Italiaanse kiezers hebben het voorstel van minister-president Giorgia Meloni om het rechtssysteem ingrijpend te hervormen verworpen tijdens een referendum. Bijna 54 procent stemde tegen de plannen, terwijl 46 procent voor was. Dit schrijft de Britse krant The Guardian.
Vooral jongere kiezers droegen bij aan de afwijzing, aldus de Britse krant. Volgens peilingen wees 61 procent van de 18- tot 34‑jarigen de hervorming af.
De opkomst lag met 58,5 procent opvallend hoog en overtrof eerdere verwachtingen. De voorgestelde wijzigingen waren technisch van aard en zouden aanpassingen aan de Italiaanse grondwet vereisen, maar de campagne werd vooral gekenmerkt door felle kritiek van Meloni en haar ministers op de rechterlijke macht. Tegenstanders van Meloni vreesden dat haar regering de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht wilde aantasten, waardoor Italië eenzelfde pad in zou slaan als het Hongarije van Viktor Orbán. Het weekblad De Groene Amsterdammer vergeleek, in een kritische beschouwing, Meloni met de Italiaanse fascistische dictator Benito Mussolini.
De nederlaag vormt een tegenslag voor Meloni, die sinds 2022 aan het hoofd staat van een stabiele rechtse coalitie. Haar partij, Fratelli d’Italia, blijft in de peilingen sterk. Toch menen analisten dat haar politieke positie door deze uitslag is verzwakt. De uitslag van het referendum bemoeilijkt bovendien de plannen van de coalitie om een nieuwe kieswet door te voeren die gunstig zou kunnen uitpakken bij de verkiezingen van 2027.
Ook Meloni’s voorstel om de premier voortaan rechtstreeks te laten kiezen door het volk komt hierdoor onder druk te staan. Oppositiepartijen, die grotendeels campagne voerden voor een nee‑stem, zien de uitslag als een kans om zich te versterken richting de komende verkiezingen.
