De inkt van de vijf boeken over het koloniale verleden van de Oranjes is nog maar nauwelijks droog of er klinkt al kritiek op het koningshuis. Antiracismeactivist Mitchell Esajas levert zijn koninklijke onderscheiding in, omdat hij teleurgesteld is over de reactie van koning Willem-Alexander op het onderzoek. ‘Een onderzoek is geen herstel’, stelt hij.
‘In 2023 kreeg ik een lintje vanwege mijn maatschappelijke betrokkenheid en inzet voor Kick Out Zwarte Piet en The Black Archives. Voor OneWorld schreef ik al dat ik hier dubbele gevoelens bij had. Ik besloot echter het lintje te behouden omdat ik het beschouwde als een vorm van erkenning en waardering voor een collectieve strijd’, aldus Esajas, die van andere activisten juist het verwijt kreeg dat hij het lintje überhaupt niet had moeten accepteren.
Esajas grijpt de reactie van koning Willem-Alexander op het onderzoek aan om nu een andere keuze te maken. ‘Ik hoef geen ridder in de Orde van Oranje-Nassau te zijn. Ik doe afstand van mijn lintje en roep de koning op zich in te zetten voor een Nationale Route naar Herstel!’, aldus Esajas op Instagram. Met herstel wordt onder andere gedoeld op herstelbetalingen voor de nazaten van tot slaaf gemaakten. Dit ligt gevoelig in Nederland. Een ruime meerderheid van de bevolking vindt herstelbetalingen veel te ver gaan, zo bleek uit een panelonderzoek van RTL Nieuws onder 18.000 Nederlanders.
Critici wijzen echter vaak naar de Holocaust, waarvoor wel herstelbetalingen zijn uitgekeerd. Zo betaalde Duitsland via het Verdrag van Luxemburg (1952) miljarden aan de staat Israël en individuele overlevenden, en heeft ook de Nederlandse overheid in de afgelopen jaren diverse collectieve en individuele uitkeringen gedaan aan Holocaustoverlevenden en hun nabestaanden als erkenning voor het geleden leed.
Lees ook:
De nieuwe kleren van de koning
