Minister-president Jetten was bij Eva om op genuanceerde en doordachte wijze de premier van alle Nederlanders te zijn door erop te wijzen dat de gepleegde aanslagen op joodse gebouwen een misdaad zijn en dat de daders ervan gezocht zullen worden om hun straf te krijgen. Hij voegde daaraan ook toe dat het nooit de bedoeling moet zijn om groepen in de samenleving daarvoor verantwoordelijk te houden en dat elke suggestie dat de misdaad een collectieve misdaad is van de hand gewezen moet worden. Hij illustreerde dat het absurd en fout zou zijn om de wandaden van de Joodse staat Israël toe te schrijven aan de Joden die in Nederland wonen. Hij maakte ook duidelijk dat deze argumentatie dus ook geldt voor de moslimgemeenschap, die groot en divers is, maar zoals het een liberaal premier betaamt, moet men altijd naar het individu kijken.

Helaas, er gebeurde iets anders. Hij zei dit: ‘Er zijn islamitische gemeenschappen in Nederland waar je, als je de tv aanzet, online of op weekendscholen, verkeerde dingen krijgt aangeleerd. Niet alleen over Joden, maar ook over vrouwen en homo’s.’ Jetten kon niet wachten om de islamitische gemeenschap voor de bus te gooien. Naarstig ging ik zoeken naar de kanalen en weekendscholen waar moslims op systematische wijze worden gedrild om Joden te haten en homo’s te vervloeken. Zitten de islamitische gemeenschappen aan het haatinfuus? Is het aanzetten van de televisie een gemeenschappelijke activiteit om full focus te kijken naar de anti-Joodse haattaal? Is er een onlinekanaal genaamd ‘Moslimbroeders tegen Joden en homo’s, speciaal voor u!’, waar alleen fullblood moslims toegang toe hebben? Zijn er weekendscholen waar systematisch antisemitisme wordt onderwezen?

‘Types als Mona Keijzer, Wilders en Gidi Markuszower zijn het contact met de werkelijkheid kwijt’

Voor al deze beweringen is geen snippertje bewijs. Incidenten zijn er zeker, onwenselijk, maar als we islamofobie onder Joodse of christelijke kringen zouden onderzoeken, dan ben ik bang dat ook daar heel wat drek komt bovendrijven. Is alles pais en vree wat betreft acceptatie van homoseksualiteit in de islamitische gemeenschappen? Zeker niet. Is er nog een lange weg te gaan? Zeker wel. Kan de opvoeding een tikkeltje beter? Absoluut. Maar dat valt echt onder emancipatie: opgroeien in de westerse samenleving waar religieuze waarden kunnen schuren en soms ook botsen, iets waar alle religieuze gemeenschappen mee te maken hebben.

Afgelopen week werd ik geïnterviewd voor de podcast van Wilfred Genee voor BNR; het ging daarin over het onbehagen rond de islam in Nederland. Het was een open gesprek en ik was blij dat hij me als gast had. Hij vroeg me naar de commotie rond de iftarviering in het parlement, het voorstel van vervroeging van de schorsing opdat enkele DENK-parlementariërs het vasten konden breken. Mijn antwoord was dat daar een heel krachtig en positief signaal van afging naar de samenleving. De moslim mag er zijn, ook in het huis van de democratie.

Problematischer vind ik de islamofobie die loskomt van de rechtse en extreemrechtse partijen die de iftar demoniseren. Extreemrechts gunt moslims niks, ook niet als moslims iets zoets doen, als ze het leven vieren, als ze melk drinken en dadels eten en glimlachen. Damned if you do, damned if you don’t. Talloze iftars zijn door het land gevierd; alles eraan was verbindend — zo vrolijk was het dat het bijna misselijk maakte. Voor extreemrechts is die vrolijkheid een gevaar en dus onwenselijk.

Niet de moslims, maar types als Mona Keijzer, Wilders en Gidi Markuszower zijn het contact met de werkelijkheid kwijt. Wat wreven ze zich in hun handen om die moslims even aan te pakken. En naar aanleiding van de aanslagen op de Joodse gebouwen zag ik politieke leiders, bestuurders en opiniemakers zich iets te vrolijk maken over het stuitende en gevaarlijke antisemitisme uit islamitische hoek. Ze gingen vol op het orgel. Weg alle nuance, weg alle voorzichtigheid, weg alle beleefdheid, ook wanneer moslims in de hoek getrapt kunnen worden.

Misschien iets om een verbindende borrel over te organiseren na de Eid, minister-president?