‘Dit moét je zien,’ maant mijn zoon (15) terwijl hij naar de televisie kijkt. Als ik naast hem op de bank zit, is de flatscreen gevuld met het Witte Huis tegen een zwarte avondlucht. De zes zuilen onder het halfronde balkon zijn lichtgevend wit.

‘Nu komen ze,’ roept mijn zoon opgetogen. Een voor een marcheren gespierde mannen naar voren, luisterend naar namen als Alex Pereira, Ilia Topuria, Sean O’Malley en Steve Garcia. Wereldberoemde vechters zijn het. Mijn zoon kent ze stuk voor stuk, maar ik ken er geen van. Trump ziet deze mannen als een groot voorbeeld voor de natie. Ze staan centraal in het evenement UFC 250. De Ultimate Fighting Championship is ’s werelds belangrijkste vechtsportorganisatie. Met een in de tuin van het Witte Huis gebouwde achtkantige boksring vieren de Verenigde Staten het 250-jarig bestaan én de 80e verjaardag van Trump. In uitwisselbare volgorde, want allebei even belangrijk. Even later staan de kooivechters neus tegen neus. Daarna zitten ze in koppeltjes aan tafel, elkaar soms een doodverwensing toeschreeuwend.

Het is voor de wereldleider een sportieve zomer. Enkele maanden geleden kreeg hij de FIFA-wereldbeker even in zijn handen – jammer dat hij hem niet mocht houden. Hij heeft niets met voetbal, maar dat hoeft niet. Het WK 2026 dat momenteel in Amerika wordt gehouden, is een goed moment om te shinen. Tussendoor ontvoert hij onwelgevallige regeringsleiders, bombardeert hij Iran of Venezolaanse vissers. De enige smet op deze zomer is dat zijn recent aangebrachte naam op het Kennedy Memorial Center alweer verwijderd is.

Waar kijk ik naar? vroeg ik me af toen ik de kooivechters in de ‘staring contest’ niet zag knipperen met de ogen. We zijn wel wat gewend van Trump, maar die boksring had ik nog niet gezien. De afgelopen maanden, vanaf Trump met de gouden voetbaltrofee, vraag ik me af welke machthebber uit de geschiedenis qua persoonlijkheid kan wedijveren met Trump. Ik heb het niet over gruwelijke daden, maar over zijn persoonlijkheid. Vooral zijn machtswellust, grootheidswaan en narcisme zijn uitzonderlijk.

Ook deze wrede Romeinse keizers gebruikten sportevenementen als propaganda

De historie biedt toch wel wat vergelijkingsmateriaal. Zo was er Benito Mussolini. De Italiaanse duce was een brutale, charismatische en theatrale man die hunkerde naar macht en bewondering. Hij greep het WK voetbal van 1934 aan om de kracht van het herboren Romeinse rijk te etaleren. Op dezelfde manier laat Trump zien dat koning voetbal moet gehoorzamen aan de wetten van zijn imperium. Terwijl alle landen van de wereld proberen er een vrolijk voetbalfeest van te maken, viert Trump zijn autocratische bewind. Iraakse, Oezbeekse en Iraanse voetballers zijn onderworpen aan ondervragingen, een Somalische topscheidsrechter werd zonder geldige reden naar huis gestuurd.

Ik vond het ongekend dat ik het me serieus afvroeg – lijkt Trump op Mussolini? Tijdens mijn geschiedenislessen in de jaren tachtig was deze dictator een onwaarschijnlijke despoot uit een voor goed voorbij fascistisch verleden.

Toen zag ik op tv de witte zuilen contrasteren tegen die gitzwarte lucht, met neus tegen neus staande mannen erbij. Opeens dacht ik: Caligula of Nero? Ook deze wrede Romeinse keizers gebruikten sportevenementen als propaganda. Ze waren bovendien fervent liefhebbers van gladiatorengevechten. Qua despoten zou ik zeggen: Nero. Die liet rond het jaar 66 het Domus Aurea bouwen, het Gouden Huis, met daarin een 35 meter hoog standbeeld voor zichzelf. Grote tirannen richten enorme bouwwerken op voor zichzelf. Die balzaal van het Witte Huis gaat met goud gevuld worden. Het interieur daarvan is toch al geïnspireerd op het Versailles van Lodewijk de Veertiende.

O wacht, de zonnekoning – die ontbrak nog in het rijtje.

Wat een bangmakende waarheid is het dat we in een tijd leven waarin de belangrijkste wereldleider de vergelijking met knotsgekke alleenheersers uit de wereldgeschiedenis moeiteloos doorstaat. Met één verschil: hij dateert niet van twintig eeuwen geleden, deze Nero is van nú.