Afgelopen weekend liepen we in Dordrecht de Wibra binnen. Als kind schaamden we ons ervoor om met een tas van de Wibra te lopen. Dat was voor arme mensen. Je moest met een tas van de V&D in de hand lopen. Dat was sjiek. We hadden nog niet gehoord van de vulgair dure merken waar mensen nu voor de deur in de rij worden gezet.

Het kan verkeren. De V&D is failliet gegaan. De Wibra sukkelt rustig door. Binnen waren versieringen voor de ramadan uitgestald. Winkelketens herinneren het volk eraan dat de ramadan begint.

Versieringen voor de ramadan zijn een nieuw fenomeen. In mijn jeugd bestond dat niet. Nu is het alom aanwezig. Strikt genomen is het een beetje het nadoen van versieringen met kerst. In Londen heeft de vermaarde Regent Street lichtjesversiering vanwege de ramadan gekregen. Tot kerst was het verlicht vanwege kerst.

Het plein voor Oeteldonk Centraal was volgelopen met carnavalsvierders

De moslimtraditie zijn lichtjes niet helemaal vreemd. In de Ottomaanse tijd zijn, om het geloof bij het volk levendig te houden in de aanloop naar de ramadan, allerlei lichtjesavonden in het leven geroepen: Qandil genaamd. In Turkije en op de Balkan worden deze avonden volop gevierd. Hier viert de Turkse medemens dat ook graag. Men feliciteert elkaar, gaat naar de moskee en probeert zo de geest te reinigen en helemaal klaar te zijn voor de ramadan. De Marokkaanse gelovige die de Maliki-leerschool aanhangt, kent deze traditie niet en fronst de wenkbrauwen wanneer hij gefeliciteerd wordt met de Qandil. Vanwege het spirituele en sociale nut vinden geleerden deze avonden wel goed zo.

Zojuist zag ik beelden van Den Bosch. Het plein voor Oeteldonk Centraal was volgelopen met carnavalsvierders. De ijzige kou werd getrotseerd om het feest massaal te vieren. Ik weet niet hoe lang carnaval gevierd wordt. In mijn jeugd werd het gevierd. Dat is al heel lang geleden. Ik wil de feestvierders er toch even aan herinneren dat na carnaval het vasten echt begint.