3.1 C
Amsterdam

Left Laser Live | ‘Ik hoop dat de beweging van Bob Nederland verandert’

Tayfun Balcik
Tayfun Balcik
Historicus en journalist

Lees meer

Ruim tweehonderd mensen kwamen vorige week in Rotterdam af op Bob Scholte van YouTube-kanaal Left Laser. De communistische journalist heeft grote plannen voor 2027 maar krijgt ook kritiek van liberalen en antiracismeactivisten.

Het is koud voor de Arminiuskerk in Rotterdam. Sommige vroege bezoekers van Left Laser Live gaan nog even de stad in om een biertje te doen, omdat de zaal pas stipt om 20.00 uur opengaat. De verslaggever van de Kanttekening blijft wachten, in de verwachting dat Bob Scholte zomaar verschijnt. En inderdaad, ongeveer een halfuur voor aanvang komt hij aanlopen, met zijn avondeten en een beveiliger. ‘We hadden het net over de avond bij The Black Archives’, zegt hij over het verslag in de Kanttekening. ‘Het blijft nog te veel in kampen, hè’, zegt hij over de kritiek die hij krijgt van klassenstrijders van kleur.

In de zomer barstte de discussie tussen antiracistische groepen en Left Laser los over de vraag welke ideologie links kan verenigen om rechts te verslaan. Scholte vindt dat de intersectionele strijd van Black Lives Matter, BIJ1 en Omroep Zwart te weinig heeft opgeleverd voor de ‘werkende klasse’. Aan de andere kant zien leidende figuren als Jerry Afriyie en Mitchell Esajas dat duidelijk anders. ‘Jouw witte klassenstrijd is niet mijn klassenstrijd’, reageerde Afriyie op sociale media op Scholtes kritiek op ‘woke’.

De Kanttekening analyseert de avond van Left Laser in Rotterdam vanuit die invalshoek. Te beginnen bij de steeds groter wordende groep wachtenden, die allemaal minimaal twintig euro hebben betaald voor een ticket voor de Arminiuskerk. Wat trekt hen hierheen?

Een rokende jongen van kleur van in de twintig zegt: ‘Sowieso de idealen achter het socialisme.’ Hij zou zichzelf geen communist noemen. ‘Ik vind het nog moeilijk om me een maatschappij voor te stellen waarin geld niet belangrijk is’, verklaart hij nader. Hij is benieuwd hoe het communisme hier gepresenteerd gaat worden.

Daar waren comedian Arjen Lubach en journalist Chris Aalberts ook in geïnteresseerd. In een kritisch item en een verslag stellen ze grote vragen over hoe het communisme anno 2026 nog te verdedigen is. Hoe zit het met al die miljoenen doden en de onderdrukking?

‘Wat mist, is een expliciete erkenning van welke onderdelen of aspecten van het communisme volgens Left Laser volstrekt afkeurenswaardig zijn en hoe je daar dan nu “als communist” mee om moet gaan’, schrijft Aalberts bijvoorbeeld.

Lubach gaat verder: hij stelt dat het communisme per definitie uitdraait op dictatuur en geweld.

Beeld: Tayfun Balcik

Die discussie leeft echter nauwelijks onder de aanwezigen. Ook die over ‘klasse’ en ‘kleur’ niet. ‘Heel eerlijk gezegd denk ik dat ze allebei dezelfde idealen delen, maar die op een andere manier willen verwezenlijken’, zegt de rokende jongen, die als puntje bij paaltje komt toch voor Left Laser zou kiezen.

Een oudere Rotterdammer van tachtig jaar meldt dat het communisme voor hem een beladen woord is. ‘Maar ik hoop dat de beweging van Bob wel tot verandering leidt in Nederland’, zegt hij. Op vragen over ‘woke’, ‘intersectionaliteit’ en ‘klasse of kleur’ heeft hij weinig te melden. ‘Ik weet dat het speelt, maar ik wil er niet al te veel over nadenken. Want de wereld is in crisis, met enorme winsten voor enkelen en de planeet die ten onder gaat. Dat moeten we met z’n allen oplossen.’

Even verderop zijn een jonge man en een vrouw druk in gesprek. ‘Ik ben hier om mijn horizon te verbreden’, zegt de jongeman. Over het communisme zegt hij het volgende: ‘Het wordt vaak geassocieerd met slechte regimes, maar ik denk dat nooit is toegepast zoals het oorspronkelijk bedoeld was.’

‘Ga je voor identiteitspolitiek of geef je prioriteit aan de klassenstrijd?’

Hij vervolgt: ‘De meeste mensen zijn loonslaven. De macht van het kapitaal bepaalt nog steeds veel. Te veel. Gewone werkende mensen moeten de macht weer een beetje terugpakken.’

Zijn ouders zouden wel schrikken als ze erachter zouden komen dat hij bij een communistische bijeenkomst was. ‘Het zal een discussie losmaken. Maar ik denk dat een discussie altijd goed is.’

Vrouw-zijn

Over het debat tussen klasse en kleur wil zijn buurvrouw wel wat kwijt. ‘Ik zit er een beetje tussenin. Want de discussie ging om de vraag: ga je voor identiteitspolitiek of geef je prioriteit aan de klassenstrijd?’

Ze vindt de focus op identiteit te ‘verdelend’ en vindt dat mensen de strijd voor klassenemancipatie prioriteit moeten geven. Maar op de vraag of ze daarvoor haar vrouw-zijn bijvoorbeeld zou willen wegcijferen, reageert ze ontkennend. ‘Ik kan niet zomaar mijn gehele vrouwelijke identiteit opgeven. De vraag zou moeten zijn: hoeveel van jezelf wil je opgeven voor de klassenstrijd? Als iedereen op zijn eigen identiteit blijft zitten, komen we niet echt vooruit.’

Dat zegt ze ondanks het feit dat vrouwen op het gebied van inkomen en managementposities nog te vaak achterlopen. ‘Dat is nog steeds een probleem dat we niet zomaar terzijde kunnen schuiven. Het is een strijd die we gezamenlijk kunnen voeren. We horen niet te hoeven kiezen. Het kan en-en.’

Overwegend witte mensen

Het is 20.00 uur en de bonte stoet, met overwegend witte mensen (zeker geen black-owned space zoals twee weken geleden), gaat naar binnen. De moderator, een vrouw van kleur met een hoofddoek die ook betrokken is bij de oplossing van het toeslagenschandaal, wil weten hoeveel mensen uit Rotterdam komen. Dat zijn er maar weinig. Een meerderheid van de zaal komt zelfs van buiten Zuid-Holland. Het bier vloeit rijkelijk uit de tap.

Twee van de bezoekers waren er vorige week ook bij in The Black Archives. De verslaggever spreekt hen nog net voordat de Left Laser-show begint.

‘De sfeer bij The Black Archives vond ik eerlijk gezegd wel veiliger voor ons. Ik had daar meteen het gevoel dat ik meer dingen kon delen’, zegt een van hen, een witte vrouw. Ze zegt dat ze het spannend vindt om vandaag hier te zijn. ‘Er is toch wel een witte mannencultuur aanwezig hier. Ik ben vaker in zulke ruimtes geweest en dan wordt er streng op theorie gehandhaafd, maar ook op klederdracht. Je moet doen alsof je een arbeider bent’, zegt ze. Haar kompaan, BIJ1-politicus Tikhoe Isaack uit Rotterdam, hoopt inspiratie op te doen.

‘Ik voelde me niet echt aangesproken door de kritiek van Bob, eerlijk gezegd. Ik snapte het ook niet goed’, zegt hij. ‘Als ik kijk naar wat we hier in Rotterdam doen, is het wel echt redelijk. We zetten ons sterk in voor bestaanszekerheid. We hebben net een begrotingsbehandeling, om het zo maar te noemen. We zien alleen maar voorstellen waarin we de Rotterdammers die het moeilijk hebben, steunen.’

‘Bob slaat de plank mis als hij niet ziet dat bijvoorbeeld klasse in Rotterdam ook een kleur heeft’, zegt hij. Hij is benieuwd hoe Scholte dat vanavond gaat rechtzetten.

Hij wordt als een rockster onthaald, na een video met een van de meest spraakmakende Left Laser-momenten. Zo was er het moment waarop de Balie-directeur Youri Albrecht zijn microfoon afpakte, een VVD-woordvoerder die dat dunnetjes overdeed en uiteraard ex-pvv’er Gidi Markuszower, die ‘maximaal geweld’ wil gebruiken tegen Palestijnen aan de Nederlandse landsgrenzen.

In het filmpje lijkt ook een goedmakertje met Sylvana te zijn gemonteerd. Zij merkte in een gesprek met Tim Hofman op dat ze het fijn vindt om naar Left Laser te kijken.

De moderator wil, voordat het gesprek met Bob begint, duidelijk maken dat er vanavond geen ‘ultieme waarheid’ bestaat en dat verschillen mogen bestaan.

Scholte staat breed te grijnzen en legt al snel uit wat de bedoeling is: weinig debat en vooral contact leggen, verbinden en nummers uitwisselen. ‘We zijn meer dan een YouTube-kanaal’, zegt hij tussen het grijnzen door. Hij praat als de baas van een CEO. ‘We zijn nu op een bepaald niveau. De organisatie groeit, we halen duizenden views op TikTok en dat allemaal opgebouwd op basis van vrijwilligerswerk’, somt hij op. ‘Het is nu tijd voor aanvullende projecten.’ Allemaal bedoeld om de kwaliteit van het maatschappelijk debat te verbeteren.

‘Het is een beginselprogramma, een basistekst’

Scholte begint over demonstreren en wordt even nostalgisch over de tieners en kinderen die hij bij de Rode Lijn-protesten zag. ‘Zo was ik vroeger ook. En ik vraag me af waar zij straks over tien jaar zullen staan.’

In een geëmancipeerde werkende klasse, zou het antwoord van een communist moeten zijn, toch? Want daar ging het deze avond ook over. Scholte moest in klare taal uitleggen wat het Communistisch Manifest nou eigenlijk betekent. ‘Het is een beginselprogramma, een basistekst. Als je als communist wilt weten waar je vandaag voor staat, moet je deze tekst gelezen hebben’, zegt hij.

Winstmaximalisatie met Excel-sheets

De moderator vraagt hem om het toegankelijker uit te leggen. ‘Er is altijd een spanning tussen degenen die het werk doen en degenen die de winsten opstrijken. De spanning tussen slaaf en meester, tussen arbeider en kapitalist. De tijd van winstmaximalisatie met Excel-sheets moet eens voorbij zijn. De menselijke waardigheid moet leidend zijn in de productieverhoudingen.’

Scholte heeft daarbij ook oog voor de rest van de wereld en zegt grappend: ‘Je kunt niet eens meer een oorlog in Iran beginnen zonder dat wij dat merken bij het tankstation. De wereld is zo economisch met elkaar vervlochten. Het grotere plaatje blijft belangrijk.’

Zijn kritiek op Lubach (die ook wordt uitgenodigd voor een debat, waarschijnlijk via Tim Hofman) en andere liberalen is dat ze Nederland vaak ‘afscheiden’ van de rest van de wereld. ‘Je mag in Nederland nooit alles aan elkaar verbinden’, zegt Scholte over de theoretische bril van Nederlandse duiders en journalisten.

Beeld: Tayfun Balcik

‘Wij gaan buiten die orde staan, daarom zijn wij communistisch’, zegt Scholte uitdagend. Vervolgens spreekt hij over ‘de primaire tegenstelling’ tussen de werkende klasse en het kapitalisme. ‘Welke macht kunnen we nou eigenlijk hebben als werkende klasse, zonder dat we weer worden verdeeld door racisme en seksisme?’

Nadat Scholte vindt dat hij te veel met de moderator heeft gebabbeld, mag ook de zaal meedoen. Van deze verslaggever komt de onvermijdelijke vraag over afkomst en kleur. ‘U wordt door de antiracismebeweging van wit paternalisme beschuldigd. U zei net dat u zich als communist buiten de orde wilt plaatsen. Maar kan Bob zich als witte man ook buiten de witte orde in Nederland plaatsen?’

‘Waarom werk je niet samen met Sylvana Simons?’

Scholte stelt zich constructiever op dan tijdens de avonden met Tim Hofman, toen hij geen genade leek te kennen voor intersectionaliteit. ‘Ik heb teruggekeken en inderdaad, toen voelde het wel meer als naar beneden trappen.’

Toch blijft hij een rekensom maken en vindt hij dat BLM te weinig heeft opgeleverd. Iemand anders in de zaal vindt dat niet goed genoeg. ‘Waarom ben je aan het agiteren en werk je niet samen met Sylvana Simons?’, reageert een vrouw uit de zaal.

‘We zijn een journalistiek platform’, antwoordt Scholte ontwijkend. Vervolgens zegt hij ook dat zijn kritiek op BIJ1 en andere antiracistische groepen niet alleen negatief bedoeld is. Na een paar kritische vragen gaat het al snel weer over de ambities voor 2027. Hij wil een afdeling in Brussel, een mediacoöperatie, enzovoorts, enzovoorts. De communistische journalist wil groeien en nog groter worden.

Kletsende klasse

De moderator vraagt vervolgens hoe hij voorkomt dat hij elitair wordt. Een cruciale vraag voor iemand die opklimt in de media en zich inmiddels kan rekenen tot de kletsende klasse van Nederland. Scholte reageert onder andere dat hij schrok van de prijzen van de kaarten voor vanavond. ‘Sommige mensen moesten zelfs 35 euro betalen. We moeten zaalhuur betalen en het drukken van het Communistisch Manifest is ook niet gratis. Maar dat moet de volgende keer anders.’

Na Scholte komen er nog andere sprekers aan het woord, die allemaal het verhaal van het communisme centraal stellen: de strijd tussen de uitgebuite en de onderdrukkende klasse. Binnen die tegenstelling en dat discours vormen migranten en moslims bijna altijd een afleidingsmanoeuvre van de winstmaximaliserende kapitalistische klasse. Maar hoe komt het dat de massa, vaak ook tegen haar eigen economische belangen in, al die haat tegen moslims en migranten als zoete koek blijft slikken? Dat is een van de vele verdiepende vragen die niet aan de orde kwamen bij zo’n communistisch feestje.

De discussie over klasse en kleur én de geweldsvraag die boven het communisme hangt, zijn na deze avond nog lang niet voorbij. Die beginnen pas langzaam op gang te komen, althans zo lijkt het. En dat heeft ook te maken met het feit dat Left Laser aan de weg timmert in de media. Dat moet je Scholte wel nageven.

Nu u hier toch bent...

Goede journalistiek kost geld. Leden en donaties maken onze gebalanceerde berichtgeving over biculturaliteit, zingeving en vrijheid mogelijk. Steun ons daarom als u ons werk belangrijk vindt.

Vertel mij meer!
- Advertentie -