Met het aantreden van het kabinet-Jetten deze week breekt een historisch moment aan. Voor het eerst in de geschiedenis levert D66 de premier. Het is ook voor het eerst in deze eeuw dat een progressieve partij weer de premier mag leveren, sinds PvdA-premier Kok in 2002 afscheid nam. Tot slot is het ook voor de tweede keer sinds een eeuw dat onze premier een liberaal is. Genoeg historische aspecten aan het aantreden van dit kabinet, dus. Toch is de stemming in het land lang niet onverdeeld positief.

De slogan die dit kabinet voert, is optimisme. Pessimistisch lijken echter de reacties te zijn op de regeerplannen van dit kabinet. Op links vindt men dat D66 zich door de VVD de kaas van het brood heeft laten eten. De VVD-achterban mort en vindt juist dat dit kabinet te veel een D66-kabinet gaat worden. En een derde van alle Nederlanders die op partijen rechts van de VVD hebben gestemd, voelt zich al helemaal niet door dit kabinet vertegenwoordigd.

Tel daarbij de enorme uitdagingen op waar het kabinet voor staat, met onder andere stikstof, investeren in defensie, de woningmarkt, het klimaat en migratie. Het lijkt alsof dit kabinet alleen maar gedoemd is om de hooggespannen verwachtingen over het bereiken van doorbraken op veel van deze dossiers niet waar te maken. Bovendien moet er stevig worden bezuinigd op met name de zorg en de sociale zekerheid. Dit, in combinatie met plannen voor lastenverzwaringen, leidt ertoe dat het Centraal Planbureau recent berekende dat vrijwel iedereen er de komende periode op achteruit zal gaan.

Het lijkt er dus op dat er weinig reden is voor optimisme bij dit nieuwe kabinet en dat er pittige tijden aanbreken. Toch wil dit kabinet optimisme uitstralen. En hierin zouden we Jetten en co. het voordeel van de twijfel moeten gunnen. Laten we het nieuwe kabinet eerst een kans geven in plaats van het direct af te branden.

Het alternatief is een spoedige kabinetsval

Ons land staat voor grote uitdagingen, nationaal en internationaal. Voorgaande kabinetten schoven dossiers voor zich uit en pakten grote vraagstukken niet aan, waardoor dit nieuwe kabinet met de brokstukken zit. Het moet dus puin ruimen, problemen oplossen én investeren in onze toekomst. Dat vraagt visie, uithoudingsvermogen en duurzaam beleid. Het nieuwe kabinet lijkt daartoe in staat, met de bereidheid te doen wat nodig is voor een betere toekomst van ons land.

Ook is dit kabinet een uniek democratisch experiment: een minderheidskabinet, afhankelijk van steun van zowel links als rechts in de Tweede Kamer voor meerderheden. Dat vereist een constructieve verhouding tussen Kamer en kabinet. De scheiding der machten, in Nederland lange tijd onder druk doordat Kamermeerderheden vaak klakkeloos kabinetswensen uitvoerden, lijkt in herstel. Ook dat is een historisch element van dit kabinet.

Het alternatief is een spoedige kabinetsval, opnieuw verkiezingen in korte tijd en voortduring van de politieke instabiliteit waarin ons land al lange tijd verkeert. Laten we daarom hopen dat het nieuwe kabinet zijn optimisme omzet in succes en Jetten en co. daarbij vanuit het land steunen.