Een voormalige burgemeester van een stad in Californië is aangeklaagd voor het handelen als illegale agent van de Chinese overheid. Ze verspreidde onder meer propaganda waarin de genocide op de Oeigoeren wordt ontkend, schrijft Asiye Uyghu.
De bekentenis en het ontslag van Eileen Wang, burgemeester van de stad Arcadia in Californië, wegens het optreden als vermeend agent van de Chinese overheid, lijkt op het eerste gezicht een gewone strafzaak in de Verenigde Staten. Maar achter deze zaak schuilt een bredere werkelijkheid: de manier waarop de Chinese Communistische Partij (CCP) invloed probeert uit te oefenen op lokale politiek, diaspora-media en de publieke opinie in westerse democratieën — en de rol die de kwestie van de Oeigoeren daarin speelt.
Opvallend is dat Amerikaanse aanklagers zeggen dat Wang en haar netwerk, in opdracht van Chinese functionarissen, berichten verspreidden waarin werd ontkend dat er sprake is van genocide en dwangarbeid in de Oeigoerse regio. Daarmee gaat het niet alleen om propaganda, maar ook om het actief sturen van het internationale debat over de Oeigoeren.
De situatie van de Oeigoeren is uitgegroeid tot een van de gevoeligste internationale dossiers voor Beijing. VN-documenten, satellietbeelden, gelekte politiedossiers, getuigenissen en journalistiek onderzoek schetsen al jaren een beeld van grootschalige repressie in de regio: van detentie en familiescheiding tot religieuze onderdrukking en massasurveillance. Juist daarom probeert Beijing niet alleen de regio zelf te controleren, maar ook het wereldwijde verhaal over de Oeigoeren te beïnvloeden.
Waarom investeert China zoveel energie in het ontkennen van beschuldigingen van genocide en dwangarbeid? Dat heeft te maken met de politiek van ontkenning. Grote vormen van politieke onderdrukking gaan vaak samen met pogingen om kritiek ongeloofwaardig te maken of af te doen als propaganda.
Voor China staat er veel op het spel: internationale reputatie, economische belangen en geopolitieke invloed. Daarom presenteert Beijing kritiek geregeld als ‘anti-Chinese propaganda’, terwijl de repressie wordt omschreven als ‘antiterrorisme’ of ‘deradicalisering’.
Kwetsbare democratieën
De zaak-Wang laat zien dat zulke beïnvloedingscampagnes zich mogelijk uitstrekken tot lokale politiek en gemeenschapsmedia in westerse landen. Dat maakt democratieën kwetsbaar. Open samenlevingen bieden ruimte voor vrije meningsuiting en politieke organisatie, maar juist die openheid kan ook worden gebruikt om invloed uit te oefenen op het publieke debat.
Het doel van zulke boodschappen is niet altijd om iedereen te overtuigen. Vaak is twijfel zaaien al voldoende. Want zodra feiten worden gezien als slechts ‘een mening’, verzwakt de internationale druk automatisch.
Voor Oeigoeren is dat extra problematisch. Zij beschikken niet over een eigen staat, groot mediaplatform of geopolitieke macht. Vaak zijn zij afhankelijk van getuigenissen, kleine organisaties en internationale media om hun verhaal hoorbaar te maken.
De zaak-Wang laat zien dat westerse landen Chinese beïnvloeding serieuzer beginnen te nemen. Tegelijk blijft veel van die invloed moeilijk zichtbaar, juist omdat zij vaak wordt verpakt als culturele samenwerking, economische samenwerking of belangenbehartiging van de Chinese gemeenschap.
Nu u hier toch bent...
Goede journalistiek kost geld. Leden en donaties maken onze gebalanceerde berichtgeving over biculturaliteit, zingeving en vrijheid mogelijk. Steun ons daarom als u ons werk belangrijk vindt.
Vertel mij meer!
