Waar was Rob Jetten? Dat is een vraag die deze week wel vaker klinkt. Dezer dagen concreet in Den Haag, waar zijn kabinet dreigt te vallen door de totale onhandelbaarheid van de VVD, die zich in electorale doodsnood volledig radicaal-rechts heeft ingegraven en liever met de Joodse extremist Gidi Markuszower bondjes sluit dan met Pro.

Het geldt niet alleen concreet voor het belastingdossier. Het geldt ook voor al die andere zaken waarvoor hij, nog buiten het Torentje, onder het overkoepelende motto ‘Het kan wel’ pal stond: onverkorte afwijzing van racistische remigratiepartijen, een serieus klimaatbeleid en de omgang met het Onheilige Land. In deze coalitie kan dat kennelijk allemaal niet.

Waar is Rob Jetten? Ik heb het afgelopen zondag in allerlei bewoordingen gezien op spandoeken bij de Rode Lijn-demonstratie. In letterlijke zin is die afwezigheid begrijpelijk: de demonstratie richtte zich vooral tegen zijn regeringsbeleid inzake Israël, of liever het uitblijven daarvan. Dan is het inderdaad een beetje raar om zelf mee te lopen.

Maar het was ook overdrachtelijk bedoeld: ruim een jaar eerder, nog in de oppositie, deelde Jetten trots beelden van hem als demonstrant op sociale media. Ook het gebruik van het woord genocide voor Gaza schroomde hij niet. Sinds zijn aantreden is dat niet meer het geval – wat zonder twijfel met de samenstelling van de coalitie samenhangt. Lees: met een verbod daarop door de VVD, die op dit vlak geheel in de greep van rabiate zionisten verkeert.

Het zondag meelopende D66-Kamerlid Mpanzu Bamenga stelde ter verontschuldiging: ‘Jetten is premier, geen alleenheerser. Hij moet uitdragen wat een meerderheid van de Kamer wil dat hij uitdraagt. Als de Kamer niet wil dat hij het over genocide heeft, dan is het ondemocratisch dat toch te doen.’

Ruim een jaar eerder, nog in de oppositie, deelde Jetten trots beelden van hem als demonstrant op sociale media

Dat is, met een mooi Duits woord, Quatsch. Dat was inderdaad de houding van Jettens voorganger Dick Schoof, als u nog weet wie dat was. Die bleef op de gang wachten tot de vier fractieleiders van de coalitie uitonderhandeld hadden wat hij moest vinden en doen. En bij allerlei praktische kwesties, zoals een belasting- of een stikstofplan, is dat best verdedigbaar, al zou ook dan meer zichtbaar leidinggeven niet misstaan.

Maar bij morele vraagstukken als Gaza ligt dat fundamenteel anders. Daar moet een zichzelf respecterende premier zich niet door een benepen Kamermeerderheid laten dicteren wat hij vinden mag. Daar dient hij de moed te hebben zélf voor een zaak te staan. Anders wordt Jetten een tweede Rutte, die – oudejaarsvuurwerk en Zwarte Piet – pas iets durfde te vinden als de meerderheid dat eindelijk ook vond. De kern van moreel leiderschap is echter om ook essentiële zaken tegen de meerderheid in te verdedigen, ondanks persoonlijke loopbaanrisico’s.

Juist als dat moeilijk is. Juist als dat politiek ongemakkelijk is. Juist dan komt het op openlijke stellingname aan. Want anders worden al die hoogdravende verklaringen bij al die jaarlijkse herdenkingen gratuit.

Zoals bij de herdenking van de Kristallnacht, meteen daags na de demonstratie. Daar was Rob Jetten wél, terwijl de voorzitter van het Centraal Joods Overleg, Chanan Hertzberger, zijn rede misbruikte om de Rode Lijn-demonstranten als antisemitische vijfde colonne van Hamas weg te zetten. Ook sprak hij van een ‘genocideleugen’ en verwees hij naar de zogenaamde ‘wapenstilstand’ die elke strafmaatregel tot een doortrapte aanval op Israëls bestaansrecht zou maken.

Dat die wapenstilstand voortdurend door Israël geschonden wordt, dat het twee miljoen Gazanen in een steeds kleiner gebied van verregende tentenkampen samendrijft, dat in illegaal bezet Oost-Palestina SA-achtige kolonistenmeutes met spijkerstokken op Palestijnse boeren inslaan terwijl het leger wegkijkt, dat enkele Israëlische ministers openlijk de totale verdrijving van de Palestijnen propageren: daarover geen woord.

Bij de huidige overvloed aan evident bewijsmateriaal inzake de abjecte intenties van het Netanyahu-regime gaat deze obstinate mentaliteit van moedwillige onnozelheid langzaamaan over in morele medeplichtigheid aan massamoord. Het herinnert aan de manier waarop anderen Poetins slachting in Oekraïne wegwuiven, of, tegelijk dichterbij én verder van huis, aan het langdurig bagatelliseren van de zogeheten ‘politionele acties’.

Ruim tweehonderd oud-ministers, diplomaten en hoge ambtenaren, tezamen goed voor vele duizenden jaren internationale ervaring, ondertekenden op 2 september over de gaande genocide in Gaza een brandbrief aan het kabinet. Maar Chanan Hertzberger weet het beter.