In het lokaal bestuur draait het niet om tegenstellingen tussen partijen maar om verantwoordelijkheid nemen voor de stad, zegt wethouder Faouzi Achbar. Hij is opnieuw lijsttrekker van DENK in Rotterdam.

Faouzi Achbar (42) is wethouder Welzijn, Samenleven, Sport en Digitale Inclusie in Rotterdam (DENK) en doet dit jaar opnieuw mee met de gemeenteraadsverkiezingen. Door met partij Leefbaar Rotterdam een coalitie aan te gaan, heeft DENK vriend en vijand verrast. De Kanttekening sprak hem daarover, maar ook over gentrificatie in Rotterdam en ‘islamisering’. ‘In Nederland hebben we vrijheid van religie en overtuiging. Mensen mogen hun geloof beleven, hun mening uiten en hun visie op de samenleving delen’, zegt hij daarover.

Achbar, vader van drie kinderen, is in zijn element op de iftarboot waar hij vorige week aanwezig was. Hij spreekt de Rotterdammers toe alsof hij iedereen al jaren kent. Dat kan ook: hij groeide op in de wijk Bloemhof. ‘Deze saamhorigheid en gezelligheid, met Rotterdammers van allerlei achtergronden bij elkaar, is wat Rotterdam is en zo uniek maakt’, zei hij op de boot. Deze week praten we verder met hem.

Leuk om u te zien bij de iftarboot in Rotterdam afgelopen weekend. Was het de eerste keer, en is Rotterdam altijd zo gezellig? Ik vraag het als Amsterdammer.

‘Voor mij was het niet de eerste keer, maar het blijft elke keer bijzonder. Rotterdam heeft een hele open en directe sfeer. Mensen komen uit alle hoeken van de wereld, maar voelen zich toch Rotterdammers. Die mix maakt de stad levendig en gastvrij, ook voor Amsterdammers uiteraard.’

Waar bent u het meest trots op in uw periode als wethouder?

‘Waar ik het meest trots op ben, is dat we in Rotterdam blijven investeren in sterke wijken en gelijke kansen. Denk aan meer sport- en beweegmogelijkheden voor jongeren, investeren in welzijn in de wijk en het versterken van gemeenschappen zodat mensen elkaar blijven vinden. Uiteindelijk gaat het mij erom dat iedereen in deze stad mee kan doen.’

Bewoners van de Tweebosbuurt zien dat misschien anders. Hun wijk is gesloopt en niet iedereen kon terugkeren. Hoe kijkt u naar gentrificatie in de stad, waarbij mensen met een lager inkomen uit de stad worden verdrongen?

‘De discussie over gentrificatie raakt een reëel punt. Steden veranderen en ontwikkelen zich, maar dat mag nooit betekenen dat mensen die hier al jaren wonen geen plek meer hebben in hun eigen stad. In Rotterdam proberen we daarom twee dingen tegelijk te doen: investeren in betere woningen en sterkere wijken, én ervoor zorgen dat er voldoende betaalbare woningen blijven voor mensen met een lager of middeninkomen. In sommige projecten, zoals in de Tweebosbuurt, heeft dat voor bewoners ook pijnlijke gevolgen gehad. Dat moeten we serieus nemen. Tegelijkertijd is het doel van stedelijke vernieuwing om wijken leefbaar, veilig en toekomstbestendig te maken. De uitdaging voor de komende jaren is om dat te doen met meer balans: vernieuwen waar dat nodig is, maar altijd met oog voor de mensen die er al wonen en met reële mogelijkheden om terug te keren.’

Is de samenwerking met Leefbaar Rotterdam een noodzakelijk kwaad of ware liefde?

‘In het lokaal bestuur gaat het niet om liefde of vijandschap, maar om verantwoordelijkheid nemen voor de stad. Je werkt samen met partijen die een mandaat van de kiezer hebben gekregen. Dat betekent dat je soms verschillen hebt, maar ook dat je samen oplossingen moet vinden voor Rotterdam.’

Er is discussie ontstaan over de verkiezingsslogan ‘Rotterdammers eerst’ van Leefbaar. Volgens critici zouden zij witte Rotterdammers eerst bedoelen en lijkt het op Trumps America First. Hoe ziet u dat?

‘In verkiezingstijd gebruiken partijen slogans om hun boodschap kracht bij te zetten. Voor mij is het belangrijk dat we in Rotterdam geen groepen tegenover elkaar zetten. Rotterdam is een stad van enorme diversiteit: mensen met verschillende achtergronden, verhalen en kansen.

‘De moord op Pim Fortuyn was een zwarte bladzijde in onze democratie’

Wat mij betreft gaat het erom dat beleid eerlijk is en dat iedereen die hier woont en bijdraagt aan de stad een eerlijke kans krijgt. Als we het hebben over ‘Rotterdammers’, dan hebben we het over al die mensen samen. Politiek moet verbinden en oplossingen bieden, niet verdelen.’

DENK heeft zich tijdens de genocide in Gaza veel van zich laten horen, maar over misdaden van Marokko en Turkije horen we jullie veel minder. Hoe komt dat?

‘DENK spreekt zich uit tegen onrecht. De genocide in Gaza heeft de afgelopen periode terecht wereldwijd veel aandacht gekregen vanwege de enorme humanitaire gevolgen en het grote aantal burgerslachtoffers. Dat maakt dat het debat daarover ook in Nederland heel zichtbaar is. Tegelijk vinden wij dat schendingen van mensenrechten, waar ook ter wereld, serieus genomen moeten worden en volgens het internationaal recht beoordeeld moeten worden.’

Uw partijgenoot in Amsterdam, Sheher Khan, zegt dat DENK feitelijk de nieuwe arbeiderspartij is en dat Nederland wel wat islamisering kan gebruiken. Hoe ziet u zulke uitspraken?

‘Nederland is een democratische rechtsstaat met vrijheid van religie en overtuiging. In dat kader is er ruimte voor verschillende levensbeschouwingen. Voor mij gaat het vooral om sociale rechtvaardigheid: eerlijke kansen, goed werk, betaalbaar wonen en respect voor ieders achtergrond. Of mensen religieus zijn of niet, dat is een persoonlijke keuze.’

Dus als iemand vindt dat Nederland wat meer islamisering kan gebruiken, zou daar ruimte voor moeten zijn?

‘In Nederland hebben we vrijheid van religie en overtuiging. Mensen mogen hun geloof beleven, hun mening uiten en hun visie op de samenleving delen. Dat is de kracht van een democratische rechtsstaat. Voor mij als bestuurder staat iets anders centraal: hoe zorgen we dat mensen fatsoenlijk werk hebben, dat woningen betaalbaar blijven, dat jongeren kansen krijgen en dat we respectvol met elkaar samenleven. Dat zijn de vraagstukken waar politiek over moet gaan.’

Wat kan Rotterdam de komende vier jaar verwachten als u opnieuw aan het roer staat?

‘Mijn inzet blijft gericht op een stad waar kansen eerlijker verdeeld zijn. Dat betekent investeren in betaalbare woningen, sterke wijken, goede voorzieningen voor jongeren, sport en welzijn, en een overheid die naast mensen staat in plaats van tegenover hen.’

‘Het Nationaal Programma Rotterdam-Zuid is opgezet omdat de sociaaleconomische verschillen in onze stad groot zijn. Investeren in onderwijs, werk, wonen en veiligheid op Zuid is daarom noodzakelijk en daar sta ik ook achter. Tegelijkertijd moet je altijd kritisch blijven kijken naar de effecten van beleid. Als huurdersorganisaties of bewoners aangeven dat bepaalde maatregelen onbedoeld nadelig uitpakken, dan moeten we dat serieus nemen en het gesprek aangaan. Het doel van het programma is juist dat mensen op Zuid betere kansen krijgen, niet dat zij zich verdrongen voelen. Voor mij gaat het dus niet per se om personen, maar vooral om resultaten: zorgen dat bewoners van Zuid daadwerkelijk vooruitgaan en dat zij zich gehoord voelen in de keuzes die worden gemaakt.’

In Amsterdam is wonen onbetaalbaar geworden door gentrificatie. Wat voor perspectief heeft u te bieden aan de Rotterdamse woningzoekende? Moet er voorrang komen voor Rotterdammers op de woningmarkt?

‘De woningmarkt staat onder enorme druk. Wat mij betreft moeten we veel meer betaalbare woningen bouwen en de regie als overheid versterken. Tegelijk is het logisch dat mensen met een binding met de stad perspectief moeten hebben om hier ook te kunnen blijven wonen.’

Een paar maanden geleden was er een schrijnende docu over Pim Fortuyn van acht delen. Hoe kijkt u naar de gebeurtenissen van toen met het oog van nu? Is er iets veranderd in Rotterdam?

‘De moord op Pim Fortuyn was een zwarte bladzijde in onze democratie. Politieke meningsverschillen mogen nooit met geweld worden beslecht. Tegelijk heeft die periode het debat in Nederland sterk beïnvloed. Het blijft belangrijk dat we politieke verschillen blijven bespreken met respect voor de democratische rechtsstaat.’

Hoe eert Rotterdam de moslims die deze stad hebben opgebouwd?

‘De geschiedenis van Rotterdam is een geschiedenis van migratie en hard werken. Generaties Rotterdammers met een migratieachtergrond, waaronder veel moslims, hebben een enorme bijdrage geleverd aan de haven, de economie en het sociale leven van de stad. Dat verhaal hoort gewoon bij de geschiedenis van Rotterdam en verdient erkenning.’

Krijgt Aboutaleb later een monument?

‘Ahmed Aboutaleb heeft een bijzondere rol gespeeld in de geschiedenis van Rotterdam. Hij was de eerste burgemeester van een grote Europese stad met een Marokkaanse achtergrond en heeft twaalf jaar leiding gegeven aan de stad. Hoe de stad hem later precies zal eren is aan toekomstige generaties, maar zijn plek in de Rotterdamse geschiedenis staat vast.’