Het Amerikaanse Hooggerechtshof heeft een ingrijpende uitspraak gedaan die grote gevolgen kan hebben voor toekomstige verkiezingen in de Verenigde Staten. De rechters hebben bepaald dat staten bij het hertekenen van kiesdistricten geen rekening meer hoeven te houden met etniciteit.
Daarmee wordt een belangrijk onderdeel van de Voting Rights Act uit 1965, een wet die discriminatie bij verkiezingen moest tegengaan, in de praktijk sterk afgezwakt.
De conservatieve meerderheid in het Hof stelt dat het expliciet beschermen van etnische minderheden bij het tekenen van kiesdistricten juist neerkomt op discriminatie. Volgens opperrechter Samuel Alito is dat in strijd met de Grondwet. De drie progressieve rechters zijn het daar niet mee eens en waarschuwen voor verstrekkende gevolgen. Zij vrezen dat de wet hierdoor feitelijk een ‘dode letter’ wordt.
De uitspraak betekent dat staten meer vrijheid krijgen om kiesdistricten opnieuw in te delen op een manier die politiek gunstig is. Deze praktijk, bekend als gerrymandering, wordt al langer toegepast, maar krijgt door het vonnis mogelijk een nieuwe impuls. Vooral Republikeinen lijken hiervan te profiteren, omdat etnische minderheden in de VS historisch vaker op Democraten stemmen.
Aanleiding voor de zaak was een conflict in de staat Louisiana. Daar werd een kieskaart ingevoerd waarbij gebieden met veel zwarte inwoners werden opgesplitst over meerdere districten, waardoor hun politieke invloed afnam. Een rechtbank oordeelde eerder dat dit moest worden aangepast om een eerlijkere vertegenwoordiging te waarborgen. Het Hooggerechtshof heeft die redenering nu verworpen.
De politieke reacties zijn fel en verdeeld. Republikeinen spreken van een overwinning voor eerlijke verkiezingen, terwijl Democraten vrezen dat de deur wordt opengezet voor structurele benadeling van minderheden. Volgens critici kan de uitspraak leiden tot minder zwarte volksvertegenwoordigers, vooral in zuidelijke staten.
In sommige staten worden al direct stappen gezet. Zo is in Florida kort na de uitspraak een nieuwe kieskaart aangenomen die Republikeinen mogelijk extra zetels oplevert in het Congres. Ook andere staten overwegen vergelijkbare aanpassingen.
