt Fajriyah. ‘Een gelijkwaardige relatie. En daar heb ik uiteindelijk meer kans op wanneer ik met een witte man ben dan wanneer ik een relatie aanga met een Indonesische man in Indonesië.’
‘Maar het is niet zo dat ik Indonesische vrouwen per se aanraad om met een witte man te trouwen’, vult Adhani aan. ‘De stigma’s zijn er nog altijd. En dan heb je ook nog grote culturele verschillen en taalbarrières die je moet overbruggen in je huwelijk. Dat is niet voor iedereen weggelegd.’
