Saoedi-Arabië, Pakistan en Turkije, de kersverse bondgenoten van het zogenoemde Mekkapact, hebben hun eerste vergadering belegd in Istanbul. Dit bericht de Turkse krant Yeni Safak.
In Istanbul kwamen de ministers van Buitenlandse Zaken, Defensie en de militaire stafchefs van de drie landen bijeen in het zogenoemde Comité van Strategie, Politiek en Defensie. De Turkse minister van Buitenlandse Zaken Hakan Fidan voerde als gastheer het woord tegenover de pers. ‘Met dit bondgenootschap zullen we zien dat er steeds grotere stabiliteit in de regio ontstaat en dat de onzekerheid afneemt.’
Ondertussen beschoten de Verenigde Staten Iraanse doelen en viel Iran Amerikaanse doelen aan in het Midden-Oosten, onder andere een basis in Jordanië. Maar over die beschietingen werd in Istanbul met geen woord gerept. Wel deelden de bondgenoten mee dat er nu een routekaart is voor kandidaat-landen, die overwegen zich aan te sluiten bij het Mekkapact. ‘We hebben hiermee de eerste institutionele beslissingen genomen’, aldus Fidan. Ook werd bekend dat het secretariaat van het Mekka-pact in Saoedi-Arabië zal worden gevestigd en dat Pakistan als eerste land de secretaris-generaal zal leveren, die voor drie jaar wordt benoemd.
Wat er verder is besloten blijft binnenskamers. Wel klonken er vanuit Turkse kant veroordelingen richting de Israëlische premier Benjamin Netanyahu, vanwege het Israëlische geweld in Gaza, maar ook de Israëlische inmenging in Syrië. ‘Het is noodzakelijk om een einde te maken aan de schade die deze genocidepleger toebrengt aan de regio, Israël, het Joodse volk en de hele wereld’, zei Fidan.
In de regio zijn ook andere landen bezig met nieuwe allianties. Zo heeft Israël met Griekenland een militaire deal getekend van 3,5 miljard dollar, waarbij Israël de Griekse luchtafweersystemen zal gaan moderniseren. Griekenland maakt zich grote zorgen over het toenemende drone- en rakettenarsenaal van Turkije en voert al langer gesprekken met Israël om de Turkse dreiging het hoofd te bieden. Officieel zijn Griekenland en Turkije bondgenoten, maar beide landen bejegenen elkaar zeer vijandig.
De Grieks-Turkse spanningen zijn al eeuwenoud. Na de Grieks-Turkse Oorlog (1919-1922) zijn de verhoudingen tussen beide landen herhaaldelijk op scherp komen te staan, met dieptepunten zoals de Turkse invasie van Cyprus in 1974 en diverse conflicten over territoriale wateren en luchtruim in de Egeïsche Zee. Ondanks hun gezamenlijke lidmaatschap van de NAVO blijft de historische animositeit de geopolitieke verhoudingen in de regio bepalen.
