Amerikaanse wetenschappers maken zich ernstige zorgen, nu president Donald Trump een ingrijpende herziening van het systeem voor onderzoeksfinanciering heeft voorgesteld. Een nieuwe conceptrichtlijn van het Witte Huis bepaalt dat federale subsidies voortaan eerst moeten worden getoetst door politiek benoemde ambtenaren, zo schrijft NRC.
Onderzoek moet aansluiten bij het Amerikaanse regeringsbeleid en het door de regering gedefinieerde ‘nationale belang’. Daarmee verschuift de beoordeling weg van het traditionele peer‑reviewsysteem, dat in de nieuwe opzet geen bindende rol meer heeft.
De richtlijn vloeit voort uit Trumps eerdere stappen om de wetenschap te hervormen. Sinds zijn aantreden positioneert hij academisch onderzoek als ideologisch scheef en te veel gericht op thema’s die hij als schadelijk voor de Amerikaanse identiteit beschouwt. De nieuwe regels moeten ambtenaren meer directe invloed geven op de vraag welke projecten financiering verdienen.
Wetenschappelijke organisaties reageren fel en spreken van een fundamentele machtsverschuiving richting de politiek. Duizenden reacties op de conceptrichtlijn zijn inmiddels ingediend, grotendeels kritisch. Veel onderzoekers vrezen dat politieke loyaliteit zwaarder gaat wegen dan wetenschappelijke kwaliteit.
De consultatieperiode duurt 45 dagen. Critici hopen dat het Congres uiteindelijk ingrijpt. De plannen van het Witte Huis passen in een bredere conservatieve agenda om de federale wetenschap te herstructureren.
