In New York woonde ik een avond bij met de Venezolaanse dissident Jesús Armas, die in het Tsjechisch cultureel centrum, in een zaaltje genoemd naar de voormalige Tsjechische president Václav Havel, die ook ooit dissident was, geïnterviewd werd door een journalist die ooit voor The New York Times had geschreven.

Zoals bekend namen op 3 januari van dit jaar Amerikaanse troepen de Venezolaanse president Nicolás Maduro en zijn vrouw gevangen. Dat was niet volgens het internationaal recht en slechts weinig commentatoren hadden het idee dat het Amerika bij die actie om democratie en mensenrechten ging. Sterker nog, anders dan zijn voorgangers weigert Trump Amerikaanse interventies te verdedigen door zich te beroepen op nobele waarden als democratie en vrijheid. Hij meende dat Amerika recht had op een gehoorzaam Venezuela.

Voor sommige dissidenten was deze, naar Europese maatstaven gemeten, bedenkelijke operatie een zegen. Dankzij de Amerikaanse interventie werd Armas uit de gevangenis bevrijd, waar hij naar eigen zeggen was gemarteld, en nu kon hij in het Tsjechisch cultureel centrum spreken over de hoop dat er een vreedzame transitie zal plaatsvinden in zijn land. Hij noemde overigens naast Amerika nog twee landen expliciet die de Venezolaanse dissidenten steunen: het Verenigd Koninkrijk en Nederland.

Op de vraag of het niet bedenkelijk is dat Maduro en zijn vrouw nu in New York op hun rechtszaak wachten, antwoordde Armas dat het beter was dan niets. Hij leek de handelswijze van het imperium prima te vinden.

Wel gaf hij aan dat met de opvolger van Maduro, Delcy Rodríguez, de democratie in Venezuela natuurlijk nog niet begonnen is. Al lijkt Rodríguez door Amerika voorlopig gedoogd te worden, omdat ze, anders dan haar voorganger, waarschijnlijk bereid is de machtsverhoudingen te erkennen en de hand die haar vrij en in leven laat niet zal bijten.

Om de benzine betaalbaar te houden heeft Amerika sancties opgeschort tegen Iran en Rusland

Het is moeilijk te zeggen hoeveel Venezolanen blij waren met de Amerikaanse interventie, vermoedelijk een substantieel aantal. Dat die aanval niet volgens de internationale regels is verlopen, lijkt voor hen bijzaak. We zullen moeten leven met de gedachte dat ook de voorvechters van vrijheid en democratie de internationale rechtsorde als een ideaal beschouwen waar de reëel bestaande wereld nog niet klaar voor is.

Iran werd die avond slechts even genoemd, in een bijzin.

Komt er regime change in Venezuela? Misschien. Iemand als Armas gaf aan dat hij in het nieuwe Venezuela wel de burgemeester van Caracas wilde worden. Idealisme is natuurlijk ook een vorm van ambitie.

Regime change in Iran? Vermoedelijk niet. Nu ik dit schrijf, 24 maart, lijkt de hoop daarop minimaal. In menig krant is geschreven dat revolutie vanuit de lucht weinig kans van slagen maakt en uit de geschiedenis wisten we al dat bombarderen wel effect heeft, maar niet altijd het beoogde effect.

De olieprijs is enorm gestegen. Maar die zal weer dalen. De benzineprijs is voor de Amerikaan heilig, en niet alleen voor hen. Dus Trump zal op een geschikt moment ‘victorie’ roepen en dan de oorlog afblazen. Hij wil de Amerikanen tevreden houden met betaalbare benzine; dat hebben zijn voorgangers overigens ook altijd gewild. Om de benzine betaalbaar te houden heeft Amerika sancties opgeschort tegen Iran en Rusland. Dus nu kan Iran dankzij Amerika weer geld verdienen om wapens te kopen om onder andere Amerikaanse soldaten mee te vermoorden.

Idealisten vinden het nooit leuk als ik oorlog absurdisme in uitvoering noem, maar iemand moet het doen.

Grote kans dat de oorlog van Israël tegen Hezbollah in Libanon langer doorgaat, sommige Israëliërs dromen van het annexeren van Zuid-Libanon. Ik schreef het al elders: nieuwe wereldorde, nieuwe grenzen. Zie verder: Oekraïne.

Het idee om de Koerden, die zoals bekend in vier landen wonen — Syrië, Turkije, Irak en Iran — Iran te laten bevrijden, is van de tafel. Vermoedelijk beter. Vooral voor de Koerden.

De Iraniërs zelf zijn grotendeels vergeten. Net als de Gazanen overigens. En de Venezolanen eigenlijk ook. Af en toe mag iemand voor veertig man, veelal andere Venezolanen, in een zaaltje in New York komen vertellen hoe de toekomst eruit zou moeten zien.

Zeker, mensenrechten zijn heilig, maar onze mobiliteit (auto, vliegtuig) is net iets heiliger. Ik heb het ook over mezelf. Ik vlieg veel.