De Verenigde Staten voeren momenteel diplomatieke gesprekken met verschillende groepen in Libië om het land te verenigen. Daarbij beloven ze Amerikaanse investeringen in de olie-industrie. Of dat plan haalbaar is en een einde kan maken aan de verdeeldheid in het land, is volgens diverse media nog zeer onzeker.
Libië raakte na de val van Moammar Gadaffi in 2011 in een staat van chaos en politieke crises en sindsdien oefenen verschillende facties macht uit in verschillende gebieden van het land.
Het land heeft momenteel twee regeringen: een internationaal, door de Verenigde Naties erkende regering in de hoofdstad Tripoli, geleid door premier Abdulhamid Dbeibeh, en een andere regering in het oosten, met generaal Khalifa Haftar aan het hoofd. Deze laatste wordt gesteund door de Verenigde Arabische Emiraten en Rusland. Haftar heeft ook de leiding over de Libische Strijdkrachten, een coalitie van milities in het oosten.
Van een centraal gezag is in Libië geen sprake. Al jaren proberen de Verenigde Naties het land te verenigen, maar Libië blijft diep verdeeld. De Verenigde Staten spelen op de achtergrond een steeds belangrijkere rol, schrijft Al Jazeera.
Onder leiding van de adviseur Arabische wereld van de Amerikaanse president Donald Trump, Massad Boulos, proberen de VS de facties van Dbeibeh en Haftar bij elkaar te brengen in ruil voor investeringen in de Libische olie-industrie. Boulos, die ook de vader is van Trumps schoonzoon Michael Boulos, werd tijdens Trumps tweede termijn aangesteld als speciaal gezant voor Libië.
De door de VS in het vooruitzicht gestelde oliedeals zullen door beide facties moeten worden getekend. Alleen als beide groepen samenwerken, kan er sprake zijn van internationale investeringen in de oliesector. Haftars troepen oefenen macht uit in het gebied waar olievelden en -installaties liggen. In het westen, waar de internationaal erkende regering van Dbeibeh de scepter zwaait, is er oppositie tegen Haftars macht in het oosten.
Terwijl de Libische Centrale Bank heeft aangegeven dat het niet in staat is beide regeringen te blijven financieren, hopen Boulos en Trump erop dat beide facties kunnen worden overtuigd samen te werken.
Hoewel Libië zal profiteren van internationale investeringen in de olie-industrie, is het de vraag of dit zal leiden tot de gewenste stabiliteit.
Het Amerikaanse diplomatieke offensief wordt door sommigen gezien als een tegenhanger van het door de VN geleide proces. Het door Boulos geleide proces is meer transactioneel en van bovenaf, schrijft de Libische journalist Mustafa Fetouri. Het belangrijkste motief lijkt daarbij het snel realiseren van stabiliteit om met behulp van Amerikaanse bedrijven de olieproductie te verdubbelen.
Bovendien is het onduidelijk wanneer een dergelijke overeenkomst zal leiden tot broodnodige presidents- en parlementsverkiezingen en is er geen garantie dat het zal worden gesteund door het Libische parlement en de VN-Veiligheidsraad, schrijft Fetouri. Het risico van het Amerikaanse plan is volgens Fetouri dat het de verdeeldheid in het land in stand houdt door de elite te belonen die gewapende groepen en publiek geld hebben gebruikt om macht te behouden.
Een overeenkomst tussen de twee facties, Dbeibeh en Haftar, zal mogelijk een einde betekenen van de door Libiërs gehoopte verkiezingen en de revolutie van 2011 beëindigen ten gunste van een nieuw autoritair systeem.
