De operaties tegen kritische islamitische groeperingen in Turkije gaan onverminderd door. Na de arrestatie van Alihan Kuris, de leider van de Süleymanci-beweging, vorige week, zijn vandaag Alparslan Kuytul en zijn vrouw Semra Kuytul van de islamitische stichting Furkan gearresteerd. Dit bericht Deutsche Welle.

Alparslan Kuytul had zich vorige week op sociale media kritisch geuit over de operaties tegen de leider van de Süleymanci-beweging. Hij beweerde dat de acties politiek gemotiveerd zijn.

Dat heeft niet alleen hem, maar ook zijn vrouw en vele andere medewerkers van de Stichting Furkan in Adana (Zuid-Turkije) figuurlijk de kop gekost. Een adviseur van de Turkse president zou na deze uitspraken de Furkan-beweging hebben bedreigd, meldt Deutsche Welle.

De leiders en hun medewerkers zijn vandaag allemaal gearresteerd door Turkse anti-terreureenheden. Volgelingen van de Furkan-beweging lieten dat niet zonder protest gebeuren. Ze verzamelden zich rondom het huis van hun leider en maakten tevergeefs ruzie met politieagenten.

Minister van Justitie Akin Gürlek laat intussen weten dat vijf bedrijven, die gelieerd zijn aan de Furkan-beweging, onder curatele zijn gesteld. Ook zijn 349 rekeningen bevroren. Net als de Süleymanci-leider wordt de stichting Furkan verdacht van het beheren van een ‘crimineel netwerk, fraude en witwassen’. De Turkse regering heeft bovendien de seculiere oppositiepartij CHP aangepakt met vergelijkbare beschuldigingen, wat tot een splitsing van de partij heeft geleid.

De stichting Furkan (Furkan Eğitim ve Hizmet Vakfı) werd opgericht in 1994 door Alparslan Kuytul in Adana. Furkan profileert zich als een islamitische beweging die streeft naar de opbouw van een ‘islamitische beschaving’ op basis van de Koran en de Sunna. De organisatie, die in tientallen Turkse steden actief is, richt zich op religieus onderwijs en sociale hulpverlening.

De Russische politicus en vredesactivist Lev Sjlosberg is veroordeeld tot elf jaar strafkamp, vanwege zijn aanhoudende kritiek op de oorlog in Oekraïne. Dit schrijft NRC.

Sjlosberg is een prominente politicus voor de partij Jabloko, de enige (marginale) partij in Rusland – nul zetels in de Doema – die een anti-oorlogsgeluid laat horen. Vorige week werd de partij door het Russische Hooggerechtshof al uitgesloten van de parlementsverkiezingen van volgende maand. Andere partijleden zijn inmiddels beboet of vastgezet.

Sjlosberg levert al sinds het begin van de oorlog ferme kritiek. Zo deelde hij na de invasie een bericht van ‘Echo of Moscow’ met een afbeelding van een bebloede Oekraïense vrouw en de Russische president Vladimir Poetin, vergezeld van de tekst: ‘Haar bloed… Zijn handen’. Ook roept hij al jaren op tot een onmiddellijke beëindiging van de oorlog.

Maar deze oproep lijkt aan dovemansoren gericht. Het Russische regime heeft er in ieder geval geen boodschap aan, maar maakt er wel werk van om de kritiek te smoren. Zo werd Sjlosberg meerdere keren vervolgd wegens het ‘herhaaldelijk in diskrediet brengen van de Russische strijdkrachten’ en de ‘verspreiding van opzettelijk valse informatie’ over het leger. Deze wetsartikelen werden pas na de invasie ingevoerd. Volgens Sjlosberg zijn de artikelen zelfs specifiek geschreven voor de uitingen waarvoor hij nu is aangeklaagd, wat hem uiteindelijk een straf van elf jaar in een strafkamp heeft opgeleverd.

De inzet van deze strafkampen roept sterke associaties op met het beruchte Goelag-systeem uit de tijd van de Sovjet-Unie. Toentertijd werden honderdduizenden tegenstanders van het communistische regime gedeporteerd naar Siberië, waar velen omkwamen als gevolg van de harde omstandigheden.

Bij een Israëlische luchtaanval op de haven van Gaza‑stad zijn dinsdag minimaal zeven Palestijnen om het leven gekomen. Een van de slachtoffers is een kind, bericht Middle East Eye.

Volgens woordvoerders van het Gazaanse ministerie van Volksgezondheid werd een café in het havengebied getroffen door twee raketten, waarbij tientallen gewonden vielen. Meerdere slachtoffers werden naar het al‑Shifa‑ziekenhuis gebracht. Eén van hen overleed later aan zijn verwondingen.

De explosie was zo hevig dat enkele lichamen in zee terechtkwamen, waardoor het dodental mogelijk hoger ligt dan aanvankelijk gemeld. Hulpdiensten zoeken nog naar vermisten tussen het puin.

Het Israëlische leger verklaarde dat het ging om een gerichte aanval op Hamas‑commandanten, die een actie tegen Israëlische troepen zouden voorbereiden. Deze bewering staafde het leger niet met bewijzen. Hamas sprak van een “massacre” en riep internationale bemiddelaars op Israël tot naleving van de wapenstilstand te bewegen.

De aanval volgt kort na gesprekken tussen de Israëlische premier Benjamin Netanyahu en de Amerikaanse delegatie rond Jared Kushner over een nieuw vredesplan voor Gaza. Ondanks die diplomatieke inspanningen blijft het genocidale geweld tegen het Palestijnse volk voortduren. Sinds het begin van de oorlog in oktober 2023 zijn er tenminste 73.000 Palestijnen gedood en ruim 174.000 gewond geraakt.

De status quo in Jeruzalem is opnieuw door de Israëlische autoriteiten geschonden. En deze keer radicaler dan eerst. Voor het eerst zijn nu officieel joodse gebedsrituelen toegestaan in de al-Aqsa moskee, zo schrijft The Middle East Eye.

Afgelopen zondag waren joodse Israëliërs het complex binnengevallen. De politie gaf hen toestemming om ‘siddurim’, joodse gebedsboeken, naar binnen te brengen. Ook mochten ze in groepsverband bidden.

Het complex rond de al-Aqsa moskee, de Haram al-Sharif, is al decennia onderdeel van een internationaal erkende regeling. Hierbij blijft het een exclusief islamitisch heiligdom. Onderhoud en beheer van de locatie valt onder de verantwoordelijkheid van de Jordaanse stichting Waqf, tegelijkertijd wordt de toegang tot al-Aqsa gecontroleerd door de Israëlische politie.

Israël heeft deze status quo de laatste jaren, vooral sinds oktober 2023, steeds vaker geschonden. Dit heeft grote gevolgen voor (Palestijnse) moslims. Zij krijgen geen toegang meer tot het gebied of krijgen te maken met zware restricties, zoals de Kanttekening onlangs schreef.

Invallen door joodse Israëliërs, waarbij zij tegen de regels in gebedsrituelen uitvoeren, worden de laatste jaren door de Israëlische autoriteiten oogluikend toegestaan. Dit gebeurde altijd zonder officiële toestemming. Maar met deze officiële goedkeuring door de Israëlische politie is er nu sprake van een georganiseerde schending, schrijft The Middle East Eye.

Volgens de Israëlische krant Haaretz heeft de Israëlische politie al eerder toegestaan dat joodse gelovigen baden, dansten en zongen op de binnenplaats van de al-Aqsa moskee. Dit zou zijn gebeurd in opdracht van de politieke leiding, namelijk de extreemrechtse minister Itamar Ben-Gvir. Hij is vaak persoonlijk aanwezig tijdens invallen in de moskee, zoals vorige maand. De minister van nationale veiligheid vertegenwoordigt een groeiende beweging van joodse kolonisten in Israël die een ‘derde tempel’ wil bouwen op de plek van al-Aqsa.

Ben-Gvir woont in een illegale Israëlische nederzetting op de bezette Westelijke Jordaanoever. Als minister en hoofd van de politie heeft hij veel macht in de extreemrechtse coalitie van Benjamin Netanyahu. Het feit dat hij al langer een prominente rol speelde in de bestormingen was al een aanwijzing dat de door hem gewenste transformatie van al-Aqsa van hogerhand werd goedgekeurd.

Uit onderzoek van NRC en de antifascistische onderzoeksgroep Kafka blijken duidelijke dwarsverbanden tussen politici van Forum voor Democratie, extreemrechtse activisten en neonazi’s, zo schrijft NRC.

Tijdens twee manifestaties deze zomer werd zonneklaar dat politici van Forum voor Democratie zich wel degelijk inlaten met neonazi’s. Dit terwijl de partij, bij monde van partijleider Lidewij de Vos, zegt afstand te houden van antidemocratische groeperingen.

Op 25 juli sprak de Duitse neonazi-leider Claus Cremer in Apeldoorn een groep Nederlandse en Duitse rechts-extremisten toe. Cremer, in 2005 veroordeeld voor antisemitische uitlatingen, waarschuwde daar voor de ondergang van Europa als gevolg van immigratie en ‘buitenlandse infiltratie.’ Volgens NRC werkte de activist daarbij samen met Melanie Scheurwater, FvD-gemeenteraadslid in Krimpenerwaard. Zij regelde het podium.

Hetzelfde podium stond op 1 augustus op het Jaarbeursplein in Utrecht tijdens een manifestatie van Save Europe Act, vervolgt NRC. Op die bijeenkomst spraken onder andere FvD-Tweede Kamerlid Milan Schenk en Dries van Langenhove, oprichter van de Vlaamse extreemrechtse beweging Schild & Vrienden. Van Langenhove is veroordeeld voor racisme.

Deze manifestatie bleek georganiseerd door Dara Vos, gemeenteraadslid voor FvD in Hoogeveen. Volgens NRC kwamen waren op de manifestatie zowel FVD-leden en -politici als extreemrechtse activisten en neonazi’s aanwezig. Onder hen waren ook leden van de Nederlandse Nationalistische Beweging (NNB) en de Nederlandse Volksunie (NVU).

Save Europe Act is een Europees initiatief dat eind mei werd gelanceerd op een bijeenkomst van extreemrechtse activisten in Portugal, waaronder de Nederlandse Eva Vlaardingerbroek. Met dit initiatief willen de activisten ‘remigratie’ – een eufemisme voor deportaties van mensen met een migratieachtergrond – op de Europese agenda krijgen, zo schrijft NRC.

Volgens de krant bleek uit onderzoek dat activisten van Save Europe Act ook samenwerken met Amerikaanse activisten. Een van hen, Brian Brown, heeft banden met Rusland. Zo hield hij in 2013 in de Russische doema een speech tegen homorechten.

Op 19 september wil extreemrechts weer op het Malieveld demonstreren, precies een jaar na ‘Elsfest’, een extreemrechtse manifestatie die uitliep op gewelddadige rellen. Vorig jaar besloot Forum voor Democratie geen prominente sprekers naar deze betoging te sturen, omdat de partij aanvoelde dat er misschien relletjes zouden komen. Maar het onderzoek NRC en Kafka toont aan dat FvD-leden, waaronder Dara Vos, tegenwoordig openlijk samenwerken met neonazi’s. Het aanstaande protest in Den Haag vormt volgens NRC ‘een verdere stap in de radicalisering van de partij.’

Alihan Kuris, de leider van de religieuze Süleymancibeweging, is vorige week in Turkije gearresteerd. Hij werd opgepakt samen met 31 aan hem gelieerde personen.

Kuris wordt door de Turkse staat verdacht van het witwassen van frauduleus verkregen vermogen. Velen vermoeden dat de Turkse president Recep Tayyip Erdogan uit is op het kapitaal van de Süleymancilar. De bezittingen van de religieuze Gülenbeweging werden eerder ook geconfisqueerd.

De Süleymanbeweging ontleent haar naam aan de mystieke islamist Süleyman Hilmi Tunahan, die in 1959 overleed. De Süleymancilar staan bekend om hun nadruk op traditioneel islamitisch onderwijs en het behoud van religieuze waarden binnen een seculiere staat. De beweging beschikt over een wijdverbreid netwerk van Koranscholen, studentenhuisvesting en educatieve instellingen, ook in Europa. In september 2016 nam Kuris de leiding over na het overlijden van zijn voorganger (en oom), Arif Ahmet Denizolgun.

De arrestaties vinden plaats in een klimaat waarin al tien jaar wordt gespeculeerd over het aanpakken van andere religieuze groeperingen, vergelijkbaar met de heksenjacht op Gülen-sympathisanten na de couppoging van juli 2016.

Het Turkse Openbaar Ministerie omschrijft de organisatie van Kuris als een winstgedreven crimineel netwerk. Toch stelt het OM tegelijkertijd dat de vervolging niet gericht is tegen de Süleymanci-beweging. In Erdogan-vriendelijke media klinkt echter een ander geluid. Zo trekt de krant Yeni Safak openlijk parallellen met de vervolging van de Gülen-beweging. Het dagblad beweert onder meer dat de Süleymancilar gebruikmaken van de geëncrypteerde app ‘Glopper’, vergelijkbaar met de app ‘Bylock’ die Gülen-symphatisanten zouden gebruiken.

Op nieuwssite SonHaber wordt bovendien een link gelegd tussen de seculiere politicus Özgür Özel en de Süleymanci-beweging. Özel wordt door de Turkse staat van corruptie beschuldigd en moest daarom de CHP verlaten.