4.6 C
Amsterdam

Protesteren als zelfhulp

Kiza Magendane
Kiza Magendane
Schrijver en politicoloog

Lees meer

In mijn studententijd geloofde men dat protesten tot het verleden behoorden. We bevonden ons immers in de zogenaamde postmateriële tijd, wat inhield dat mensen zich niet meer bezighielden met hun eigen portemonnee, maar met culturele en identitaire vragen. De zogenaamde Arabische Lente vormde nog een uitzondering op de regel. Bovendien was die zogenaamde lente in een winter getransformeerd, met autoritaire regimes die hun positie op het pluche verstevigden.

Inmiddels kunnen we stellen dat wij er als toekomstige politicologen behoorlijk naast zaten. Materiële vragen zijn een inherent onderdeel van onze politieke realiteit. Kijk maar naar de eindeloze discussies over de toenemende benzinekosten en voedselprijzen, en het feit dat lonen niet meegroeien om de inflatie het hoofd te bieden.

Daarnaast is protesteren terug van weggeweest. Van woonprotesten tot de Women’s March, Black Lives Matter tot de klimaatmars. En wat dacht je van de Rode Lijn-demonstratie, die maar liefst 200.000 Nederlanders vorig weekend weer op de been bracht. Free Free Palestine.

Ondertussen houdt mijn omgeving zich bezig met een nieuwe vraag: heeft protesteren überhaupt wel zin? Het lijkt ons als samenleving niet te lukken om het momentum van protesteren te vertalen naar duurzame verandering. Er komt een klimaatramp op ons af, de rechtsstaat wordt in vele delen van de wereld ondermijnd en diversiteitsbeleid belandt in de prullenbak, ondanks de miljoenen mensen die de straat op gingen voor deze kwesties.

Precies dit scepticisme hangt in de lucht rondom de Rode Lijn-demonstratie. Als je zoveel energie mobiliseert en de politieke leiders zich nog steeds gedragen als dienaren van een genocidaal regime uit Tel Aviv, dan is het niet verwonderlijk dat men zich afvraagt of demonstreren überhaupt zin heeft.

We voelden ons verbonden met een verhaal dat groter was dan onze portemonnee

Als jouw doel met protesteren is om de wereld te veranderen met meteen zichtbare resultaten, dan heeft protesteren inderdaad geen zin. Ondubbelzinniger kan het niet. Ja, protesteren is een legitiem middel om politieke verandering te bewerkstelligen, zoals ook het geval is met een petitie ondertekenen of stemmen. Maar je maakt van onze gedeelde werkelijkheid een karikatuur als je veronderstelt dat je met een aantal politieke handelingen een politieke koers van wereldformaat kunt wijzigen. Daarvoor zijn de belangen veel te diep.

Zo onthulde SOMO vorig jaar dat de EU met 72,2 miljard dollar de grootste investeerder in Israël is. De EU ontvangt ook de meeste buitenlandse investeringen van Israël. Het is bovendien de grootste handelspartner van Israël. De geschiedenis leert dat politieke verandering plaatsvindt als de dader pijn voelt, niet alleen fysieke pijn maar ook economische.

Denk niet dat historische misdaden zoals de slavenhandel, de Holocaust en apartheid ten einde kwamen omdat politici luisterden naar mensen met nobele doelen die de straat op gingen. Er stond daadwerkelijk iets op het spel. Moraal zonder macht wordt door het kwaad uitgelachen.

Maar als je geen macht hebt, en niet in staat bent om plegers van genocide te raken waar het pijn doet, hun portemonnee en ego, wat voor opties blijven er dan over? Het is verleidelijk om fatalistisch te worden, verlamd te raken en de strijd op te geven. Toch moeten wij juist blijven protesteren, de straat op gaan, omdat dat ons grootste wapen is. Een wapen dat aangeeft voor welke waarden wij staan, een moreel geweten als spiegel voor de macht.

En protesteren om uiteindelijk onszelf te veranderen. In plaats van machteloos achterover te leunen, kiezen wij ervoor om met de anderen de straat op te gaan, te schreeuwen, te zijn. ‘Wij zijn met meer’, aldus de leus van Oxfam Novib, medeorganisator van het Rode Lijn-protest. Eenieder die meeliep vorige zaterdag, net als bij al die andere protesten, voelde het ook. Wij konden weliswaar de moordende machine van Netanyahu niet ten einde brengen, maar we voelden ons verbonden met een verhaal dat groter was dan onze portemonnee.

Zo zie je maar hoe behoorlijk wij ernaast zaten in mijn studententijd. Protesteren is hier om te blijven, niet omdat het goed voor onze portemonnee is, maar omdat het ons gevoel van eigenwaarde en gemeenschapszin herstelt. De politieke volwassenheid van mijn generatie is dan ook de realisatie dat verandering een stroperig proces is, en dat er veranderingen zijn die de moeite waard zijn om voor te vechten, ook als je de uitkomst daarvan niet kent.

Nu u hier toch bent...

Goede journalistiek kost geld. Leden en donaties maken onze gebalanceerde berichtgeving over biculturaliteit, zingeving en vrijheid mogelijk. Steun ons daarom als u ons werk belangrijk vindt.

Vertel mij meer!
- Advertentie -