Overal in Nederland worden in verkiezingstijd verkiezingsborden van de tegenstander beklad, maar in Rotterdam is het heftiger dan elders. Naar schatting zijn er tussen de 500 en 700 Leefbaar-borden beklad. De reden? Leefbaar Rotterdam is de verkiezingen ingegaan onder de leus ‘Rotterdammers eerst’, een slogan die doet denken aan de MAGA-leus ‘America First’. Maar is dat wel zo?

Criticasters, zoals Kanttekening-columniste Leontine Vreeke, beweren dat Leefbaar Rotterdam er alleen is voor ‘witte Rotterdammers’. Dat zou de echte, racistische boodschap zijn van de lokale partij. Ook voormalig Leefbaar-wethouder en huidig ombudsman Marianne van den Anker heeft kritiek op de verkiezingsleus, die een lijntje naar Donald Trump zou hebben. Bij de conservatief-liberale omroep WNL zegt ze dat de campagne ‘een lelijk randje’ heeft. De leus zou sommige Rotterdammers het gevoel geven dat Leefbaar er niet voor hen is.

Ze waarschuwt dat de campagne voor onnodige polarisatie kan zorgen. ‘Leefbaar Rotterdam voert een campagne die ook wel polariseert. Er zitten kanten aan waardoor mensen denken: dit is alleen voor de witte Rotterdammer.’ Volgens haar draagt dat niet bij aan het broodnodige herstel van vertrouwen in de lokale democratie. De nadruk zou juist moeten liggen op samenwerking en het betrekken van alle Rotterdammers.

Maar Leefbaar Rotterdam benadrukt dat de slogan ‘Rotterdammers eerst’ niets te maken heeft met internationale politiek. Volgens wethouder en lijsttrekker Ronald Buijt is er geen enkele link met ‘America First’: het gaat puur om lokale keuzes voor de stad, zo vertelt hij op het stadhuis aan de Coolsingel. De kern van de boodschap draait om woningen. Leefbaar vindt het onrechtvaardig dat statushouders voorrang krijgen bij de toewijzing van sociale huurwoningen, terwijl veel Rotterdammers al jarenlang wachten. Daarom wil de partij dat woningen niet automatisch worden toegewezen aan statushouders, ten koste van inwoners die hier al lang wonen. Leefbaar maakt trouwens geen onderscheid tussen witte Rotterdammers en Rotterdammers van kleur, benadrukt hij. Als ze maar Nederlands staatsburger zijn.

‘Misschien heeft Trump zijn slogan van Leefbaar afgekeken’

Verkiezingsslogans moeten volgens Buijt prikkelend en aansprekend zijn. Leefbaar wil bewust uitdagen en het debat openen. De term is bovendien niet geïnspireerd door buitenlandse voorbeelden, maar komt voort uit een eerder initiatiefvoorstel van Robert Simons, dat eveneens ‘Rotterdammers Eerst’ heette. Nummer 2 op de lijst, Ilse van der Meer, grapt zelfs dat het misschien eerder andersom is. ‘Misschien heeft Trump zijn slogan van Leefbaar afgekeken.’ Hoe dan ook, Leefbaar is een lokale beweging en laat zich niet leiden door politieke ontwikkelingen in Amerika, aldus Buijt.

Volgens Ronald Buijt staat Rotterdam op een kruispunt. Aan de ene kant zijn er linkse partijen als GroenLinks-PvdA, die zouden inzetten op hogere belastingen, meer opvang en minder ruimte voor woningbouw. Aan de andere kant staat Leefbaar, dat zich daartegen verzet. D66 en VVD staan daar ergens tussenin. Volgens Leefbaar is het cruciaal welke partij straks de grootste wordt op 18 maart, omdat dat bepaalt welke richting Rotterdam opgaat. Daarom is ‘Links of Leefbaar’ de tweede leus waarmee de partij de verkiezingen ingaat.

Maar ook die leus zorgt voor de nodige weerstand…