Dit is een artikel over verzet. Georganiseerd verzet. Grassroots resistance met een ‘infrastructuur die onzichtbaar is tenzij je er in zit’. Dit stuk gaat over overheidsterreur, buren die opstaan voor buren, en over hoe kleine, weinig risicovolle acties overnight veranderen in levensgevaarlijk. Het gaat over de aanwezigheid van gemaskerde, zwaarbewapende ICE-agenten met ongekend geavanceerde tech juist in het koude, blauwe Minnesota. Het gaat over hoe een overweldigend deel van de inwoners van Minneapolis en Saint Paul min of meer per ongeluk in dat georganiseerde bevolkingsbrede verzet belandt tegen Trump’s politiek gemotiveerde ‘bezetting’. Citaten zijn daarom anoniem.

In december 2025 ging in Minnesota Operation Metro Surge van start. Grote aantallen ICE en DHS (Immigration and Customs Enforcement en Department of Homeland Security) agenten stroomden de Twin Cities in en waren ineens overal. Ze scheuren in unmarked cars door de straten, rijden auto’s en schoolbussen klem, sleuren mensen met geweld uit hun auto’s, kidnappen bezoekers en medewerkers uit restaurants en bouwmarkten, belagen scholen. Duizenden mensen zijn uit het straatbeeld verdwenen: gedeporteerd, gedetineerd of in hiding. ICE agenten schoppen en slaan, ze schieten met kogels en traansgas, zelfs op een baby in een auto. Ze ontregelen kortom het leven van alledag compleet. Voor wie behoort tot de groepen waar ICE het primair op gemunt heeft, kwam dat besef acuut. Al snel werd duidelijk dat niemand veilig was.

Minnesota beschermt juist die groepen waar Washington DC de pijlen op richt

Dat Trump juist Minnesota koos, is geen toeval. Natuurlijk, vice-presidentskandidaat Tim Walz komt er vandaan en er was een racistische hype over fraude, het is een blauwe staat in een zee van Midwestern rood en Minnesota beroept zich erop dat het de enige staat is die nooit op Reagan stemde, maar een grote reden is the Minnesota Miracle.

Progressieve wetten

In 2023 nam de staat een hele reeks progressieve wetten aan: Het recht op abortus werd verankerd in de wet, trans affirming care ook, conversietherapie is nu verboden, er zijn wetten ter versterking van mensenrechten, van vakbonden, tegen discriminatie bij huisvesting en nog veel meer. Bovendien regelde het State Congress dat politie niet mag meewerken aan verzoeken tot straf of uitlevering vanuit staten die juist een verbod hebben op abortus of transgenderzorg. Kortom Minnesota beschermt juist die groepen waar Washington DC de pijlen op richt: vrouwen, immigranten, lhbti’ers. Minnesota is een Sanctuary state en daar zijn mensen trots op. In juni 2023 zag ik hoe tijdens de Twin Cities Pride Parade de Minnesota Miracle bejubeld werd.

Twee jaar later, in juni 2025, vermoordde een als politieagent vermomde, anti-abortus Trump-aanhanger de vrouw achter deze wetten: Melissa Hartman en haar man en haar hond. Haar collega en zijn vrouw overleefden een aanslag. Deze politieke moord is deel van de context bij de reactie op de ICE invasion in Minnesota. Of zoals Time Magazine schrijft: ‘hostile military government takeover’.

Ooit woonde ik in Minnesota. Ik schoot er wortel. Als ik er ben, voelt het als thuiskomen. Ik heb er vrienden. Ik ken de beide steden aan weerszijden van de Mississippi, ik herken de straten waar ICE doorheen jaagt, ken de geschiedenis van het deportatiecentrum waar vroeger Native Americans werden geïnterneerd en nu ICE gevangenen. Ik weet hoe je vanaf het indrukwekkende memorial voor George Floyd naar de plekken komt waar ICE Renee Good en Alex Pretti vermoordde. Alle drie relatief vlak bij elkaar. Overigens is ook dat geen toeval maar gevolg van een racistische politiek van redlining en covenances, maar dat verdient een eigen artikel. Een van mijn vrienden woont er om de hoek, een andere woont vlakbij de plek waar politie in 2016 Philando Castile doodschoot. De Amerikaanse politiek volg ik inmiddels al decennia en wanneer Minneapolis in het nieuws is, ben ik extra alert.

Vrienden beschrijven de nieuwe werkelijkheid met verbijstering, woede en een opmerkelijk soort vastberaden saamhorigheid. ‘Ze hebben een grote fout gemaakt, door een winter volk binnen te vallen in de winter. (Lessen uit WOII niet geleerd kennelijk). Mensen hier zijn geprogrammeerd om op elkaar te letten in barre weersomstandigheden in de wetenschap dat de kou ieder van ons fataal kan zijn. Ik denk dat het een kleine stap is van het helpen van een onbekende die vastzit in de sneeuw naar een onbekende die door gemaskerde klootzakken wordt afgevoerd.’

Moorden waren een tipping point

Meteen in december begonnen mensen zich te organiseren en de actiebereidheid nam razendsnel toe. De moorden in januari van dit jaar waren een tipping point maar voor de meeste mensen vormden ingrijpende ‘alledaagse’ veranderingen de druppel. Ze waren getuige van de hardhandige arrestatie van hun buren, weggevoerd in ochtendjas en met blote voeten in de sneeuw of ze zagen hoe ICE-agenten hun wapen richtten op willekeurige voorbijgangers. De openlijke etnische profilering. Vele duizenden mensen volgden trainingen over wat (niet) te doen en er is geen straat, buurt of wijk zonder Signal-groep(en) voor de coördinatie van acties.

Die acties vallen in twee belangrijke categorieën uiteen: de zogenaamde rapid response, het volgen en observeren van ICE om buren tijdig te kunnen waarschuwen en beschermen, en wat in de volksmond mutual of community aid heet, ondersteuning en hulp voor buren en buurgenoten.

ICE gebruikt namelijk expres onherkenbare auto’s

Rapid response draait om het tracken van ICE: in kaart brengen waar ze zijn, waar ze heen gaan, wat ze doen, in wat voor auto’s ze rijden en waarschuwen dat ICE in de buurt is. Daarbij horen verschillende rollen en er is een heel vocabulaire ontstaan: Mensen worden door ICE gesnatched of abducted. Commuting is het per auto (achter)volgen van ICE agenten die in unmarked cars door de stad rijden. ICE gebruikt namelijk expres onherkenbare auto’s, soms zelfs voorzien van onschuldig ogende gehandicapten- of regenboogstickers of bedrijfslogo’s. Daarom leggen mensen kentekens en auto’s vast in databases zoals ICE in my Area en icelist.is of de populaire app ICEBlock die echter na druk vanuit Washington uit de Apple store verwijderd is. De dispatcher beheert de informatiestromen op Signal waar de communicatie plaatsvindt in chats en groupcalls. Er zijn watchers en patrollers, vrijwilligers in auto’s of te voet die rijden of lopen door buurten waar ICE vaak komt. Ze rapporteren via Signal wanneer ICE gespot wordt, checken kentekens en type auto tegen de database om te bevestigen dat het om ICE gaat en voegen daar actuele informatie aan toe. (Legal) observers houden in de gaten of ICE zich aan de regels houdt, ze slaan alarm en leggen vast. Dat alarm slaan gaat met lawaai.

‘Ice is here’

Zodra ICE in de buurt is, geldt de whistle-blowing-strategy. Mensen fluiten en toeteren. Drie keer kort betekent, ICE is gesignaleerd of komt er aan, aanhoudend blazen of toeteren betekent dat ICE mensen aan het oppakken is. Het geluid van claxons, fluitjes en stemmen waarschuwt ongedocumenteerden in het gebied hun deuren te sluiten, zorgt er voor dat meer mensen zich als getuigen verzamelen. Het geluid is in sommige delen van de steden continu en gaat ook ’s nachts door. Mensen blijven op om te waken en buren te beschermen. De nachtelijke roep ‘ICE is here’ die je op video’s kunt horen, klinkt beklemmend en onwerkelijk in het stille donker.

Video weerlegt telkens opnieuw verklaringen die ICE en Washington de wereld in sturen

De observers filmen ook. Niet omdat video veiligheid garandeert – in Minneapolis weten ze door zowel George Floyd als Philando Castile dat dit niet het geval is – maar ze hebben gezien wat er gebeurt als officiële verklaringen botsen met videobewijs. Filmen is dus for the record. De praktijk wijst uit dat dit cruciaal is. Video weerlegt telkens opnieuw verklaringen die ICE en Washington de wereld in sturen.

In groten getale komen mensen dag in dag uit naar plekken waar ze nodig zijn, op hun vrije dag, voor of na werk. In sommige wijken wordt dagelijks een verse rapid response chat aangemaakt, bijvoorbeeld voor degenen die patrouilleren in Frogtown, waar veel Hmong wonen. Elke dag rond 11 uur ’s ochtends bereikt die groep haar max. Dat betekent dat er alleen al in die buurt 1000 mensen rondlopen om hun stadgenoten te waarschuwen en beschermen.

Zowel fluiten als filmen was aanvankelijk low-risk. Veel mensen trainden voor de legal observer rol: alleen al immigrantenorganisatie Monarca Unidos leidde 24.000 mensen op tot legal observer: staan en vastleggen, op een fluitje blazen. Waar ICE aanvankelijk door de aandacht nog wel eens onverrichter zake vertrok, zorgt het grenzeloze mandaat vanuit Washington en de daaruit voortkomende crackdown bij verzet ervoor dat low-risk high-risk werd. Zowel Renee Good als Alex Pretti waren observers. ICE agenten schoten hen ongestraft dood en de minister van binnenlandse veiligheid labelde hen domestic terrorist voordat er ook maar enig onderzoek gedaan was.

Het is bovendien zeer goed mogelijk dat de agent die Renee Good doodde en haar ‘fucking bitch’ noemde toen ze stervende was, wist wie ze was. Veel Minnesotans zijn er van overtuigd dat dit zo is. Dat het geen toeval is dat juist een lesbische vrouw vermoord werd. Dat ze een target was. Onder de maskers zitten immers ook extreemrechtse Proud Boys en ICE werkt met databases waarin de overheid activisten vastlegt. Van Pretti was al bekend dat ICE door een eerdere confrontatie wist dat hij observer was. Uit Goods laatste woorden ‘Het is ok, dude, ik ben niet boos op jou’ blijkt dat zij zich niet van het gevaar bewust was. Low-risk, high-risk.

Borstvoeding van een buurvrouw

Die andere vorm van georganiseerd verzet, mutual aid, ondersteuning en hulp bestaat uit van alles en is voor de tienduizenden immigranten met of zonder status, die zich gedwongen schuilhouden onmisbaar: boodschappen regelen of de was, kinderen van en naar school brengen, mensen naar de dokter rijden, kruispunten afzetten wanneer de schoolbus aankomt omdat ICE daar ouders kidnapte. Maar ook impromptu rotondes creëren met afzettingen van pallets, de zogenaamde filter blockades, omdat ICE zo hard door de straten scheurt dat het levensgevaarlijk is. In Georgia leidde dat half februari tot een dode, Linda Davies. Een baby waarvan de ouders gedeporteerd zijn en die achterbleef met een tienerzus, krijgt borstvoeding van een buurvrouw. Gezondheidszorgmedewerkers geven hun persoonlijke telefoonnummer of doen huisbezoeken. Juristen helpen met het terugkrijgen van gedeporteerden, soms helemaal uit Texas. Bedrijven veranderen in spontane voedsel distributiepunten. Er zijn huurfondsen opgezet voor wie niet kan werken vanwege de risico’s en wie kan ondersteunt lokale horeca. Aan alles wordt gedacht.

Door ICE gekidnapten worden vaak ’s avonds zonder aanklacht, zonder telefoon of papieren, zonder jas of schoenen op straat gezet. Of in parken achtergelaten. Levensgevaarlijk bij min 20. Dus zijn er vrijwilligers die parken patrouilleren en mensen opvangen bij het deportatiecentrum, inmiddels georganiseerd in Haven Watch. Rond sluitingstijd bewaken vrijwilligers op parkeerterreinen van winkels en restaurants medewerkers en bezoekers tegen ICE.

Verzet is mainstream

Het verzet begon klein, met de initiatieven en expertise van individuen, ‘nu is er een heel gecoördineerd network’. Zoals Neighbors Helping Neighbors waarvoor het op 11 december begon met een hulpvraag in een buurtapp. Inmiddels helpen meer dan 2000 vrijwilligers bij meer dan 2500 hulpvragen en hebben ze bijna 7 ton opgehaald en uitgedeeld onder buren in nood.

Ook veel van deze acties golden als low-risk, maar ICE-agenten volgen nu mensen die (veel) boodschappen doen en houden hen op de terugweg aan. Daarom is vanzelfsprekend: Je noteert een adres nooit op je telefoon, je schrijft het op een stuk papier en als ICE je aanhoudt, eet je het adres op.

Bij hotels waar ICE-agenten overnachten wordt nachtelijke herrie gemaakt

‘Ons wordt geadviseerd om óf rapid response te doen óf community aid, om er voor te zorgen dat je ICE die mensen achtervolgt niet per ongeluk naar kwetsbare buren leidt.

This is the kind of stuff that led the Franks to the attic.’

Het verzet is in Minnesota mainstream. Een groot deel van de bevolking maakt er op een of andere manier deel van uit. Mutural aid, rapid response, met wekelijkse kleine en grote demonstraties op straathoeken of viaducten, met spontane wakes (..) en een scala aan acties om het ICE gericht moeilijk te maken: agenten mogen niet plassen bij benzinestations, bedrijven hangen overal bordjes op met ‘verboden toegang voor ICE’ en de lijst met te boycotten bedrijven groeit dagelijks. Bij hotels waar ICE-agenten overnachten wordt nachtelijke herrie gemaakt. Veel acties combineren creatief met effectief.

ICE reageert op het massale verzet met repressie, met meer arrestaties en meer geweld. Ze schieten op nog meer mensen, ze intimideren en dreigen: ‘Heb je niks geleerd van die lesbische bitch?’ Ze volgen mensen naar huis of wachten hen daar op, spreken hen bij naam aan op straat, ze filmen met brillen en telefoons en pochen over databases vol gezichten. ICE infiltreert de Signal-netwerken en zet de wet in tegen de bevolking door het volgen en filmen van ICE te verbieden op straffe van 20 jaar gevangenisstraf (een lokale rechtbank fluit dat juridisch terug).

Native Lakota-mannen

‘Ze arresteren en ontvoeren iedereen die ze maar willen. En ze krijgen er nog bonussen voor ook.’ De officiële opdracht aan ICE is 3000 arrestaties per dag in het hele land; voor de Twin Cities ligt het dagelijkse target sinds januari op 75. Het is een perverse prikkel die willekeur in de hand werkt. Het is niet voor niks dat mensen gearresteerd en weer gedumpt worden en dat naast ongedocumenteerden ook burgers en mensen met een verblijfsvergunning worden opgepakt. ICE deporteerde zelfs vier native Lakota-mannen. De staat met als motto ‘land of 10.000 lakes’ is notabene genoemd naar het Lakota woord voor water, mni.

De overmacht van ICE is groot en alles wat ze doen, inclusief moord, krijgt rugdekking vanuit Washington DC. ICE heeft bovendien een enorm budget ter beschikking, het ging van 8 naar 28 miljard dollar. Een aanzienlijk deel daarvan gaat naar contracten met tech bedrijven die ICE van serieuze spyware voorzien: gezichtsherkennende brillen en telefooncamera’s, allerlei soorten surveillance software, een tool om telefoons te hacken, een om dossiers op te bouwen uit sociale media accounts, toegang tot databases waarin verzamelde gegevens van activisten te vinden zijn, een tracking tool vol data uit Medicaid en andere overheidsdatabases om ‘leads voor deportatie’ te genereren, een tool die live streams op Telegram monitort en ICE afstuurt op plekken waar andere talen dan Engels gesproken worden, surveillance drones…

‘Hate ICE, love Minnesotans’.

Dat alles zou onder de bevolking kunnen leiden tot afhaken, maar dat is niet het geval. Het verzet in Minnesota drijft op saamhorigheid en op de bereidheid van velen om iets te doen. ‘Er is angst en uitputting maar juist dat motiveert nu moed.’ De repressie zorgt voor onverzettelijkheid: ‘Je begint met iets kleins, staan en filmen met je telefoon, en dan worden kleine dingen ineens riskant. Maar dat is nu wat je doet en ook al wordt dát ineens gevaarlijk, dat wil je niet meer opgeven.’

‘Je begint met iets kleins, staan en filmen met je telefoon’

De saamhorigheid uit zich in vele kleine gebaren. Een man die op camera zijn woede uit en verdwijnt in wolken traangas blijkt eigenaar van een boekwinkel waarvan de website crasht door het grote aantal kopers. Een lokale pizzeria zamelt geld in voor families sheltering in place, zoals het noodgedwongen thuisblijven om ICE genoemd wordt. Een bewoner verzamelt en deelt al dit soort verhalen op Substack om de moed erin te houden.

Ondertussen is de impact van drie maanden ICE gigantisch. 4000 mensen zijn uit Minnesota gedeporteerd. Veel meer nog zaten korter of langer vast. Allen onder abominabele omstandigheden. Mensen die risico lopen op deportatie verkeren in continue angst en wie binnen blijft is voor alles afhankelijk van anderen. Mensen zijn werk en inkomen kwijt. Ondernemers sloten hun deuren. De economie lijdt zwaar onder de bezetting, de gemeente berekende dat de schade zeker 200 miljoen is. De sociale gevolgen zijn enorm. Families zijn uiteen gerukt. Schoolklassen blijven half leeg en online leren is terug. Mensen nemen maatregelen voor als ze ontvoerd en/of gedeporteerd worden: wie zorgt er voor je hond of je kat of je kinderen als je niet meer thuis komt. Verlaten auto’s met deuren open, motor soms nog aan, de eigenaren op klaarlichte dag door de overheid ontvoerd, vormen een ‘bekend’ straatbeeld.

Politici uit Minnesota, van congreslid Ilhan Omar tot senator Amy Klobuchar tot burgemeester van Minneapolis Jacob Frey, spreken van ‘generational impact’, gevolgen die generaties voortduren.

Ice is er nog

Half februari kondigde ICE aan te vertrekken uit Minnesota. Vrienden waren sceptisch. Eind februari bevestigen ze: ICE is er nog. ‘Ze zijn deels verhuisd naar de suburbs, Minnetonka en Eden Prairy, maar ze zijn niet weg en boven Southeast Minneapolis zie je het groen-rood geknipper van surveillance drones.’ Het lijkt er op dat nu de aanwezigheid verminderd wordt tot 1000.

‘Minnie taught us to be brave’

ICE zit niet alleen in Minnesota. ICE zit overal en overal zijn er mensen die zich organiseren. Zo gaat in Minnesota een pdf rond met wijze lessen uit Chicago en is website ICE in my Area opgezet in San Diego.

Toch is er iets speciaals gebeurd in Minnesota. Misschien komt het door de relatief kleine schaal van de Twin Cities, misschien zijn het de lessen geleerd in 2020 tijdens de Black Lives Matter protesten, misschien is het wat mijn vriendin zegt, een wintervolk in de winter helpt elkaar – wat het ook is, er is iets ontstaan in Minnesota. Iets dat voortkomt uit saamhorigheid, drijft op de drang om stadgenoten te beschermen ook als je die niet persoonlijk kent en op de actiebereidheid van velen, zelfs als het gevaarlijk wordt. In Minnesota zien we hoe in drie maanden uit repressie en overheidsterreur een brede georganiseerde verzetsbeweging groeide met repliceerbare structuren en lessen voor de rest van het land. Inspiratie biedt de Minnesota resistance in ieder geval. Zo luidt een chant onder demonstranten in Boston:

‘We’re not cold, we’re not afraid–Minnie taught us to be brave!’