Wat begon als een protest tegen een bouwramp is uitgegroeid tot de grootste politieke uitdaging voor de Servische machthebbers in jaren. Tienduizenden studenten en hun sympathisanten trokken deze week door de straten van Belgrado om hun steun uit te spreken voor de zogeheten Student List, een beweging die een einde wil maken aan veertien jaar dominantie van de rechtse, Servische Progressieve Partij (SNS) van Aleksandar Vučić.
De directe aanleiding voor de protesten ligt in de tragedie van november 2024, toen een overkapping van het gerenoveerde treinstation van Novi Sad instortte, schrijft de Britse krant The Guardian. Daarbij kwamen zestien mensen om het leven. Veel Serviërs zagen de ramp niet als een noodlottig ongeluk, maar als het gevolg van corruptie, vriendjespolitiek en gebrekkig toezicht bij overheidsprojecten.
Aanvankelijk eisten studenten slechts een onafhankelijk en transparant onderzoek. Toen de autoriteiten daar volgens hen onvoldoende gehoor aan gaven, verbreedde de beweging haar agenda. De protesten gingen steeds vaker over de staat van de democratie, de onafhankelijkheid van de rechtspraak, mediavrijheid en de concentratie van macht rond Vučić.
De studenten verwijten de regering dat zij publieke middelen inzet voor partijpolitieke doeleinden en kritische stemmen intimideert. Burgerrechtenorganisaties hebben bovendien gewaarschuwd dat verkiezingen oneerlijk zijn, onder meer door intimidatie van tegenstanders.
Voor veel demonstranten staat daarom meer op het spel dan een gewone verkiezing. Zij zien de stembusgang als een keuze tussen voortzetting van het huidige politieke systeem en de mogelijkheid van een fundamentele politieke vernieuwing. De studenten protesteren niet alleen tegen corruptie, maar vooral vóór een ‘normaal land’, zoals veel aanwezigen het omschrijven. Ze willen een Servië waarin wetten gelden voor iedereen en de overheid eerlijk verantwoording aflegt.
