In Museum West Den Haag is een tentoonstelling te zien over het verblijf van schrijver en activist James Baldwin in Turkije.
Niet iedereen in Nederland kent de wereldberoemde Afro-Amerikaanse schrijver James Baldwin, die indringend schreef over de burgerrechtenbeweging in de VS van de jaren vijftig tot aan zijn dood in 1987. In de strijd voor gelijke rechten verloor hij veel zwarte vrienden, onder wie Martin Luther King Jr. en Malcolm X.
Minder bekend is dat hij ook regelmatig naar Turkije reisde. Daar vond hij rust en relatieve vrijheid, weg van het racisme en de spanningen die hij in het Westen ervoer, en schreef hij meerdere boeken.
‘In Istanbul voelde Baldwin een vorm van acceptatie die hij in New York en Parijs niet had gevoeld’, vertelt de Turks-Koerdische curator Özkan Gölpinar. In Museum West Den Haag worden die cruciale Turkse jaren (1961–1971), waarin hij in rust kon schrijven en reflecteren op de roerige veranderingen en het geweld in de VS, belicht in de tentoonstelling This Morning, This Evening, So Soon – Turkey Saved My Life.
Zo was Baldwin ook bevriend met de beroemde Armeense fotograaf Ara Güler, die hem samen met de Koerdische schrijver Yasar Kemal fotografeerde in Istanbul. Baldwins meesterwerk No Name in the Street, gepubliceerd in 1972, is deels in Turkije geschreven. ‘In Amerika was ik alleen vrij in de strijd, nooit vrij om te rusten’, zegt hij daarin.
Ook schrijft hij in zijn werk over de antikoloniale strijd van Algerijnen in Frankrijk en is hij een scherpe observator van de dubbele maatstaven in het Westen ten aanzien van Israël, dat volgens hem onvoorwaardelijk wordt gesteund.
In de tentoonstelling onderzoeken vier kunstenaars hun persoonlijke connectie met Baldwin. ‘Baldwin is voor mij geen afgeronde kwestie. Hij is een gesprekspartner voor vandaag’, zegt Gölpinar.
Dat de tentoonstelling plaatsvindt in het voormalige gebouw van de Amerikaanse ambassade is volgens hem veelzeggend. ‘Met deze tentoonstelling is Baldwin te zien in een gebouw dat deel uitmaakte van de Amerikaanse overheid. Niet als slachtoffer of als individu dat werd onderzocht vanwege staatsgevaarlijkheid, maar als een soort overwinnaar die nog steeds een inspiratiebron is voor zoveel mensen’, aldus Gölpinar.
