Leidinggevenden van kleur worden vaak aangesteld als een organisatie in de problemen zit. Vervolgens krijgen ze te maken met weerstand en worden ze vaker weggestuurd omdat ze niet goed zouden functioneren. Stereotypen spelen daarbij een rol, vertelt Judi Mesman, hoogleraar sociale (on)rechtvaardigheid aan de Universiteit Leiden in het radioprogramma Spraakmakers.
Mesman ontving steeds meer berichten van leidinggevenden van kleur die hun functie hadden moeten neerleggen. Daarop besloot zij deze groep, naar wie zij eerder onderzoek deed, opnieuw te interviewen.
Zij ontdekte dat veertien van de veertig door een negatieve oorzaak niet meer in functie zijn. In negen van de veertien gevallen waren er klachten over de leiderschapsstijl en moest de leidinggevende plotseling vertrekken, zo bleek uit Mesmans onderzoek.
Of de onderzochte groep representatief is voor leidinggevenden van kleur, is niet bekend. Het is onbekend hoe groot die groep is, omdat dat niet wordt gemeten.
Opvallend is dat er sprake was van een plotselinge omslag van positieve feedback over de leidinggevende naar klachten over diens leiderschap, vertelt Mesman in het radioprogramma Spraakmakers op NPO Radio 1. Daar werd vervolgens geen uitleg over gegeven, waarna al snel afscheid werd genomen.
Dit soort klachten ontstond vaak in een context van weerstand tegen de verandering die de leidinggevende kwam brengen. Hoewel organisaties juist behoefte hadden aan iemand die het anders zou aanpakken, ontstond er weerstand tegen die verandering. Dit uitte zich in kritiek op het functioneren van de leidinggevende.
Mesman wijst daarbij op het zogenoemde ‘glazen klifeffect’: uit ander onderzoek blijkt dat vrouwen en mensen van kleur vaker als leidinggevende worden aangesteld wanneer een organisatie in de problemen zit en het roer om moet.
Op het moment dat een verandering te maken heeft met diversiteit en inclusie, blijkt vaak dat de organisatie er nog niet klaar voor is en dat er van bovenaf weinig steun voor is.
Klachten waren vaak in lijn met het stereotype beeld van de etnische groep waartoe een leidinggevende behoort. Mannen van kleur zouden te dominant zijn, zwarte mensen te luid.
Volgens Mesman blijkt uit dit en ander onderzoek dat mensen van kleur minder ruimte krijgen om fouten te maken of de tijd te nemen wanneer zij worden aangesteld om lastige problemen op te lossen. Vervolgens wordt geoordeeld dat zo’n leidinggevende het niet kan.
