Demonstranten in Albanië, die massaal protesteren tegen corruptie en vriendjespolitiek, vragen zich af waar de steun van de Europese Unie blijft, schrijft de Volkskrant.
Sinds zo’n drie weken houdt de ‘flamingo-revolutie’, zoals de protesten zijn gaan heten, het land en de grote Albanese diaspora in zijn greep. Afgelopen weekend eisten tienduizenden mensen het vertrek van premier Edi Rama. Directe aanleiding voor de demonstraties is het plan van de schoonzoon van president Donald Trump, Jared Kushner, om een resort te bouwen in beschermd natuurgebied. Maar de demonstranten zijn ook kwaad over het politieke systeem dat sinds de val van het communistische regime begin jaren negentig wordt gedomineerd door corruptie en vriendjespolitiek. Dat schrijft de krant op basis van een gesprek met oud-directeur van Transparency International Lutfi Dervishi.
Terwijl het land na de val van de Muur economische vooruitgang boekte, profiteerde lang niet iedereen daarvan. Albanië is nog altijd een van de armste landen van Europa. Volgens Dervishi heeft een kleine groep mensen sindsdien geprofiteerd van het politieke systeem, terwijl de rest van de bevolking arm is gebleven. Hij noemt de demonstraties ‘ongekend’ in de postcommunistische geschiedenis van Albanië. Ook in het buitenland protesteren Albanezen. Volgens de Volkskrant hebben zo’n 1,2 miljoen Albanezen door de jaren heen hun land verlaten voor een beter bestaan.
Premier Rama beweert dat er niets mis is met de deal met Kushner. De deal wordt nu onderzocht door de ‘speciale aanklager’ voor corruptiezaken. Rama beschuldigde ‘vijandige externe krachten’ ervan de onrust in Albanië aan te wakkeren. Volgens de krant is het niet aannemelijk dat Rama opstapt, terwijl sommige van zijn partijgenoten dat wel deden. Zijn Socialistische Partij heeft echter een ruime meerderheid in het parlement.
Aangezien Albanië op het punt staat toe te treden tot de EU, hoopten de demonstranten dat zij steun zouden krijgen uit Europa.
De Europese Commissie waarschuwde Albanië eerder deze maand dat het project tegen Europese milieuregels zou kunnen ingaan en dat het handelen van de regering toetreding tot de EU in gevaar zou kunnen brengen.
Maar Eurocommissaris voor Uitbreiding Marta Kos zei maandag dat de Albanese regering haar had gegarandeerd zich aan de Europese regelgeving te houden. Volgens de Albanese onderzoeker Gresa Hasa, met wie de Volkskrant sprak, blijft zij daarmee Rama steunen ‘omdat zij denkt dat hij stabiliteit biedt. Maar stabiliteit zonder verantwoording en democratische waarborgen is uiteindelijk broos.’ Hasa denkt dat druk vanuit de EU het project van Kushner had kunnen stoppen.
Volgens de onderzoeker trekt de brede protestbeweging veel mensen aan, maar mist zij een leider en een duidelijke strategie. Het is dan ook onzeker of de protesten in Albanië zullen aanhouden.
