Steeds meer burgemeesters over de hele wereld pakken een steeds grotere rol op het politieke toneel. Extreemrechtse tijden zouden hen daartoe nopen, meldt the Guardian.
‘We hebben een nieuwe rol’, klinkt het van Boedapest tot Barcelona en van New York tot Parijs. In de Hongaarse hoofdstad was het verbod op de pridemars de aanleiding voor burgemeester Gergely Karácsony om nadrukkelijk op de voorgrond te treden. Hij nodigde onder anderen zijn collega-burgemeester Femke Halsema uit voor de Pride Walk, een uitnodiging die zij gretig aannam door toch mee te demonstreren.
De Amsterdamse burgemeester, die zich in 2025 onder meer uitsprak tegen de politiek van Geert Wilders en tegen de genocide op de Palestijnen in Gaza, is een van de boegbeelden van het burgemeesterschap 2.0, oftewel bestuurders die geen genoegen nemen met een louter ceremoniële rol van lintjes knippen. Integendeel, zij pakken het podium en begeven zich in de frontlinie van het politieke debat.
‘Ik denk dat burgemeesters over de hele wereld zich beginnen te realiseren dat we een nieuwe rol hebben, een rol die voorheen niet bestond’, aldus Jaume Collboni, burgemeester van Barcelona, tegen the Guardian. ‘We hebben ons gerealiseerd dat de mondiale problemen waar we allemaal mee te maken hebben, lokale oplossingen vereisen.’
In Barcelona deed hij van zich spreken door de toenemende huizencrisis te agenderen, maar ook door een streep te zetten door sloopplannen voor relatief goedkope appartementenblokken. Daarnaast nam hij een leidende rol in het nieuwe collectief Burgemeesters voor Volkshuisvesting, waar ook de burgemeester van Amsterdam bij is aangesloten.
‘Wij staan in de frontlinie van het dagelijks leven van burgers’, aldus Collboni. ‘Het is dan ook niet verwonderlijk dat wij degenen zijn die zeggen dat het zo niet verder kan.’
Andere belangrijke spelers in het nieuwe burgemeesterschap zijn Zohran Mamdani en Sadiq Khan, respectievelijk burgemeester van New York en Londen. Ook zij bevinden zich in de frontlinie van de zogenoemde ‘cultuuroorlog’ die volgens sommigen in de westerse wereld woedt: het idee dat de westerse cultuur onder druk zou staan door immigratie. Tegelijkertijd stellen deze progressieve burgemeesters dat juist in hun steden Europese waarden en democratie volledig tot uiting komen en actief worden verdedigd.
