De asielwetten van voormalig PVV-minister Marjolein Faber blijven afhankelijk van het oordeel van de Eerste Kamer, zo blijkt uit het regeerakkoord van D66, VVD en CDA.
‘Indien de Asielnoodmaatregelenwet en/of de Wet invoering tweestatusstelsel zijn aangenomen door de Eerste Kamer voeren we deze wetten onverkort uit’, schrijven de partijen in het regeerakkoord.
Hoewel critici hoopten dat de coalitiepartners voor de vergaande plannen van Faber zouden gaan liggen, blijven de wetsvoorstellen ongewijzigd op tafel liggen. Alleen de Eerste Kamer kan nog voorkomen dat het asielbeleid van Faber de kabinetsval overleeft. Daarover stemt de senaat in februari.
Het voorstel is tweeledig. Enerzijds propageert het een tweestatusstelsel, een systeem met twee categorieën asielzoekers met verschillende rechten. Anderzijds is een aantal vergaande maatregelen voorgesteld, zoals het afschaffen van de permanente verblijfsvergunning, strengere regels voor gezinshereniging, snellere procedures en minder bezwaarwegen en meer mogelijkheden tot terugkeer en deportatie. Ook de strafbaarstelling van illegaal verblijf in Nederland blijft aan de Eerste Kamer.
Het is een bittere pil voor de critici van Faber, die juist hoopten op een links asielbeleid. Bestuursvoorzitter van Vluchtelingenwerk Hans Candel schreef in een opiniestuk in Trouw dat met het huidige regeerakkoord de uitzichtloosheid voor veel vluchtelingen blijft. Zo wordt het voor veel vluchtelingen heel lastig of vrijwel onmogelijk om hun gezin over te laten komen, als de Eerste Kamer hiermee instemt.
Opvallend is dat D66-leider Jetten zich tijdens de verkiezingscampagne tegen asielvoorstellen van de PVV keerde. In een interview met de Correspondent zei hij dat progressieve partijen zich niet langer afzijdig moesten houden van het asieldossier, omdat het ‘betere plannen heeft dan wat rechts ons voorschotelt’.
Wat deze plannen zijn, blijkt ook uit het regeerakkoord. De spreidingswet blijft. Gemeenten mogen zelf beslissen of statushouders voorrang krijgen op sociale huurwoningen en de bezuinigingen bij vluchtelingenwerk worden teruggedraaid. De omstreden Oeganda-deal, waarbij mensen zouden worden ’teruggestuurd’ naar dit Afrikaanse land, is bovendien van tafel.
Dit betekent echter niet het einde van samenwerking met landen buiten Europa. Hierin ligt zelfs de toekomst, vindt Jetten. Zijn partij pleitte al tijdens de verkiezingen voor een beoordeling van asielaanvragen buiten Europa, zodat kansloze aanvragen eerder worden geweerd.
Om dit bewerkstelligen wil het nieuwe kabinet een modernisering van het Vluchtelingenverdrag, waarin rechtszekerheid van vluchtelingen verankerd ligt. Ook dit ligt gevoelig, want dit ondermijnt ‘het basisprincipe van bescherming en gezamenlijke verantwoordelijkheid’, schrijft Candel.
Zie ook
Europa maakt de weg vrij voor terugkeerhubs, maar tegen welke prijs?
