De Amerikaanse dictator Donald Trump beschouwt zichzelf met afstand als de grootste president aller tijden, en zijn hofhouding vindt dat ook. Alles wat hij doet is ongekend geweldig en ongekend succesvol. Daar hoort uiteraard een ‘Arc de Trump’ bij, en de ombouw van het Witte Huis tot een Amerikaans Versailles.

Ook Mark Rutte vindt Trump geweldig en ongekend succesvol. Geen gelegenheid laat hij na om hem de hemel in te prijzen. Daarmee doet hij precies waarvoor hij als premier nu net keer op keer zijn excuses heeft aangeboden, toen het ging om de collaboratie van de Nederlandse autoriteiten tachtig jaar geleden met een andere agressieve staat.

Dat is namelijk erg makkelijk als alle toentertijd verantwoordelijken allang dood zijn. Die kunnen nu immers niet de vervelende wedervraag stellen: maar wat zou jij in mijn geval hebben gedaan? Intussen weten we bij Rutte het antwoord: dit dus.

Nu gaat u misschien roepen: Trump heeft toch met Groenland ingebonden? En nu toch ook na Minneapolis? Zo’n vaart loopt het dus toch niet? – ‘In een democratie vallen soms doden’, om met minister van Buitenlandse Zaken David van Weel te spreken. De Verenigde Staten zijn toch een bevriende mogendheid? En we kunnen toch niet zonder de Amerikanen, gezien het Rusland van Poetin?

Vast. Maar al die argumenten golden in de jaren dertig en veertig ook – en die liet Rutte zelf in zijn Torentjestijd niet gelden. Het Duitsland van Hitler lag pas écht direct naast de deur. Dat kon je maar beter te vriend houden. Het was dan ook een bevriende mogendheid – tot 10 mei 1940 althans. Na de mislukte moordaanslag op Hitler, net een half jaar eerder, had koningin Wilhelmina nog een telegram naar Berlijn gestuurd om de Führer met zijn redding te feliciteren.

Het wordt ook in Den Haag hoog tijd dat men de fundamentele kwaadaardigheid van dit door een narcistisch monster geleide gangsterregime in Washington onder ogen durft te zien. Amerika is volslagen onbetrouwbaar geworden: een verraderlijk land waarvan de dictator, ‘omdat hij het psychologisch nodig heeft’ en omdat hij, nu hem de Nobelprijs ‘is ontzegd’, geen reden meer ziet om zich voor vrede in te zetten, een bondgenoot van grondgebied wil beroven.

Ja, Trump kan vast wel eens charmant zijn. Dat kon Hitler ook

De minachting en haat jegens Europa spat van elke uitlating af. Denk aan de laatdunkende opmerking over de hondensleden van de Denen – waarvan Trump er met de huidige sneeuwstormen overigens best een paar zou kunnen gebruiken. Denk ook aan de belediging van Europese veteranen in Afghanistan, waartegen door andere hoofdsteden veel minder omfloerst protest is aangetekend dan door het laffe Den Haag, dat zich – daar hebben we Van Weel weer – tot gemompel beperkte.

De Europese Unie moet van Trump kapot: van buitenaf door de lidstaten tegen elkaar uit te spelen, van binnenuit door fascistoïde partijen aan de macht te brengen. Dan helpen bezweringen dat we militair bij bepaalde oefeningen toch best lekker samenwerken niet meer. Ja, Trump kan vast wel eens charmant zijn. Dat kon Hitler ook.

Europa zal heel snel op eigen benen moeten leren staan, met alle beginnersrisico’s van dien. Op veel compassie van de buitenwereld hoeft het niet te rekenen, niet in de laatste plaats door ons wegkijken bij Gaza. De algemene reactie op Amerikaans imperialisme buiten het Westen, van Chili tot de Filipijnen, luidt: daar hebben wíj al heel lang ervaring mee; nu merken jullie het zelf eindelijk eens ook.

In Brussel begint men dat in te zien, in Den Haag amper. Hier klampt men zich vast aan een infantiel Oranjegevoel: dat Groenland-akkoord – dat heeft Rutte toch maar mooi geflikt. Maar we weten niet wat er is beslist en de houdbaarheid van afspraken met Trump is sowieso gering.

Rutte en zijn fans menen dat vleien helpt en Trump tot toegeven verleidt. Een vergissing: het sterkt Trump juist in zijn eigenwaan en in het idee dat hij nog verder kan gaan, omdat hij met alles wegkomt. Trump paart de mentaliteit van een kleuter aan een feilloos machtsinstinct. En zo etaleert Rutte de rest van de wereld – ook de Amerikaanse oppositie – openlijk Europa’s zwakte, zodat men elders denkt: als Europeanen zelf niets durven, doen wij ook niets voor hen.

Terug naar 1939. Met een blik op het kabinet-De Geer liet de Britse ambassadeur zich toen, indachtig de Duitse dreiging, ontvallen dat een volk dat zulke miserabele leiders kiest, niet anders verdient dan tot slaaf gemaakt te worden. Hij zou zijn uitspraak voor het kabinet-Schoof nu woord voor woord kunnen herhalen. Voor David van Weel vooraan.