Het Centraal Joods Overleg (CJO) heeft het comité Herdenking Februaristaking verzocht om een andere hoofdspreker te kiezen dan voormalig Kick Out Zwarte Piet-voorman Jerry Afriyie.
In een brief aan het comité wijzen CJO‑voorzitter Chanan Hertzberger en vicevoorzitter Hans Weijel op uitspraken die Afriyie sinds 2023 heeft gedaan en die volgens hen niet passen bij de aard van de herdenking.
De jaarlijkse herdenking van de Februaristaking markeert volgens het CJO ‘het (helaas) unieke moment in de Nederlandse geschiedenis waarop een groot gedeelte van de bevolking in Amsterdam en de omliggende regio collectief in verzet kwam tegen de Jodenvervolging.’ De staking was, benadrukt de organisatie, ‘geen algemeen protest tegen oorlog of onrecht, maar een expliciete daad van solidariteit met Joodse medeburgers.’
Juist daarom vraagt de herdenking volgens het CJO om uiterste zorgvuldigheid in toon en sprekerskeuze. De organisatie stelt dat eerdere uitspraken van Afriyie op gespannen voet staan met de historische betekenis van 25 februari 1941. Zo zou Afriyie de Joden hebben omschreven als ‘slachtoffers die het monster dreigen te belichamen dat zij ooit moesten ontvluchten’. Daarnaast haalt de organisatie een bericht van 17 oktober 2023 aan, tien dagen na de aanval van Hamas op Israël, waarin Afriyie zei Israël te willen zien lijden: ‘Ik zou het land willen zien met een gebroken hart, hangend over de doodskist van dierbaren.’
Volgens het CJO dreigt door dergelijke uitspraken dat hedendaagse politieke frames de historische betekenis van de herdenking vertroebelen. De organisatie benadrukt dat hedendaags leed elders zeker erkend mag worden, ‘maar niet op deze plek, niet op dit moment, en niet op deze dag’.
De discussie over de keuze van sprekers bij de herdenking speelt al langer. Begin februari ontstond ophef toen vakbond FNV de uitnodiging aan BIJ1‑leider Tofik Dibi introk. Volgens BIJ1 gebeurde dat na een interventie van pro‑Israëlische lobbyorganisaties. Pro‑Israëlische groepen hadden veel moeite met Dibi als spreker en noemden hem een ‘Jodenjacht‑ontkenner’, verwijzend naar Dibi’s reactie op de Macabbi‑rellen van najaar 2024.
Tijdens de Februaristaking, eind februari 1941, besloten – veelal communistische – Amsterdammers te staken uit protest tegen de Jodenvervolging in hun stad. Een van de organisatoren van de staking was CPN’er Piet Nak, die in 1969 het Palestina Komitee zou oprichten.
