De oude bunkerheld zit in het nauw. Zijn troepen worden afgeslacht en zijn generaals verzinnen in hun wanhoop veroveringen die ook in de bunker alras ergernis opwekken. Hoe kan hij de vernietigende inslagen van Oekraïense drones op zijn raffinaderijen en oliehavens verbergen voor zijn grommende volk? Het internet op zwart zetten verbergt voor het publiek de waarheid niet wanneer ook de hemel zwart ziet.

Als ik nu aan de rimpelende Poetin denk, schiet mij Hitler in zijn laatste dagen te binnen. Die oreerde over nieuwe overwinningen omdat het vijandelijke blok uiteen zou vallen, maar nu is de NAVO al uiteengevallen zonder dat het Poetin helpt. De president van het machtigste land ter wereld staat met lege handen aan zijn kant; ook die heeft zich vastgezet in een wespennest. Hitler wilde, toen hij klem zat, angst aanjagen en zwetste over Wunderwaffen. Poetin wil, zoals Hitler, angst zaaien. Escaleren door angst en liefst paniek.

Hij bombardeert de burgers van Kyiv genadeloos. Hij verordonneert de westerse mogendheden hun ambassades uit Kyiv te laten opkrassen, als zij niet het slachtoffer van zijn hypersonische, ballistische ‘Hazelnoot’ willen worden. Zo heet dat gevaarte, de Orazjnik. En hij zet de doodsbenauwde Loekasjenko onder druk om Oekraïne opnieuw vanuit het noorden, vanuit Belarus, binnen te vallen en nu eens met echt geweld.

Maar is het verantwoord om de oude Poetin te vergelijken met de verdoemde Hitler? Beiden zien in hun nachtmerries de ondergang op zich afkomen en beiden kunnen door hun obsessie geen stap terugzetten. Dat is de overeenkomst.

Maar verschillen zijn er wel degelijk. Duitsland werd van twee kanten bestormd en Rusland heeft daarentegen in China een stevige rugdekking. Nazi-Duitsland had zijn volledige militaire capaciteit verspild en Rusland heeft nog zijn grote leger van dienstplichtigen achter de hand. Het belangrijkste is misschien dat wanneer Rusland geen leider meer heeft, de kliek rond Poetin heel goed een Medvedev, een Gerasimov of desnoods een Sjojgoe op het schild kan hijsen om Poetins politiek voort te zetten.

Daarom blijft Rusland, in tegenstelling tot nazi-Duitsland vanaf 1944, een gevaarlijke vijand die de oorlog nog jaren kan voortzetten. En zelfs zou kunnen winnen als Europa door electorale overwinningen van extreemrechts verzwakt. Nu is de inslag van een Russische drone in een Roemeens flatgebouw, waarbij gewonden vallen, misschien nog een blindganger. Maar morgen kan een Hazelnoot de Nederlandse of Duitse ambassade in Kyiv treffen en overmorgen kunnen Poetins troepen wel degelijk een aanval op een van de Baltische staten wagen. De Russische minderheid daar zit te popelen en Trump zal geen vin verroeren.

Eindelijk iemand die zegt waar het op staat

Oekraïne moet, met Europese steun, Rusland een therapeutische nederlaag toebrengen door de bezetters weg te drijven; dat is de enige manier om Rusland op andere gedachten te brengen. En bij zichzelf na te gaan hoe het zover heeft kunnen komen dat het zijn agressieve, imperialistische neiging steeds weer de vrije loop heeft gelaten.

Kaja Kallas, onze buitenlandvertegenwoordigster van de EU, heeft daarom gelijk als zij stelt dat onderhandelingen alleen zin hebben als Europa als voorwaarde voor een duurzame en rechtvaardige vrede eist dat Rusland zijn leger terugtrekt uit de deels bezette landen Oekraïne, Georgië, Moldavië en Belarus. Hè, eindelijk iemand die zegt waar het op staat.

Marie-Agnes Strack-Zimmermann, de Duitse defensiespecialiste in het Europarlement, loopt niet om de hete brij heen en zegt met haar borende gezicht dat Duitsland zich erop moet voorbereiden zijn gewapende jongens naar West-Oekraïne over te brengen. Is zij een oorlogshitser? Integendeel, wie een echte vrede wil, zal zijn schouders moeten zetten onder een Russische aftocht uit het bezette land. Rusland laten begaan vergroot het gevaar op uitbreiding van de oorlog. En waarom levert Duitsland niet eindelijk zijn Taurusraket aan Oekraïne, is dat niet het logische antwoord op de Orazjnik?

Het uitgeputte Oekraïne bijstaan in zijn strijd is zorgen voor de veiligheid van Europa. Niet alleen militair, maar zeker ook economisch. Ik hoorde op de podcast Boekestijn en De Wijk de gedreven stem van de Nederlandse ondernemer Jeroen Ketting, die achttien jaar zijn zaak in Moskou had, maar na de grootschalige aanval van februari 2022 de hulporganisatie ‘Lifeline Oekraïne’ heeft gesticht. Hij pleit ervoor dat de EU een soort Marshallplan voor Oekraïne op touw zet: tien jaar lang 1 procent van het BBP van Europa investeren in onze gemartelde Europese voorpost. 230 miljard per jaar. Dat geld zal zich, net als de Amerikaanse hulp aan het kapotte Europa van na de Tweede Wereldoorlog, ruim terugbetalen. In veiligheid, vrijheid en voorspoed.

Allemaal wezenlijke en praktische voorstellen. Waarom durven wij ze niet?

Het ontbreekt Europa aan durf. Het scherpste wapen, dat leren ons de Oekraïners. Een politica als Kaja Kallas heeft die durf wel en dat is ook precies de reden waarom Poetin haar al bij voorbaat stelt niet met haar te willen onderhandelen. Hij wil alleen in gesprek met onderhandelaars met wie hij zijn oorlog — onder het mom van ‘diplomatie’ — voort kan zetten. Europa zou er goed aan doen om de realistische Kallas aan te wijzen als vaste onderhandelaarster. Niet alleen omdat onderhandelen precies in haar functie past, maar vooral om uit te drukken dat Europa kiest voor moed tegen Poetins angstzaaierij.