De dokter wordt in het Grieks iatros genoemd. Ook in woorden als psychiatrie en pediatrie, het specialisme voor kinderziekten, zit het Griekse woord iatros verborgen. De iatros werkt aan onze gezondheid en sinds Hippocrates zijn we onze iatros dankbaar.

Iatrogeen is echter niet het goede wat de dokter doet. Wij dokters krijgen kippenvel bij het horen van de term iatrogeen. Dan is er iets bij de behandeling misgegaan en zijn de medicus of het medicijn daarvan de oorzaak. De operatie heeft tot een nabloeding of infectie geleid. Het medicijn zorgde voor een allergische reactie. De combinatie van medicijnen leidde tot een tot dan toe onbekend onheil.

Hij was ondernemer, zei hij, dus hij kon het betalen

Een man vertelde mij op het spreekuur dat hij ondernemer was en het erg druk had. Om even op adem te komen was hij met zijn vrouw een paar dagen naar Istanbul gegaan. Daar liepen ze langs een ziekenhuis waar grote spandoeken hingen met reclames voor check-ups. Nieuwsgierig geworden liepen ze naar binnen en lieten zich overhalen om allerlei onderzoeken te laten doen. Hij was ondernemer, zei hij, dus hij kon het betalen. Aan het einde van de rit vertelden ze hem dat er iets was gevonden en dat verder onderzoek nodig was. Hij bedankte met de mededeling dat hij dat in Nederland zou laten doen.

Nu zat hij angstig tegenover mij. Hij zag er verder jong, gezond en fit uit. Ik legde hem uit dat de uitkomsten van die onderzoeken kletskoek waren. Een gering verhoogd risico betekent niets. Als we gezond eten, voldoende bewegen en niet te veel stressen, doen we in feite het beste wat we kunnen. En als hij klachten zou krijgen, kon hij altijd bij ons aankloppen.

Als recept schreef ik hem voor om niet meer zonder klachten een ziekenhuis te betreden en vooral echt vakantie te vieren. Dat zou zijn gezondheid waarschijnlijk meer goed doen. U kunt zich niet voorstellen welke grote gezondheidsrisico’s medische onderzoeken en behandelingen met zich meebrengen. Een ziekenhuis betreed je pas wanneer het nut groter is dan het risico dat je neemt.