Welkom bij de herfsteditie van ons collectieve existentiële theater! Het is oktober 2026, de maand waarin de vallende bladeren niet het enige zijn dat met snelheid naar beneden stort. Ook onze laatste restjes logica hebben besloten de boom te verlaten.

Kijkt u eens om u heen in de zaal van de actualiteit. De regisseur van dit jaar heeft duidelijk gekozen voor het genre ‘absurdistische tragikomedie met een vleugje sciencefiction’.

Neem de absolute hoofdrolspeler van deze maand: kunstmatige intelligentie. AI is inmiddels zo geavanceerd dat het menselijke emoties kan simuleren. Geweldig nieuws. Terwijl de gemiddelde mens op kantoor probeert te functioneren als een emotieloze robot om de werkweek te overleven, doet een servervriendje in Silicon Valley zijn uiterste best om te klinken alsof hij een burn-out heeft. ‘Ik voel me vandaag een beetje binair’, zucht de chatbot tegen de helpdeskmedewerker. We hebben de rollen officieel omgedraaid.

Ondertussen zagen we in de coulissen van de Haagse politiek een prachtig staaltje choreografie. Het politieke toneel leek op een heropvoering van ‘De Stoelendans’. Ministers vielen over elkaar heen om uit te leggen waarom de plannen die ze vorige maand nog ‘historisch en waterdicht’ noemden, nu plotseling ‘vloeibaar en aan herziening toe’ zijn.

De begrotingsdebatten hadden de dramatische spanning van een Shakespeare-monoloog, maar dan uitgevoerd door boekhouders met een acute aanval van rekenblindheid. ‘Er is geen geld, maar we gaan het wel uitgeven!’ riep men in koor. Het publiek applaudisseerde enthousiast, terwijl we onze portemonnee steviger vasthielden.

Zelfs het weer past zich aan de veranderlijke meningen van Den Haag aan. De herfst is een bipolaire ervaring geworden. Je loopt buiten in een winterjas met daaronder een korte broek, puur uit angst dat het klimaat halverwege de middag besluit van gedachten te veranderen.

We willen geen papieren tijgers of Brusselse ontbijtjes meer

Onder die oppervlakte piept en kraakt Nederland en vertoont het diepe constructiefouten in de morele fundering van het asielcircus. De politiek probeert met kunst- en vliegwerk de meubels te redden, terwijl de actualiteit de satire inmiddels met vlag en wimpel overtreft.

Onze kersverse premier zat in Brussel aan een ‘migratieontbijt’, want niets smaakt immers beter bij de croissants dan een gesprek over het lozen van je asielproblemen buiten de EU-grenzen.

Het kabinet droomt hardop over terugkeercentra in Rwanda of Oeganda. Een prachtig staaltje luchtfietserij. Terwijl we in Nederland nog geen dakkapel kunnen plaatsen zonder drie jaar aan stikstofprocedures, denkt Den Haag in een paar weken een Afrikaanse asielhub te regelen. De burger kijkt ernaar en denkt: los het gewoon híér op.

Want die burger is de overlast spuugzat. Dat bleek deze week uit nieuwe wetgeving: criminele asielzoekers worden sneller ‘ongewenst’ verklaard en opvangcentra mogen bij zware ordeproblemen in een 23-uurslockdown. We hebben het hier niet over een zwaar beveiligde gevangenis in Texas, maar over de Nederlandse opvang. Winkeldiefstallen, vechtpartijen en intimidatie rondom azc’s zorgen ervoor dat de tolerantie tot het vriespunt is gedaald. De tijd van ‘kopjes thee drinken’ is voorbij; men eist dat de wet wordt gehandhaafd en dat raddraaiers direct op het vliegtuig worden gezet.

Als klap op de vuurpijl zetten JA21 en de SGP het kabinet het mes op de keel. Hun harde eis voor steun aan het Belastingplan: de opvangdwang moet van tafel en tienduizenden Syriërs moeten opnieuw worden beoordeeld op terugkeer. Het is tekenend voor de sfeer. Zelfs onze portemonnee wordt nu politiek gekoppeld aan de asielinstroom.

De Nederlander is niet harteloos en wil echte vluchtelingen best opvangen. Maar het systeem is vastgelopen, de kosten rijzen de pan uit en de overlast tast het dagelijks leven aan. We willen geen papieren tijgers of Brusselse ontbijtjes meer.

Men wil grip, rust en een overheid die de eigen grenzen en burgers serieus neemt. De emmer is voor velen niet alleen vol, maar simpelweg door de bodem gezakt. Oktober 2026 was een masterclass in chaos. We lachen om de absurditeit, omdat het alternatief is dat we zachtjes in een hoekje gaan zitten huilen. En dat mag, want het theater van het leven is gratis toegankelijk… al betalen we de rekening achteraf via de belasting.