Het zit er weer op. Nederland ligt uit het WK, dus dat is klaar. Even los van al die Nederlandse Marokkanen die nog wel met spanning naar de wedstrijden uitkijken. Zonder ingerichte pleinen met grote schermen, maar dat terzijde.

Keti Koti ligt ook achter ons. Alle evenementen over herdenken, eren, vieren, een gedeeld verleden en een gezamenlijke toekomst, over nazaten van tot slaafgemaakten en herstel. Het is geweest. Alle mooie woorden zijn gesproken.

En nu?

Volgens onze minister-president is er na de excuses te weinig gedaan. Er moet meer actie komen. Hij nodigt alle ministeries uit om op 1 juli de vlag te hijsen, net zoals het ministerie van Algemene Zaken heeft gedaan. Hij nodigt uit. Hij legt niets op. En 1 juli is nog steeds geen nationale vrije dag.

Eerlijk?

Ik vind het te weinig.

In het licht van het rapport van de Staatscommissie tegen Discriminatie en Racisme, waarin duidelijk wordt gesteld dat Nederland een racistisch systeem heeft, met racisme en discriminatie verankerd in beleid en instituties. Als je kijkt naar de uitspraken van bepaalde politici over wie er wel of niet Nederlander is. En dan de reacties op het niet scoren van zwarte voetballers, trots gehuld in het Oranjeshirt, dat ze blijkbaar alleen mogen dragen als ze winnen.

Op het jaarlijkse congres van de Nationale Coördinator tegen Discriminatie en Racisme zat ik in een deelsessie. Een van de andere aanwezigen zei dat het haar pijn deed dat jonge mensen nog steeds bezig waren met dit thema. Er wordt al zo lang aan gewerkt, maar het lijkt alsof we niet vooruitkomen. Een jonge vrouw zei dat wij als zwarte gemeenschap niet boos genoeg zijn. We zouden ons meer uit moeten spreken, meer moeten laten gelden.

Ik weet niet of het aan ons ligt. Volgens mij ligt het aan de Ander.

De Ander die opeens te veel van ons ziet stijgen op de maatschappelijke ladder. Die op straat naar alle diversiteit kijkt en dan denkt dat er wel erg veel buitenlanders in de wijk zijn komen wonen. Maar vergeet dat er ook nog zoiets is als een Nederlands paspoort. Dat bepaalt wie er wel of geen Nederlander is. Niet de blik van die Ander.

De Ander die naar ons kijkt en geen verschil ziet tussen twee zwarte vrouwen, want zwart en vrouw, en ze lijken allemaal op elkaar. Ondanks verschillen in huidskleur, lengte of postuur.

Ik bid dat er iemand opstaat en zegt: ‘Wij als Nederland trekken hier een streep’

Volgens mij is het de Ander die van mening is dat het allemaal wel heel snel gaat. Dat er wel heel erg veel verandert. En dat je tegenwoordig niets meer mag zeggen.

En ik ben het beu dat die Ander altijd maar aan mij vraagt, aan ons, om ons gedeisd te houden. Om niet te veel op te vallen. Om niet zo zwart te zijn.

Ik bid dat er iemand opstaat en zegt: ‘Wij als Nederland trekken hier een streep.’ Wij erkennen dat we een racistisch en discriminerend land zijn. En dat gaan we nu veranderen. We gaan een landelijk verandertraject starten om in 2040 alle instituties, wetgeving, beleid, overheidsdiensten en gemeenten, heel BV Nederland, vrij van racisme en discriminatie te hebben. Een grote publiekscampagne gericht op het vergroten van de bewustwording rondom alledaags racisme, vooral onder witte Nederlanders. Om in elke gemeente gesprekken te voeren met zo veel mogelijk bewoners. Ook al die Nederlanders die niet racistisch zijn, want ze hebben een partner, kind, buurman of vul maar in wie, van welke afkomst ook, met wie ze goed omgaan. Die ze gewoon accepteren. Juist die Nederlanders moeten het gesprek voeren. Met zichzelf.

Al te lang wordt er gesproken over racisme en discriminatie in een bepaalde groep mensen, met steeds dezelfde goedwillende mensen. En ja, zoals Rob Jetten zei: er is veel gebeurd en er wordt veel gedaan. Maar er moet meer actie komen. Ik citeer: ‘Op 1 juli herdenken we. De andere 364 dagen handelen we. In gezamenlijkheid. Als we dat doen, komen we verder.’

Ik hoop dat de Ander goed naar deze woorden luistert.