Marokko speelt vandaag in de kwartfinale van de Afrika Cup tegen Kameroen. Marokkaanse Nederlanders volgen de ‘Leeuwen van de Atlas’ op de voet. Herhaalt zich het sprookje van vier jaar geleden, toen de Marokkanen de halve finale bereikten op het WK in Qatar in 2022? En waarom horen we hier in Nederland zo weinig over de Afrika Cup?

Terwijl Nederland dezer dagen onder een dik pak sneeuw wit kleurt en velen buiten genieten van het winterweer, zitten veel Marokkaanse landgenoten aan de buis gekluisterd voor de Afrika Cup. Het gastland speelt in de kwartfinale tegen Kameroen en maakt een goede kans om door te stoten naar de finale.

De dichter en activist Mekki Aulah Ahmed is gisteren naar Marokko afgereisd voor de wedstrijd van vanavond en wil vragen van de Kanttekening eerst met een gedicht beantwoorden.

Ode aan Afrika, moeder van de mensheid…

Voetbal bracht vandaag het Marokkaanse volk samen, niet slechts als spel, maar als spiegel van ziel en identiteit.
De kersverse kampioenen van de Arab Cup
openden de Africa Cup of Nations met meesterschap,
bekroond door een omhaal die niet alleen een doelpunt was,
maar een statement van schoonheid, talent en zelfvertrouwen …

Ahmed volgt de Afrika Cup als voetballiefhebber met volle bewondering. ‘In Nederland verdient Ziggo Sport lof; zij zijn de enigen die dit toernooi de aandacht geven die het verdient’, zegt hij. ‘Dat staat in schril contrast met Voetbal International. Het was pijnlijk om te zien dat VI de openingswedstrijd van het organiserende land niet eens de moeite waard vond om te benoemen. De kilheid en het dedain waren zichtbaar, en het voelt alsof jaloezie of desinteresse de boventoon voert.’

Het Afrikaanse voetbal is geen randverschijnsel, benadrukt hij. ‘Veel spelers die hier schitteren, spelen wekelijks bij de grootste clubs in Europa en daarbuiten’, aldus Ahmed.

Journalist Abdel El Bacha kijkt, zoals zoveel Marokkaanse Nederlanders, bijna elke wedstrijd. ‘Het wordt spannend tegen Kameroen’, zegt hij, omdat Marokko tot nu toe geen echt zware tegenstanders heeft gehad. ‘Dit team speelt sowieso veel beter dan de generaties hiervoor. Marokko heeft geïnvesteerd in het voetbal en wil met de organisatie van de Afrika Cup en het WK van 2030 zichzelf mondiaal presenteren als een modern land.’

Hij wijst naar het stadion in Rabat. ‘Marokko heeft in de afgelopen 25 jaar, sinds Mohammed VI op de troon zit, grote sprongen gemaakt. Dat is onmiskenbaar. Toch blijven Europese landen hofleveranciers voor dit team. Dat vertekent de zaak enigszins. Aan de andere kant voel ik door de Europese Marokkanen in het elftal ook meer verbondenheid. Net zoals bij de bondscoach, die in Frankrijk is geboren.’

Onderzoeker Aziz el Kaddouri vindt dat de Afrika Cup in Nederland vooral buiten beeld leeft. ‘Niet op de publieke omroep, nauwelijks in talkshows, zelden in sportjournaals. En dat terwijl Marokko morgen in de kwartfinale aantreedt tegen Kameroen. De vraag dringt zich inderdaad op: gaat het sprookje dat vier jaar geleden op het WK in Qatar begon verder en waarom lijkt niemand dat hier echt te willen zien?’

Volgens hem speelt onderschatting nog steeds een rol. ‘Het idee dat ze op zand spelen, of dat het Afrikaanse voetbal van laag niveau en achterhaald zou zijn. Er wordt neergekeken op Afrika’, aldus El Kaddouri, die dit ziet als onderdeel van een breder verschijnsel: de opmars van rechts Nederland.

‘Alles wat inclusief is – Marokkaans, islamitisch, niet-wit – wordt voorzichtig genegeerd, uit angst voor rechts-populistische sentimenten bij publiek en politiek. Onderwerpen die meer dan vier miljoen Nederlanders met een migratieachtergrond raken verdwijnen structureel uit beeld. In plaats daarvan krijgen we eindeloze herhalingen van Ik hou van Holland en Het TROS Muziekfeest op het Plein. Dat is veilig. Dat schuurt niet. Daar gedijt rechts Nederland goed bij.’

Sportjournalist Mustapha Esadik, die onlangs het boek De voetbalkampioenen van Afrika heeft uitgebracht, nuanceert dat beeld. ‘Kijk naar Ziggo Sport’, zegt hij. ‘Zij verzorgen ook reportages vanuit Marokko, die via social media worden verspreid. Daarnaast worden bij wedstrijden van Marokko wel degelijk grote studio-uitzendingen met gasten gemaakt.’

Dat is een groot verschil met bijvoorbeeld België, meent hij. ‘Daar wordt het toernooi niet uitgezonden. In Nederland zitten we wat dat betreft dus best goed. Zeker als je het vergelijkt met de aandacht die de Afrika Cup kreeg toen ik zelf als kind keek. Toen had je op Eurosport geen voor- en nabeschouwingen, geen studio-uitzendingen, maar alleen de wedstrijd.’

Esadik is echter twijfelachtig over het sportieve succes van Marokko. ‘De eerste vier wedstrijden op dit toernooi waren teleurstellend. De spelers leken niet goed om te gaan met de druk. Ik vraag me dus serieus af of het vanavond lukt tegen Kameroen. Zij groeien juist steeds meer in dit toernooi en leverden een knappe prestatie door Zuid-Afrika te verslaan. Trouwens, de laatste keer dat Marokko het toernooi organiseerde, in 1988, verloor het uitgerekend tegen Kameroen.’

Tot slot: moeten er grote schermen komen als Marokko verder komt in het toernooi?

‘Ja, juist in grote steden’, zegt El Kaddouri. ‘Niet om te provoceren, maar om te kanaliseren en te verbinden. Door samen te kijken, voorkom je dat het verspreid en ongecontroleerd gebeurt. De Afrika Cup is hier al lang aanwezig. Uit respect voor wijlen Frank Kramer, die er bij Eurosport altijd een feest van wist te maken, zou Nederland massaal moeten kijken.’

Esadik laat weten dat er al enkele plekken zijn waar men vanavond gezamenlijk kan kijken. ‘In Eindhoven is er een event van Mocro Inside met een groot scherm. Ook in Amsterdam zijn initiatieven. En natuurlijk kun je je als supporter aanmelden bij Ziggo Sport om de wedstrijd in de studio te bekijken. Dat zal toenemen als Marokko doorgaat, maar dat is zoals gezegd tegen Kameroen nog geen kat in het bakkie.’