‘Poetin is de agressor en ja, we moeten investeren in onze veiligheid’, aldus Jan Paternotte in het Prinsjesdagdebat tegen Jimmy Dijk (SP). Daarin verwees de D66-fractieleider naar de manifestatie Stop de oorlogskoorts, die door de SP wordt gesteund.

Wat vinden deze vredesactivisten? ‘De Nederlandse politiek is bevangen door een levensgevaarlijke oorlogskoorts’, zo begint het manifest achter de manifestatie. Weg van ‘militarisering en escalatie, en richting vrede, diplomatie, sociale veiligheid en een onafhankelijke Nederlandse vredespolitiek’, aldus de eis van de vele ondertekenaars, waaronder de SP, maar ook Extinction Rebellion en twee afdelingen van FNV en Pro.

In het tamelijk grote manifest worden grote stelligheden en wereldvreemde eisen gecombineerd. Zo zou de politiek ‘aansturen op verdere bewapening en internationale escalatie’ en verlangt de Nederlandse bevolking naar ‘vrede, veiligheid en een hoopvolle toekomst’.

Nou zijn er in dit land grote verschillen van mening over allerlei onderwerpen, maar over steun aan Oekraïne zijn de rijen gesloten. Overdracht van oude militaire voorraden, levering en financiering van nieuwe wapensystemen en brede financiële steun voor Oekraïne maken van Nederland een van de grootste donoren van Oekraïne. En twee derde van de Nederlanders steunt dat beleid, zoals blijkt uit peilingen, evenals een ruime Kamermeerderheid.

Ook nogal stellig is deze boude uitspraak: ‘Publieke voorzieningen en sociale zekerheid worden afgebroken voor grenzeloze militaire uitgaven.’ Maar dit blijkt niet uit de voornemens van deze regering. Voor zorg en onderwijs gaan de uitgaven omhoog, bijna autonoom, en van afbraak omwille van de militarisering is geen sprake. De smalle marges van de politiek laten dat ook niet toe. Een oorlogseconomie is evenmin aan de orde. De uitgaven aan de zorg bedragen volgend jaar 118 miljard euro en groeien. Voor defensie is voor 2027 een kleine 29 miljard euro begroot.

Hij streeft openlijk naar de annexatie van heel Oekraïne in het Russische koloniale rijk

Deze stelligheid in vier stellingen vertaalt zich in vier eisen die het realisme voorbij zijn. Ze zijn samen te vatten als ‘vrede zonder het nemen van enige verantwoordelijkheid voor de gruwelijke consequenties van je morele achterlijkheid’, zo reageerde NRC-columnist Bas Heijne fel op Bluesky.

Een van de eisen in het manifest is een onafhankelijke Nederlandse vredespolitiek. Dit is een echo uit een neutraal verleden. Honderd jaar geleden werkte de politiek van het ‘gebroken geweertje’ al niet, nu staat die volkomen buiten de realiteit. De Russische invasie in Oekraïne is illegaal, zo erkennen de opstellers toch wel, maar dat betekent voor hen dat Nederland moet stoppen met militaire steun en zich actief moet inzetten voor ‘een rechtvaardige en duurzame vrede in Oekraïne om een onderhandelde oplossing met solide veiligheidsgaranties te bereiken’.

Dat is heel nobel, maar de Russische dictator Vladimir Poetin heeft geen enkele keer laten zien dat hij bereid is om die veiligheidsgaranties te geven. Hij streeft openlijk naar de annexatie van heel Oekraïne in het Russische koloniale rijk. Wat dat betekent voor de burgerbevolking kon je al zien aan de slachtpartij bij Boetsja in 2022. En je ziet het nu bij de dagelijkse terreurbombardementen op burgerdoelen door heel Oekraïne.

Onderhandelingen met Rusland voer je met het zwaard in de hand. Heb je dat zwaard niet, dan leiden gesprekken met het Russische imperium uiteindelijk tot de overgave van een onafhankelijk land en een onveilig Europa. Want Poetin stopt niet bij Oekraïne. Hij spreekt over de Russische minderheden in de Baltische landen, zoals Adolf Hitler destijds over de Volksduitsers in Centraal-Europa sprak: ‘Heim ins Reich’.

Als wij een democratisch en soeverein Oekraïne willen helpen, dan moet dat onder andere met militaire middelen, juist om de vrede dichterbij te brengen. En daar hoort ook bij dat wij zelf grootschalig inzetten op investeringen in onze eigen veiligheid, dit na jaren van desinvesteringen, het zogenaamde vredesdividend dat helaas alweer jaren is uitgewerkt. Afschrikking werkt, pacifisme niet.