Kunstliefhebber Eric van ’t Hoff is lovend over het werk van de Nigeriaanse kunstenares Otobong Nkanga, dat te zien is in museum Singer Laren. Hij vergelijkt haar zelfs met Van Gogh.

Er zijn tentoonstellingen die indruk maken en er zijn tentoonstellingen die je anders naar de wereld laten kijken. Humus Blues, de solotentoonstelling van de Nigeriaanse kunstenares Otobong Nkanga in museum Singer Laren, waar ik werk als vrijwilliger, behoort voor mij tot die laatste categorie. Haar werk valt op door de manier waarop zij kleur, materiaal en vorm gebruikt, maar vooral doordat zij ons laat nadenken over onze relatie met de aarde. Dat doet Nkanga met een expressiviteit die doet denken aan Van Gogh. Niet met krachtige penseelstreken, maar vooral met verfijnde, kleurrijke weeftechnieken.

Bij het bekijken van haar werk ervaar je iets vergelijkbaars als bij een schilderij van Vincent van Gogh. Net als Van Gogh beeldt zij de natuur niet simpelweg af, maar geeft ze haar een emotionele lading. Nkanga laat ons nadenken over waaruit de natuur is opgebouwd, waar materialen vandaan komen, wie van de winning profiteert en wat de gevolgen zijn voor het landschap, de mensen en de ecosystemen. Haar werken zijn bijzonder mooi. Nkanga is in zekere zin de Van Gogh van een aarde die we dreigen te vernietigen.

Otobong Nkanga werd in 1974 geboren in Kano, Nigeria, en groeide onder meer op in Lagos. Daar hielp zij haar moeder bij het kleuren van batikstoffen om extra inkomsten voor het gezin te verdienen. Zo ontwikkelde zij al op jonge leeftijd een gevoel voor kleuren, materialen, patronen en texturen.

Haar artistieke ontwikkeling bracht haar vervolgens naar Europa. Ze begon haar kunstopleiding aan de Obafemi Awolowo University in Ile-Ife, Nigeria, en studeerde daarna aan de École nationale supérieure des beaux-arts in Parijs. Van 2002 tot 2004 ontwikkelde zij haar talent verder aan de Rijksakademie van beeldende kunsten in Amsterdam. Vervolgens behaalde ze tussen 2005 en 2008 een master in de podiumkunsten aan DasArts, eveneens in Amsterdam.

Tegenwoordig woont en werkt ze in Antwerpen. Haar werken zijn inmiddels zeer gewild en voor veel kunstliefhebbers vrijwel onbetaalbaar. In 2025 werd bij Christie’s in Londen ruim 75.000 pond betaald voor haar wandtapijt In Pursuit of Bling: The Discovery uit 2014. Voor de omvangrijke installatie In Pursuit of Bling, die tien jaar geleden gezamenlijk werd aangekocht door het Stedelijk Museum Amsterdam en Museum Arnhem, werd mede dankzij de steun van de Titus Cirkel meer dan 150.000 euro betaald.

Op 26 oktober 2026 ontving Nkanga de Sikkens Prize, een internationale onderscheiding voor kunstenaars die kleur op een vernieuwende manier inzetten. De prijs bestaat sinds 1959 en werd eerder toegekend aan onder anderen Gerrit Rietveld, Le Corbusier, Donald Judd, Bridget Riley en Hella Jongerius.

Twee zalen

Singer Laren toont een selectie van Nkanga’s werk in twee speciaal ingerichte museumzalen. De titel, Humus Blues, is treffend gekozen. Humus is de vruchtbare bovenlaag van de bodem, waarin organisch materiaal wordt afgebroken tot voedingsstoffen die nieuw leven mogelijk maken. Het vormt de basis van een kringloop waarvan de mens afhankelijk is, maar die door vervuiling, intensieve exploitatie en grondstoffenwinning onder druk staat.

Blues verwijst zowel naar de kleur blauw als naar de muziek waarin verdriet, verlies, veerkracht en hoop samenkomen. Die dubbele betekenis komt terug in de tentoonstelling. De aarde is een bron van leven, maar ook een plek van verlies en vernietiging.

Mijn vergelijking met Van Gogh gaat vooral over de zeggingskracht van hun werk. Van Gogh liet ons met andere ogen kijken naar de wereld die we dachten te kennen. Nkanga doet iets vergelijkbaars, maar haar blik reikt verder dan het zichtbare landschap. Bezoek de tentoonstelling en ervaar zelf hoe mooi Nkanga de verborgen kant van de aarde zichtbaar maakt.