Het nieuwe defensieve verdrag tussen Saudi-Arabië, Turkije en Pakistan, het zogenoemde Mekka-pact, dat her en der ook wordt gelanceerd als een ‘islamitische Navo’, leidt tot veel speculaties onder analisten.
Over de precieze inhoud van het verdrag is echter nog weinig bekend. Volgens sommige analisten, die met Trouw spraken, zou het verdrag vooral een tactiek van afschrikking beogen.
De kern van het Mekka-pact lijkt te draaien om een gezamenlijke defensieve strategie tussen de drie soennitische regionale ‘middenmachten’. Het doel is om de regionale veiligheid te versterken en een front te vormen tegen gemeenschappelijke dreigingen, waarbij de landen elkaar steun toezeggen bij externe agressie. Hoewel de precieze militaire verplichtingen onduidelijk blijven, fungeert het pact vooral als een geopolitiek signaal naar Iran, Iraël, India en de Verenigde Staten.
Het nieuwe verdrag wordt veelvuldig besproken. Ook door de Amerikaanse president Donald Trump. Hij vindt het positief dat het Midden-Oosten eindelijk de verantwoordelijkheid neemt om zichzelf te verdedigen tegen gemeenschappelijke vijanden, zoals Iran in het geval van Saoedi-Arabië.
Maar de werkelijke betekenis van het Mekka-pact heeft zich nog niet echt geopenbaard. Wat als er weer een schermutseling is tussen India en Pakistan? Gaan Turkije en Saoedi-Arabië dan echt het conflict aan met India? Dat is zeer de vraag. Ook zal Turkije niet zo snel de wapens opnemen tegen Iran als Saoedi-Arabië weer het doelwit wordt van raketbeschietingen.
Israël kan in ieder geval een normalisering van de betrekkingen met Saoedi-Arabië (de Abraham-akkoorden) voorlopig wel vergeten. Turkije en Pakistan zijn uiterst kritisch op het genocidale geweld van Israël tegen de Palestijnen en benoemen dat bijna dagelijks.
Ondertussen heeft president Recep Tayyip Erdogan toetreding van Turkije tot de Europese Unie van zijn prioriteitenlijstje verwijderd. ‘Europa heeft Turkije al 53 jaar niet toegelaten en lijkt niet van plan te zijn dit in de nabije toekomst te overwegen, maar we hebben onze deur niet gesloten,’ vertelde hij in een interview. ‘We denken nog steeds na over toetreding tot de Europese Unie. Als ze ons toelaten, prima. Als ze dat niet doen, ook prima. De Europese Unie is niet onze prioriteit.’
