Het ‘cohort van de menselijkheid’ noemen ze zichzelf. 168 jonge Palestijnse artsen betraden op 26 december het podium voor de ruïne van het voorheen grootste ziekenhuis in Gaza, Al Shifa, dat vanaf oktober 2023 door Israël diverse malen is aangevallen. Een iconisch beeld van rijen mannen en vrouwen in witte doktersjassen, staand voor een weggevaagde façade. En daaronder een blauwgroene zee van de uniformen van verplegend personeel.

Op het podium was ook plaats vrijgemaakt voor lege stoelen, overdekt met witte jassen, Palestijnse sjaals en portretten van collega’s die zijn gedood door Israëlische bombardementen.

De nieuwe generatie humanisten liet zich niet intimideren door een vijand die artsen als terroristen omschrijft; ziekenhuizen uitroept tot oorlogsgebied; onder defensie marteling, verkrachting en standrechtelijke executie schaart; en het toelaten van medische hulpmiddelen aan een belegerde bevolking bestempelt als illegaal.

Uit het Al Shifa-ziekenhuis ontvoerde het leger de gerenommeerde orthopedisch chirurg Adnan al-Bursh, die in detentie werd gemarteld, verkracht en vermoord, aldus de Israëlische mensenrechtenorganisatie HaMoked. In ruim twee jaar zijn in totaal 1700 Palestijnse zorgwerkers door het Israëlische leger gedood.

De jonge artsen studeerden onder bombardementen, in vernietigde gebouwen, honger, ziekte en weersomstandigheden trotserend. Voor hun studie moesten ze zich over de dood van familie en geliefden heen zetten. Het collectieve afstuderen was daarom in alle opzichten symbolisch. ‘We sturen hiermee de boodschap dat Palestijnen het leven liefhebben en toegewijd blijven aan wetenschappelijke vooruitgang’, verklaarde de kersverse dokter Ahmed Basil aan Al Jazeera.

Met hun universele boodschap van liefde lezen de 168 kersverse artsen niet alleen Israël de les. Laten we eerlijk zijn: het zijn de westerse politici en bestuurders die, behalve wat gepruttel, op geen enkel moment opkwamen voor de Palestijnse rechten en ook maar iets ondernamen tegen Israëls genocidale acties. Alle 36 Palestijnse ziekenhuizen werden Israëlisch doelwit. Israël oefende 825 aanvallen uit op klinieken.

Alle 36 Palestijnse ziekenhuizen werden Israëlisch doelwit

Herinnert u zich nog de reactie van toenmalig premier Rutte bij de allereerste Israëlische aanval op een ziekenhuis? Het betrof het Al Ahli-ziekenhuis, waarbij naar schatting 500 gevluchte burgers werden getroffen en waarover Joe Biden zei ‘bedroefd’ te zijn. Omdat Israël naar Hamas wees, stelde Rutte tijdens een bezoek aan Israël dat het projectiel misschien een afzwaaier was van een Palestijnse terreurorganisatie. Hij wilde een onderzoek, maar zweeg toen duidelijk werd dat ziekenhuis na ziekenhuis door Israëlische bommen stelselmatig werd vergruizeld.

Met zijn eerbetoon aan de wetenschap houdt deze kersverse arts ook de Nederlandse universiteiten een spiegel voor. Alle rectoren beloofden ruim een half jaar na 7 oktober in een opiniestuk in Trouw dat zij ‘eraan hechten de Palestijnse collega’s te steunen’ en zelfs wilden gaan samenwerken met hun universiteiten. Overigens zwegen zij zichzelf te pletter toen alle universiteiten met dezelfde systematiek als de ziekenhuizen stuk voor stuk werden vernietigd. En wat denkt u dat er van de belofte kwam? Toen ik onlangs bij de universiteiten navroeg welke collectieve actie was genomen voor de collega’s, was het antwoord simpel: niets.

Voor Europa is het hemd van Israël nader dan de rok van Palestina. En samen met Israël en de VS zakt het steeds verder weg in het moeras van tribalisme en imperialisme, in plaats van vast te houden aan universalisme. De jongste obscene variant valt te bewonderen bij Trumps inval in Venezuela op de golven van America First.

Het uithollen van het recht gaat verder in het nieuwe jaar, nu Israël heeft verklaard dat 37 internationale ngo’s die Palestijnen humanitaire hulp bieden non grata zijn. Slechts tien Europese landen – Nederland ontbrak – reageerden op deze nieuwste episode uit de reeks genocidale acties met de mededeling dat zij ‘bezorgd’ zijn. Nog steeds geen sancties dus? Met die inertie helpt Europa het internationaal recht de nek om te draaien, waarmee landen na 1945 dachten conflicten als genocide en wereldoorlogen te kunnen voorkomen.

De ruïne van Al Shifa staat voor mij voor het verval van de westerse waarden op dit moment. Die ruïne vertegenwoordigt de teloorgang van het universeel humanisme, het verdwijnen van solidariteit, het weigeren een volk te beschermen dat bedreigd wordt door genocide, en toont de opleving van het westerse machtsdenken. Want westerse politici en bestuurders zijn in wij-zij-termen gaan denken en zien ‘een ieder’ niet meer als bron van recht. De fakkel van de menselijkheid en de vooruitgang wordt nu gedragen door een cohort Palestijnen.