Er bestaat een eigenaardige vorm van liefde die politieke aardbevingen losmaakt: plotseling, irrationeel en misschien niet helemaal eerlijk. Het is het soort liefde dat van de ene op de andere dag op sociale media opbloeit, maar onder het euforische oppervlak een wirwar van tegenstrijdigheden verbergt.

Dit is de genegenheid die uitbarstte tussen Turkije en Spanje op het moment dat Pedro Sánchez in de camera keek en verklaarde wat een groot deel van de wereld dacht: ‘Nee tegen oorlog!’

Toen de Spaanse premier weigerde de bases van Rota en Morón te laten gebruiken voor het Amerikaans-Israëlische offensief tegen Iran — en daarmee de dreigementen van Trump trotseerde om de handelsbanden te verbreken — noemde hij de aanvallen een ‘gevaarlijk avontuur’, alsof men ‘Russische roulette speelt met miljoenen levens’. Europa mompelde diplomatiek. Turkije daarentegen ontplofte online.

Wat de Turkse reactie opmerkelijk maakte, was niet de passie, maar de reikwijdte ervan. Ze sneed dwars door de gebruikelijke breuklijnen van Turkije heen en verenigde drie vijandige stammen die vrijwel niets gemeen hebben behalve een paspoort, en die plots allemaal dezelfde melodie neurieden.

Eerst kwam de islamistische achterban van Erdogan: fel pro-Palestijns, reflexmatig anti-Israëlisch en verheugd om een Europese socialist te zien opstaan tegen de westerse machten die zij verantwoordelijk houden voor het lijden van moslims. Voor één keer was Sánchez geen linkse politicus die men moest wantrouwen, maar een ‘rechtvaardige verdediger’ — een morele categorie die binnen de politieke islam ideologie overstijgt.

Daarna kwamen de kemalistische nationalisten: het seculiere maar anti-westerse ‘Turkije eerst’-kamp dat de NAVO haar superioriteitscomplex nooit heeft vergeven. Zij zagen in Spanje een soevereine staat die weigerde vazal te zijn. Een spiegel van hun eigen ressentiment tegenover Washington.

Turkije is in wezen een natie die gevangen zit tussen vernedering en trots

En ten slotte zag de anti-imperialistische linkerzijde van Turkije — klein maar luidruchtig — in Sánchez de geest van Allende, de echo van elke leider uit het mondiale zuiden die het had aangedurfd ‘nee’ te zeggen.

Zo kwamen drie totaal onverenigbare kampen, islamisten, ultra-secularisten en marxisten , hoe kortstondig ook samen in hun bewondering voor een Spaanse premier. Wat hen verenigde was eenvoudig: vijandigheid tegenover Amerikaanse hegemonie en Israël.

Wat daarna volgde was een onweerstaanbaar carnaval van Turks-Spaanse kruisbestuiving. Aanbiedingen voor ‘gratis haartransplantaties voor alle dappere Spanjaarden’ gingen viraal, samen met AI-beelden van Guardiola en Iniesta met glanzende nieuwe haardossen, misschien wel de meest Turkse vorm van solidariteit denkbaar.

Supporters van Eskişehirspor bliezen hun onwaarschijnlijke liefde voor Paquito el Chocolatero nieuw leven in, het Valenciaanse brassband-lied dat al lang door Turkse voetbaltribunes is omarmd. Flamenco-saz-combinaties en onwaarschijnlijke kebab-paella-gerechten overspoelden TikTok. Sommige enthousiastelingen eisten zelfs een versnelde Spaanse visumprocedure.

Maar, zoals altijd in Turkije, kwam de ironie snel. Koerdische gebruikers, politiek scherpzinnig en pijnlijk bewust van hypocrisie, herinnerden hun landgenoten eraan wat ze eigenlijk vierden.

Hoe konden zovelen, vroegen zij, die de Koerdische taal het zwijgen opleggen, Koerdische politici opsluiten en collectieve rechten ontkennen, zo lyrisch zijn over een socialistische regering die al decennialang experimenteert met echte regionale autonomie?

Spanje’s estado de las autonomías, de decentralisatie van macht die critici in Madrid ooit bespotten, vertegenwoordigt precies wat de Turkse staat altijd heeft onderdrukt.

Hun interventie was niet alleen een spelbreker; het was een röntgenfoto. Ze liet zien dat Turkijes liefde voor Sánchez minder met solidariteit te maken had dan met projectie: een verlangen naar waardigheid dat werd weerspiegeld in de daadkracht van een ander land.

Want Turkije is in wezen een natie die gevangen zit tussen vernedering en trots. Bespot door Brussel, onder druk gezet door Washington, buitengesloten van de EU die nooit echt ja zei maar ook nooit definitief nee. Het land hunkert naar erkenning van zijn soevereiniteit.

Sánchez, die voor de wereld stond en tegen een supermacht ‘nee’ zei, belichaamde die fantasie.

Turkije overweldigd en oprecht; Spanje beleefd gevleid

Spanje, historisch gezien aan de periferie van de NAVO, trots onafhankelijk van geest en net mediterraan genoeg om vertrouwd te voelen, werd Turkijes ideale spiegel: het westerse land dat zegt wat Turken zouden willen dat hun eigen leiders zonder consequenties konden zeggen.

In Madrid was de stemming intussen eerder geamuseerd dan extatisch. Spanjaarden werden die maartse ochtend niet wakker met Turkije in hun gedachten. De ontdekking dat miljoenen mensen aan de overkant van de Bosporus hen tot morele helden hadden uitgeroepen was hooguit een merkwaardig compliment.

De asymmetrie was veelzeggend: Turkije overweldigd en oprecht; Spanje beleefd gevleid.

Uiteindelijk zegt deze merkwaardige episode minder over Sánchez dan over de collectieve psyche van Turkije — die voortdurend externe bevestiging zoekt voor haar eigen waarde.

De vluchtige digitale romance tussen Ankara en Madrid ging nooit echt over het buitenlandse beleid van Spanje, maar over de emotionele geopolitiek van Turkije: een affaire die volledig werd gevoerd via memes, projecties en verlangen.

Geopolitiek verlangen, net als persoonlijk verlangen, is zelden wederzijds, bijna nooit gematigd en onthult altijd het meest over degene die het het sterkst voelt.