Volgens opinieblad Vrij Nederland en de Universiteit van Amsterdam werken publieke omroepen op sociale media, bewust of onbewust, mee aan de verspreiding van extreemrechts gedachtegoed.
Dat schrijven journaliste Leonie Coppes en onderzoeker Stijn Peeters in hun artikel met de uitdagende titel ‘Publieke Omroep of Propaganda‑organisatie?’
De auteurs analyseerden de Instagram-berichten van BNNVARA, Omroep ZWART, NOS, WNL en Ongehoord Nederland van de afgelopen twee jaar. Daarbij keken ze naar thema’s als asiel, klimaat, protesten en Israël/Palestina. Hun conclusie is ergens niet heel verrassend. Vooral Ongehoord en in mindere mate WNL en NOS dragen volgens de auteurs bij aan de normalisering van extreemrechtse ideeën, terwijl ZWART en BNNVARA dat niet doen.
Ongehoord Nederland zou volgens de auteurs populistische, uiterst rechtse denkers en complottheorieën een podium bieden. De omroep beschouwt de racistische ‘omvolkingstheorie’ als feit en spreekt over een ‘asielcrisis’. ‘Als media het continu hebben over een ‘asielcrisis’, dan gaan mensen geloven dat daar sprake van is’, zegt communicatiewetenschapper Iris Beau Segers tegen Vrij Nederland. Volgens haar is er helemaal geen asielcrisis, dat is een narratief dat uiterst rechtse politici in het leven zouden hebben geroepen. Copps en Peeters stellen in hun artikel dat Ongehoord Nederland door deze begrippen te gebruiken in uitzendingen de normalisering van extreemrechts gedachtegoed versterkt.
Ook WNL en NOS liggen onder het vergrootglas. WNL, dat door de auteurs wordt omschreven als een omroep met sterke banden met de VVD, zou populistische frames gebruiken en onvoldoende context bieden. De NOS krijgt kritiek op het uitnodigen van gasten met extreemrechtse standpunten, zoals Lidewij de Vos van Forum voor Democratie‑politici. De NOS moet veel scherper zijn op het gebruik van extreme taal, complottheorieën en desinformatie, vinden Copps en Peeters.
De auteurs prijzen de linkse omroepen BNNVARA en Omroep ZWART, omdat die geen ruimte bieden aan uiterst rechtse denkers of complottheorieën. Volgens Copps en Peeters houden BNNVARA en Omroep ZWART zich wél strikt aan de journalistieke code en vermijden ze taal die extreemrechts gedachtegoed kan versterken.
