Terwijl traditionele media jongeren steeds moeilijker bereiken, trekt Hasan Piker juist honderdduizenden kijkers met een mix van entertainment en journalistiek.

Op televisie heeft politiek nog steeds een vaste vorm, met nieuwsprogramma’s, talkshows en debatten onder leiding van presentatoren. Online verandert dat snel. Op platforms als Twitch wordt politieke content losser, directer en persoonlijker. Vooral rechtse commentatoren worden daar groot, zoals Alex Jones, Ben Shapiro, Charlie Kirk en Jordan Peterson.

In die grotendeels door rechts gedomineerde onlinewereld zijn er ook enkele linkse namen die door dat algoritmische landschap heen breken. De recent gekozen burgemeester van New York, Zohran Mamdani, is daar een voorbeeld van, maar ook de progressieve Turks-Amerikaanse socialist Hasan Piker, beter bekend als HasanAbi. Tijdens de afgelopen Amerikaanse verkiezingen trok hij meer dan driehonderdduizend gelijktijdige kijkers.

Een van de populairste streamers

Piker is geen influencer die toevallig politiek is gaan bedrijven. Hij komt voort uit de progressieve Amerikaanse media. Hij werkte bij The Young Turks, het nieuws- en opinieplatform van zijn Turks-Amerikaanse oom en oprichter Cenk Uygur, en begon in 2018 met streamen op Twitch. In 2020 verliet hij TYT om zich volledig op het platform te richten.

Journalist Kamal van de Pol vat dat scherp samen: Twitch was lange tijd vooral een plek voor games, chatting en muziek, terwijl politieke content eerder thuishoorde bij reguliere media of YouTube-essayisten. Volgens hem was Piker degene die politieke content ‘heel hard’ naar Twitch bracht en daarmee uitgroeide tot een van de populairste streamers van het platform.

Van de Pol plaatst Pikers opkomst in een bredere mediaverandering. Traditionele media hebben steeds meer moeite om jongeren te bereiken, terwijl wie daarin wel slaagt, dat vaak doet in een losse, informele setting: camera aan, microfoon aan, geen dure studio. Denk bijvoorbeeld aan NOS Stories, dat nieuws in een toegankelijke vorm bij jonge Nederlanders probeert te brengen.

Piker is daarvan misschien wel de extreme vorm. In zijn urenlange streams lopen nieuwsconsumptie, analyse, emotie en entertainment voortdurend in elkaar over. Samen met zijn kijkers volgt hij actuele gebeurtenissen, gaat hij in discussie met mensen in de live-chat of met andere streamers en schuift hij ook offline aan bij politieke demonstraties of gesprekken met politici.

Geen traditionele journalist

Juist in dat format schuilen ook verschillende vragen. Wat is Hasan Piker eigenlijk? Een betrouwbare journalist, een activistische opiniemaker, of vooral een entertainer met politieke standpunten? Informeert hij zijn publiek, of bedient hij het?

Piker presenteert zichzelf in elk geval niet als traditionele journalist. Hij omschrijft zich eerder als een gedreven, ‘koppige’ onafhankelijke mediastem: een gewone guy die het leuk vindt om ingewikkelde thema’s te bespreken en tegelijk wil laten zien dat linkse ideeën ook cool kunnen zijn, in plaats van saai of wereldvreemd, zoals rechts ze vaak neerzet.

Volgens Van de Pol moet je Piker dan ook vooral zien als politiek commentator. Net als veel andere streamers reageert hij op nieuws, geeft hij meningen en bespreekt hij dat alles met een publiek dat vaak al in hetzelfde gedachtegoed zit. Die bubbel is volgens Van de Pol niet alleen sociaal, maar ook economisch: ‘Een community die zich in jouw wereldbeeld herkent, blijft langer kijken, doneert vaker, deelt je clips en verdedigt je feller op sociale media.’

‘Het wordt pas lastig wanneer kijkers die mix van emotie en interpretatie gaan zien als feitelijk nieuws’

Dat contrasteert met wat traditioneel van journalistiek wordt verwacht: analytisch, diepgravend en gebonden aan journalistieke principes. Piker heeft zelf ook erkend dat zijn content niet werkt volgens klassieke waarden als wederhoor, en dat hij die pretentie ook niet heeft.

Volgens Van de Pol hoeft het feit dat streamers vooral reageren en duiden niet meteen een probleem te zijn: ‘Meningen maken nu eenmaal deel uit van het publieke debat. Het wordt pas lastig wanneer kijkers die mix van emotie en interpretatie gaan zien als feitelijk nieuws.’

Daar komt bij dat op Twitch de scheidslijn tussen informatie en performance flinterdun is. Een streamer kan gelijk of ongelijk hebben, maar in beide gevallen levert het aandacht en kijkminuten op. Van de Pol vat dat samen: ‘Dingen die kloppen en dingen die niet kloppen, zijn beide goed voor content.’

Ophef als verdienmodel

Volgens Van de Pol is dat precies het verdienmodel van veel streamers: ‘Reageren op Pikers uitspraken is vaak gewoon makkelijke content. Wie weet dat een deel van het publiek rechts is, hoeft alleen een clip van Piker te pakken, hem neer te zetten als irritant of gevaarlijk, en de views en inkomsten volgen vanzelf.’

Van de Pol noemt dat cloudfarming: een kettingreactie van ophef, waarin mensen op elkaar reageren zonder nog precies te weten waar het oorspronkelijk over ging. Uiteindelijk profiteert vooral het platform, met meer kijkers, meer engagement en meer advertenties.

Opvallend is volgens hem dat die aanvallen vaak niet alleen tussen kijkers plaatsvinden, maar zich heel gericht op de streamer zelf richten. Polarisatie wordt volgens Van de Pol dan een strijd tussen merken: de streamer als gezicht, de community als achterban.

Amerikaanse kwesties

Voor Van de Pol is Piker vooral interessant omdat hij botst met een aantal diepgewortelde Amerikaanse kwesties: ‘Bij Piker zie je anti-zionisme, pro-Palestina-standpunten, anti-Trumpretoriek, anti-imperialisme en kritiek op kapitalisme. Dat schuurt met een sterk Amerikaans pro-Israëlisch en pro-kapitalistisch sentiment. In zo’n klimaat wordt elk woord, elke clip en elke highlight een provocatie.’

Precies daarom is Piker ook het mikpunt geworden van een bredere discussie. Het gaat dan niet alleen meer over de vraag wat hij zegt, maar ook over wat hij betekent voor partijen, media en het publieke debat.

‘Bij Piker zie je anti-zionisme, pro-Palestina-standpunten, anti-Trumpretoriek, anti-imperialisme en kritiek op kapitalisme’

Dat zie je ook terug in rechtse mainstream media. The Wall Street Journal, Fox News en New York Post gebruiken Piker geregeld als symbool voor wat zij zien als een ontspoorde online linkerflank. De aanval gaat zelden alleen over hem als persoon. Hij fungeert als kapstok voor bredere zorgen over jonge kiezers, progressieve onlinecultuur en de afnemende macht van traditionele media.

Tijdelijk geschorst

Van de Pol wijst erop dat het klassieke debat, hoe gebrekkig ook, nog altijd meer structuur heeft: ‘Er is een debatleider, er zijn afspraken en er zijn grenzen waarbinnen ontsporing kan worden teruggeduwd. Op Twitch ontbreekt dat vaak. Daar botsen mensen volgens hem geregeld zonder voorbereiding of leiding op elkaar, en hoeft er maar één persoonlijke aanval te vallen om het gesprek van de inhoud weg te trekken.’

Ook de infrastructuur erachter is anders. Waar televisie steunt op redactie en begeleiding, ligt die verantwoordelijkheid op Twitch vooral bij de streamer en diens moderators. Die kunnen veel opvangen, maar zijn volgens Van de Pol beperkt wanneer het gaat om bots en gerichte haatcampagnes. Platforms kunnen soms ingrijpen, bijvoorbeeld met IP-bans, maar zwaardere moderatie raakt al snel aan Amerikaanse ideeën over vrijheid van meningsuiting.

‘Het is keiharde marketing’

Dat betekent niet dat Twitch nooit optreedt. Piker is de afgelopen jaren meerdere keren tijdelijk geschorst. Zo kreeg hij in maart 2025 een ban van 24 uur na een uitspraak over senator Rick Scott, waar Newsweek over berichtte. In januari werd hij opnieuw geschorst, nadat hij verwees naar berichtgeving dat politiedienst ICE pro-Palestijnse en anti-ICE-demonstranten zou volgen, waarna hij pro-Israëlische supporters fel aanviel met grove taal en hen onder meer zionist pigs noemde.

Volgens Van de Pol wordt zo’n sanctie op Twitch zelden het einde van een rel. Omdat het platform weinig transparantie geeft over zulke beslissingen, wordt de reden voor een ban vaak meteen onderdeel van een nieuw conflict.

Waarom politici toch komen

Waarom wagen politici dan toch zichzelf te laten zien op Twitch en bij Piker? Omdat daar volgens Van de Pol de doelgroep zit: ‘Het is keiharde marketing, in de Verenigde Staten is de jonge, vaak mannelijke internetgebruiker electorale buit, en Twitch biedt directe toegang tot die groep.’

In oktober 2020 verschenen de Democratische Congresleden Alexandria Ocasio-Cortez uit New York en Ilhan Omar uit Minnesota in een Among Us-stream (een spel) op Twitch, samen met grote streamers als HasanAbi. Daarmee trokken ze in één klap honderdduizenden kijkers. Het werd een blauwdruk voor online politiek bereik. Hierna volgden nog vele politici die zich onder andere door Piker hebben laten interviewen.

Van de Pol ziet daar ook duidelijke voordelen in. Via een live chat kunnen politici direct vragen krijgen, laten zien hoe ze reageren onder druk en een menselijkere indruk achterlaten dan in losse nieuwsclips of ingestudeerde interviews. Maar datzelfde format brengt ook risico’s met zich mee. Een stream kan door bots of een ontspoorde chat net zo snel omslaan van een slim campagnemoment naar een publieke rel.

Volgens Van de Pol zien mainstream media Twitch nog altijd als iets ‘bijzonders’ en grijpen ze bij serieuze verhalen al snel naar de grootste naam. De berichtgeving van AP en The Washington Post over Pikers claim dat hij door Amerikaanse grensbeambten was aangehouden en ondervraagd over zijn politieke opvattingen en Gaza past daar precies in. Zulke verhalen zijn voor de media bijna ideaal, zegt hij, omdat ze tegelijk raken aan platformpolitiek, staatsmacht en framing.

Meer dan links versus rechts

Wie Hasan Piker reduceert tot een simpele tegenstelling tussen links en rechts, mist volgens Van de Pol waarom hij werkt. Zijn bereik draait niet alleen om ideologie, maar ook om vorm. Nieuws komt hier niet binnen als autoriteit, maar als relatie: ik kijk dit met jou. En juist die relatie houdt mensen vast. Niet per se omdat ze het overal mee eens zijn, maar omdat ze samen kijken naar wat er in de wereld gebeurt.

Maar die vorm heeft ook een prijs. Van de Pol zegt het nuchter: ‘Piker maakt ook gewoon fouten. Hij is een mens, zeker als hij niet werkt binnen een journalistiek proces dat zulke fouten corrigeert of afremt.’ Voor Van de Pol past dat in een bredere verschuiving: traditionele media verliezen bereik en gezag, terwijl streamers met een lossere, directere stijl juist wel aansluiting vinden bij jonge kijkers.