In haar nieuwe boek Nation of Strangers waarschuwt de Turkse schrijfster Ece Temelkuran, woonachtig in Duitsland, voor de teloorgang van democratieën wereldwijd en de normalisering van fascisme.
Temelkuran, die in 2016 Turkije verliet na haar felle kritiek op de Turkse president Recep Tayyip Erdogan, ziet vluchtelingen, ballingen (zoals zij wordt genoemd) en ook burgers het liefst als vreemdelingen, in plaats van hen in hokjes in te delen, zegt zij in een interview met NRC. Volgens haar kun je je ook een vreemdeling voelen zonder je land te verlaten, doordat je het gevoel van thuis kwijtraakt.
Ze verwerpt de hiërarchie die in het Westen bestaat tussen mensen die hun land hebben moeten verlaten. Terwijl intellectuele ballingen zoals zij vaak worden gevraagd om op een podium hun verhaal te vertellen, moeten vluchtelingen of asielzoekers (die gevlucht zijn voor veiligheid) hun verhaal vertellen om te bewijzen dat zij slachtoffer zijn. Volgens Temelkuran tast dit soort hiërarchie, die Europa het gevoel geeft goed bezig te zijn, de waardigheid van mensen aan.
Temelkuran is er dan ook van overtuigd dat zij als schrijvende ‘balling’ geen recht heeft op meer privileges dan bijvoorbeeld vluchtelingen of asielzoekers.
Terwijl zij merkt dat mensen in het Westen niet inzien dat ook in hun landen de democratie wordt ondermijnd, ziet Temelkuran dat het fascisme ook hier oprukt. Zo moest zij vóór haar optreden op een Duits cultureel festival een vragenlijst invullen waarin haar werd gevraagd of zij Hamas steunde en het bestaansrecht van Israël erkende. Het was een subtiel symptoom van fascisme, zegt zij tegen NRC. Ze voegt eraan toe dat, net als bij fascisme, je bepaalde woorden moet gebruiken om te laten zien dat je geen vijand van de staat bent, iets wat zij zegt te herkennen uit Turkije.
In plaats van de vraag hoe we om moeten gaan met migratie, is Temelkuran van mening dat we ons moeten afvragen wat ‘thuis’ in Europa betekent. Wanneer nieuwkomers en mensen die hier al generaties wonen met elkaar het gesprek aangaan over ‘thuis’, kan Europa misschien een uitweg vinden, zegt zij tegen NRC.
