De overname van de Koerdische SDF‑gebieden in noordoost‑Syrië door het Syrische leger heeft geleid tot onrust in Al Hol, het grootste kamp voor familieleden van IS‑strijders.
Dit meldt de krant The National, na een bezoek aan het kamp in Al Hasakah. De journalist trof een grote rookpluim aan, zag beveiligers weglopen en maakte geweldsuitbarstingen rond het kamp mee.
De chaos is het gevolg van de recente machtsverschuiving in het gebied, dat sinds 2013 onder het bewind van de SDF heeft gestaan. Dit Koerdisch-Arabische bestuur bewaakte met steun van de Verenigde Staten de kampen, waar duizenden IS-strijders en hun familieleden verblijven.
Deze week rukte het Syrische leger op naar het noordoosten, na een staakt-het-vuren met Koerdische strijders in Aleppo. Daarbij namen ze grote delen van de SDF-gebieden over, waaronder de plek waar de kampen zich bevinden. SDF-beveiligers verlieten daarop het kamp.
De machtswisseling verliep chaotisch. Hoewel de VS eerder stelden dat het Syrische leger in staat zou zijn de bewaking over te nemen was er van coördinatie geen sprake. Hierdoor is het Al Hol kamp momenteel onbewaakt. Niet alleen de beveiliging ontbreekt, ook de kampmedewerkers zijn vertrokken. Voedselvoorzieningen en medicijnentoevoer zijn daardoor beperkt, tot grote wanhoop van de kampbewoners, zo blijkt uit de berichtgeving.
Naar verluidt zijn er nog geen IS-strijders ontsnapt. Er zijn pogingen daartoe gedaan, maar kampbewoners werden afgeschrikt door de gevechten buiten het kamp tussen verschillende facties. Desalniettemin leeft onder hen de hoop dat ze door de nieuwe machthebbers worden vrijgelaten. Veel kampbewoners zeggen onschuldig te zijn.
In Al Hol zitten familieleden van vermeende IS-strijders. Het gaat om vrouwen en kinderen die soms geen ander leven kennen. Veel van hen komen uit andere landen, ook uit Nederland. Veel van de Nederlandse uitreizigers zijn inmiddels teruggekeerd.
Volgens de Nederlandse inlichtingendienst AIVD waren in januari 2026 circa 75 Nederlandse uitreizigers nog in Syrië, Irak of Turkije. Ongeveer een derde van hen zit in de Syrisch‑Koerdische kampen al‑Roj en al‑Hawl, waar vooral vrouwen worden vastgehouden, terwijl de mannen in verschillende detentiecentra in Noordoost‑Syrië zitten.
Hoewel de familiekampen officieel geen detentiekampen zijn, kunnen bewoners niet vrijwillig vertrekken. Bovendien zijn veel westerse regeringen huiverig hen terug te laten keren, uit angst dat ze zijn geradicaliseerd. De bewoners zitten in limbo, zonder proces en zonder perspectief op een nieuw leven.
De VS hebben inmiddels 150 bewoners uit een kamp in Al Hasakah overgeplaatst naar een geheime locatie in Irak. Dit zou erop duiden dat er weinig vertrouwen is in de nieuwe Syrische machtshebbers. De VS hebben laten weten dat de overplaatsing kan gelden voor meer gevangenen, zonder hierover concreet te worden.
