Een internationaal netwerk van nepnieuwskanalen verspreidt dagelijks polariserende berichten om advertentie-inkomsten te genereren en bereikt daarmee duizenden Nederlanders.
Polarisatie is voor sommige online netwerken, influencers en mediaplatforms niet alleen een politiek middel, maar ook een financieel verdienmodel. Dat stelt stichting Justice for Prosperity in het onderzoeksrapport Polarisatie als verdienmodel, dat deze maand verscheen. Volgens de onderzoekers worden emoties als woede en angst bewust aangewakkerd om meer bereik, hogere advertentie-inkomsten en politieke invloed te genereren.
Volgens de stichting bestaat het netwerk uit 251 Facebookpagina’s, verdeeld over vijftien grotere groepen. Een van de knooppunten zou zijn te herleiden naar Groningen. De pagina’s presenteren zich als nieuws-, sport- of entertainmentkanalen, maar publiceren volgens de onderzoekers vooral berichten die polarisatie aanwakkeren.
Het rapport beschrijft hoe algoritmen op sociale media en online verdienmodellen sensationele en polariserende content belonen. Berichten die sterke emoties oproepen, krijgen daardoor vaak meer zichtbaarheid dan genuanceerde informatie. Volgens Justice for Prosperity ontstaat zo een systeem waarin maatschappelijke verdeeldheid financieel aantrekkelijk wordt.
De onderzoekers pleiten voor meer transparantie over online beïnvloeding, investeringen in mediawijsheid en een betere detectie van georganiseerde desinformatiecampagnes. Ook benadrukken zij dat burgers zich bewuster moeten worden van de mechanismen achter online polarisatie om de weerbaarheid van de democratische rechtsstaat te versterken.
