18.9 C
Amsterdam
Home Blog

Activisten Global Sumud Flotilla gearresteerd door Israël

de Kanttekening
-
0
Activisten Global Sumud Flotilla gearresteerd door Israël

Zo’n 175 activisten die met de Global Sumud Flotilla richting Gaza voeren, zijn in de nacht van woensdag op donderdag gearresteerd door de Israëlische autoriteiten, melden verschillende media.

Zo’n twintig van de in totaal 56 schepen van de Flotilla werden in de buurt van het Griekse eiland Kreta aangevallen en geënterd. Zij kregen het bevel om naar Israëlische havens te varen.

Global Sumud Flotilla meldde woensdagavond dat hun boten werden omsingeld door Israëlische militaire schepen, die met lasers en wapens de activisten bedreigden.

Het Israëlische ministerie van Buitenlandse Zaken bevestigde dat twintig boten
waren onderschept en publiceerde een video waarin activisten op een schip van de
Israëlisch marine te zien waren.

Donderdagochtend meldde de beweging dat honderden activisten die achterbleven,
vastzaten op hun boten, nadat Israël de motoren had vernield en communicatiemiddelen onklaar had gemaakt. De schepen dreigden in een storm terecht te komen, zonder de mogelijkheid om hulp in te roepen.

Activisten en wetenschappers wijzen erop dat Israël de schepen zo’n duizend kilometer van de Gazastrook, in internationale wateren, enterde. Israël heeft daar geen enkel gezag en het onderscheppen van schepen is dan ook illegaal.

VN gezant Francesca Albanese veroordeelde de onderschepping door Israël op X. Zij vroeg
zich af waarom het Israël wordt toegestaan schepen in internationale wateren aan te
vallen en te enteren en omschreef de actie als ‘apartheid zonder grenzen’.

Een woordvoerder van de Flotilla noemde in een gesprek met Al Jazeera de aanval een onderschepping een ‘regelrechte aanval op burgers in internationale wateren’, waarbij ongewapende schepen ver van Israël onder schot werden genomen. Volgens hem zou het enteren en onderscheppen van de boten neerkomen op ontvoering op zee.

De Nederlandse tak van de Global Sumud Flotilla schrijft dat hun missie ‘legaal,
vreedzaam en gerechtvaardigd’ is. ‘Israël begaat opnieuw een internationale oorlogsmisdaad door onze missie te verstoren.’ Zij roept op tot een demonstratie op
Utrecht Centraal op donderdag om 16.00u, om de Nederlandse regering op te
roepen over te gaan tot actie.

Wat heb ik aan zalvende woorden?

Lody van de Kamp
-
0
Wat heb ik aan zalvende woorden?

Woensdagochtend werden in het hart van de Joodse wijk Golders Green in Londen twee Joodse mannen neergestoken. De zoveelste aanval, na eerdere aanslagen op synagogen en andere Joodse plekken in Europa. De dader was een 45-jarige man. De politie spreekt ook deze keer van terrorisme.

Al snel volgen de steunbetuigingen. De Britse Koning Charles III laat weten dat zijn gedachten en gebeden met de twee gewonde personen zijn. Ook betuigt de Koning zijn diepe respect aan diegenen die onmiddellijk naar de plek des onheils wamen om te helpen.

Zijn minister-president Keir Starmer spreekt ook nu opnieuw van een ‘afschuwelijke antisemitische aanval. Niemand mag in angst leven om wie of wat zij zijn. Wij staan naast de Joodse gemeenschap en moeten iedere vorm van haat uitroeien’.

Deze betuigingen worden al gauw gevolgd door adviezen van experts en betweters, ook hier in Nederland. Ze hebben het, in hun onmacht, weer over de strijd tegen dat eeuwige antisemitisme. Je moet vooral ook niet laten zien dat je Joods bent, vinden ze. De mezoeza (een kokertje met een handgeschreven perkamentrol dat Joden aan de rechterdeurpost van hun huis bevestigen, red.) moet van de voordeur en de keppel moet worden weggestopt in je diepste binnenzak.

Daarnaast is er Holocaust-educatie met natuurlijk gedwongen bezoeken voor iedere scholier aan het Anne Frankhuis, het voormalig Kamp Westerbork of het Nationaal Holocaust Museum. En toch vooral ook veel kennis opdoen over Jodendom.

Twee Joodse mannen liggen in het ziekenhuis. Ze zijn gisterochtend neegestoken. Niet door een antisemiet. Nee, door een terrorist. Uit naam van een van die talrijke terroristische organisaties die in veel gevallen alleen maar zijn opgericht om Joden, waar dan ook, aan te vallen en waar mogelijk om te brengen.

‘Wat antisemitisme? Het is terrorisme’

De man die de synagoge in Manchester op Grote Verzoendag probeerde binnen te dringen was geen antisemiet. Nee, hij was een tegen Joden gerichte terrorist. Diegenen die de brandbommen gooiden naar de synagoge in Luik en Rotterdam en diegenen die het gemunt hadden op de Joodse kinderen van de Cheider-school: van hetzelfde laken een pak. Wat antisemitisme? Het is terrorisme.

Net als in landen buiten Europa waar terrorisme hoogtij viert, heeft terreur haar weg gevonden naar de straten in Europa. Dit zijn terroristen die zich niet laten sturen door een lesje Jodendom of een Holocaust-expeditie. Hier hebben zij geen enkele boodschap aan. Ze willen op zoveel mogelijk plaatsen zoveel mogelijk Joods bloed vergieten.

Lieve zalvende woorden zijn goed bedoeld, maar ik en veel geloofsgenoten met mij hebben daar nu geen boodschap meer aan. Wat moet ik met een minister of een burgervader die een handje op mijn schouder legt en met ernstige stem verklaart dat ze achter mij staan. Terwijl ik als herkenbare en zichtbare Jood, die zijn keppeltje niet afzet, de straat op blijf gaan. Dat doe ik om, zoals wij dat al eeuwen doen, de dagelijkse gang naar de synagoge te maken. En dat drie keer per dag, zoals het hoort.

De kans om antisemitisme aan te pakken hebben we voorbij laten gaan. Kennis over het Jodendom? Over de grote vernietiging van het Europese Jodendom tijden de Tweede Wereldoorlog? Het enige wat de Joodse gemeenschap nu nog nodig heeft is een directe meedogenloze aanpak van het terrorisme dat onze gemeenschap, onze scholen, onze synagogen en de straten inmiddels dagelijks belaagt.

Turkije boos op EU over toetreding: ‘Waar wachten jullie nog op?’

de Kanttekening
-
0
Turkije boos op EU over toetreding: ‘Waar wachten jullie nog op?’

De Turkse minister van Buitenlandse Zaken, Hakan Fidan, is de Europese vertraging van de toetredingsonderhandelingen en de vernieuwing van de douane-unie meer dan zat.

Hij vindt dat de strategische en economische waarde van Turkije voor de EU eindelijk moet worden ingezien. Over de belabberde staat van de mensenrechten wordt aan beide kanten weinig woorden meer vuil gemaakt. Dat meldt de nieuwssite Turkish Minute.

Tijdens een persconferentie met zijn Oostenrijkse ambtgenoot, minister Beate Meinl-Reisinger, in Wenen haalde Fidan hard uit naar de EU. ‘In de context van de oorlog in
Oekraïne, instabiliteit in het Midden-Oosten, spanningen rond de Straat van Hormuz en de
veiligheid in de Balkan zijn Europa en Turkije genoodzaakt om economisch en militair meer
naar elkaar toe te trekken’, zei hij.

‘Als we kijken naar de rol van Turkije in de oorlog tussen Rusland en Oekraïne, waar
wacht de Europese Unie dan nog op?’ zei Fidan. Hierbij verwijst hij naar de rol van Turkije als bemiddelaar. Zo heeft het aan het begin van de oorlog bijvoorbeeld een belangrijke rol gespeeld in het maken van een deal over de export van graan over de Zwarte Zee.

‘Gezien de zeer grote geostrategische, geopolitieke en geo-economische voordelen die Turkije kan bieden, is de vraag waarom dit lidmaatschapsproces niet plaatsvindt, aldus Fidan.

Turkije is de langst wachtende kandidaat-lidstaat van de EU. Al in 2005 begonnen de
onderhandelingen. Meer dan twintig jaar later is er eerder sprake van verwijdering dan van
toenadering. In Griekenland zijn hekken geplaatst om de migratiestroom vanuit Turkije in te dammen en er zijn spanningen over de territoriale wateren bij de Egeïsche zee, maar ook rond het eiland Cyprus.

In twintig jaar tijd is Turkije in democratisch opzicht achteruitgegaan. In Turkije worden pro-Koerdische activisten, gülenisten en seculieren dagelijks onderdrukt.

De EU heeft ondanks deze toenemende repressie het associatieverdrag met Turkije nooit opgeschort. Hoewel mensenrechten altijd een belangrijke voorwaarde waren voor de EU, maakt het de laatste jaren op dit gebied ook geen beste indruk. Palestina-activisten kunnen, voornamelijk in Duitsland, harde klappen van de politie krijgen. De Armeense journalist Kayko Bagdat zei vorige week nog dat de Duitse politie harder slaat dan de Turkse politie.

Trump graaft het ene graf na het andere

Roel van Duijn
-
0
Trump graaft het ene graf na het andere

Een aanslag, of misschien toch een operatie onder valse vlag? Dit was mijn eerste gedachte toen ik hoorde over de schutter die het gemunt had op Trump en zijn ministers. Dit dacht ik omdat Donald voortdurend op zoek is  naar nieuwe publicitaire drama’s die de aandacht verplaatsen.

Als een schim vlucht hij naar voren. Na zijn mislukte aanval op Groenland achtte hij het nodig de aandacht af te leiden door een oorlogje in Venezuela. Deze oorlog werd echter overschaduwd door zijn rampzalige tarievenoffensief, waarvan het Hooggerechtshof zei: ‘Het is illegaal meneer D.J. Trump.’

Een stortvloed aan Amerikaanse bedrijven vecht de staat nu aan om betaalde tariefgelden terug te vorderen. Wat door hem is aangekondigd als een ‘bevrijding’, heeft de Amerikaanse economie en hemzelf klemgezet.

Ondertussen laaide de storm over het Epstein-dossier op. Die waren eerst door Trump beloofd, vervolgens verboden en tenslotte ’toch vrijgegeven’ maar nog altijd versluierd. Een deel van zijn eigen MAGA-aanhang vloog hem naar de strot. Hoe kon hij de aandacht afwenden? In wanhoop bombardeerde hij Iran, in de verwachting dat een echte oorlog de aandacht zou afleiden van het Epstein-dossier en de bezopen tarievenpolitiek. De eerste dagen leek dat te lukken, zijn bommen en schandaaldreigementen beheersten het nieuws. Maar toen Iran zich door de afsluiting van de Straat van Hormuz overeind hield en de benzineprijzen vleugels kregen, pakten de onweerswolken boven Donald zich samen.

De Paus

Wat te doen? Hupsakee, de Europeanen zijn lafaards en verraders. Maar jammer, de losers reageerden amper. Voorwaarts dan maar weer, een aanval op die smerige Paus. Die paus is een slappeling, zonder een greintje verstand van buitenlandpolitiek. Hup, afbeelding met zichzelf als Jezus op Truth Social. Ja, raak. Luid spektakel! De media zwegen een paar dagen over Epstein of de tarieven.

‘Voorwaarts dan maar weer, een aanval op die smerige Paus’

En toch. De wereld vraagt zich onbeleefd af of hij nog in staat zal zijn een wereldwijde economische crisis te voorkomen als de Straat van Hormuz gesloten blijft, of zelfs de Rode Zee ook wordt afgesloten, door de pro-Iraanse Houthi’s. Hoe kan Trump nog uit deze zelf aangerichte ravage komen?

De ene oorlog verlengt de andere 

De Amerikaanse oorlog tegen Iran heeft gevolgen voor die andere oorlog, in Oekraïne. Onmiddellijk werd duidelijk dat hogere olieprijzen in combinatie met de afschaffing van sancties op Russische olie een droomgeschenk waren voor Poetin. Dat is precies wat Trump met de door zijn oorlog uitgelokte afsluiting van de Straat van Hormuz heeft bereikt. De naar lucht happende economie van Rusland zou weer op adem komen als Oekraïne de oliehavens van Rusland niet in de fik had gestoken.

Een tweede geschenk van Trump aan zijn oude vriend in zijn Russische bunker is dat Trump in zijn oorlog zoveel wapens verspilt dat er voor Oekraïne niets meer overblijft. De Europese landen die in de V.S. wapens voor Oekraïne hebben besteld en betalen, krijgen te horen dat die even niet geleverd kunnen worden. Poetin kan het nu langer volhouden. Donalds oorlog verlengt Vladimirs oorlog en Europa lijdt eronder.

Trump redt Poetin

Er zou nu een patstelling zijn aan het Oekraïense front. De Russen komen niet door de Oekraïense killzones en drones, de Oekraïners kunnen moeilijk doorbreken omdat zij niet genoeg soldaten hebben. Maar als Trump zijn oorlog in Iran niet begonnen was, zou inmiddels de Russische economie verder gekraakt zijn, zouden de Oekraïners over betere luchtverdediging beschikken en de overhand hebben gehad. Dit zou voor de positie van Poetin in Rusland grote gevolgen hebben gehad. Zo populair is bunkeropa Poetin niet meer.

Het effect van Trumps idiote vlucht naar het Midden-Oosten is dat hij Poetin redt. Edelmoedig van Trump, want zelf zinkt hij door zijn krijgshaftigheid alleen maar dieper in de put.

Met elk nieuw circusnummer graaft Trump een nieuw graf voor zichzelf. Als hij daar in dreigt te vallen, slaat hij op de vlucht door een nieuw graf te graven. Eerst werd dit het Epstein-Iran-graf, inmiddels het Epstein-Iran-Paus-graf. Een kleine zestig miljoen Amerikaanse katholieken zijn boos over de blasfemische nep-Jezus. Het is nog een half jaar tot de midtermverkiezingen. Of zal Trump toch nog een truc vinden om de midterm-verkiezingen uit te stellen? Bijvoorbeeld een serie aanslagen op zijn persoon?

Burgemeester Halsema roept op tot excuses aan Molukkers

de Kanttekening
-
0
Burgemeester Halsema roept op tot excuses aan Molukkers

De Amsterdamse burgemeester Femke Halsema mengt zich in de gevoelige discussie over excuses aan de Molukse KNIL-militairen en hun families. Zij wil dat de regering expliciet excuses maakt aan de Molukkers.

Zo meldt de NOS. Vier jaar na ‘de komma’ van Mark Rutte, die destijds namens de regering excuses maakte voor het slavernijverleden, richt de burgemeester van Amsterdam de aandacht op een ander deel van het koloniale verleden dat nog steeds veel emoties oproept.

Dat doet zij door expliciet te wijzen op de Molukkers die zich in Nederlands-Indië bij het koloniale leger hadden gevoegd. Zij vochten zij aan zij met de Nederlanders tegen de Indonesische onafhankelijkheidsstrijders (1946-1949). De nederlaag die ze leden maakte hun situatie in Indonesië onhoudbaar, wat voor hen het begin was van een pijnlijke ‘repatriatie’ naar het moederland Nederland, waar zij nog nooit waren geweest.

Nederland nam hen mee met het idee dat ze maar ‘een paar maanden’ zouden blijven, totdat ook onafhankelijkheid voor de Molukken was gerealiseerd. De Indonesische nationalisten wilden daar echter niets van weten.

Sindsdien maken Molukse Nederlanders, of ze dat nou willen of niet, deel uit van de Nederlandse samenleving. Halsema wil dat er nu eindelijk excuses komen voor het lot van de Molukkers die tussen twee vuren belandden. ‘Nederland blijft voor veel Molukkers een ongewenste halte op weg naar huis. Of het nu in de woonoorden is of later in de Molukse wijk: altijd staat er een reiskist klaar voor de terugreis’, aldus de burgemeester.

Trump wil Afghaanse vluchtelingen naar Congo sturen

de Kanttekening
-
0
Trump wil Afghaanse vluchtelingen naar Congo sturen

Afghaanse vluchtelingen die westerse troepen bijstonden in de oorlog tegen de Taliban worden niet alleen door Nederland teruggestuurd. Ook de VS willen ze geen veilig onderkomen bieden. De regering Trump kijkt naar de Democratische Republiek Congo als alternatieve bestemming.

Dit meldt Volkskrant. Het gaat om 11.00 Afghaanse vluchtelingen, waaronder 700 vrouwen en kinderen die momenteel vastzitten op een Amerikaanse basis in Qatar. Hier werden ze naartoe gebracht toen de Amerikanen zich in 2021 terugtrokken uit Afghanistan. De bedoeling was dat ze na 21 dagen verder konden reizen naar de VS, maar dit is tot op heden niet gebeurd.

De huidige Amerikaanse regering ziet het namelijk niet zitten om de Afghanen, waarvan veel samen hebben gewerkt met Amerikaanse strijdkrachten, naar de VS te halen. In plaats daarvan willen de VS ze óf terugsturen naar Afghanistan, óf hervestigen in de Democratische Republiek Congo, zo blijkt uit berichtgeving van Reuters.

De VS stuurden al eerder deze maand vijftien Zuid-Amerikanen naar de Democratische Republiek Congo, waarmee het blijkbaar een overeenkomst heeft. Hervestiging in een derde land wordt door steeds meer staten beschouwd als een optie om migratie te beteugelen. In ruil voor financiële middelen vangt dit land een afspraken aantal vluchtelingen op. Ook Nederland heeft eerder gekeken naar mogelijke hervestiging in Uganda.

Een punt van kritiek is dat de omstandigheden in veel van deze derde landen verre van ideaal zijn. Nederland zette het Uganda-plan daarom in de ijskast. De regering Trump lijkt zich hier geen zorgen over te maken. Hoewel de Democratische Republiek Congo verwikkeld is in een gewapende strijd en een eigen vluchtelingencrisis op gang heeft gebracht, vinden de VS het een prima bestemming voor de Afghaanse vluchtelingen.

Brief van een Libanees aan zijn Duitse vriend: ‘Wij zien het anders’

Rani al Raji
-
0
Brief van een Libanees aan zijn Duitse vriend: ‘Wij zien het anders’

De Libanese architect en bareigenaar Rani al Rajji schreef onlangs een dringende oproep aan de wereld om niet langer zwijgend toe te kijken hoe Libanon bloedt. Dit keer richt hij zich tot een goede vriend in Duitsland, omdat juist daar het standpunt over Israël onder druk staat. ‘Macht moet worden bevraagd’, wil hij hem doen herinneren.

Ik had het gevoel dat ons gesprek gisteren abrupt werd onderbroken en heb er veel over nagedacht. Je had het over een gebrek aan zelfkritiek in mijn recente artikel op De Kanttekening.

Terecht. Maar dat stuk schreef ik op 8 april, enkele uren nadat Israëlische troepen in tien minuten tijd meer dan 150 locaties in Libanon hadden gebombardeerd. Ik schreef niet vanuit een collegezaal, maar vanuit een oorlogsgebied.

In dit stuk vroeg ik me af hoe het Westen toe kan kijken terwijl Libanon bloedt, en dit ‘ingewikkeld’ noemt. Ik schreef over een ‘diplomatie van lafaards’. Je wees me op 7 oktober. Weer terecht, maar ik noemde het niet in mijn stuk, omdat dit over iets anders ging, namelijk de specifieke stilte van regeringen die moreel leiderschap claimen terwijl ze de dader in bescherming nemen. Onrecht aanschouwen zonder het te benoemen is geen neutraliteit; het is medeplichtigheid met een neutraal gezicht.

Je zei dat je het zat was verantwoordelijk gehouden te worden. Maar verantwoordelijkheid is geen kwestie van intentie; het is een consequentie. Het Westen heeft de omstandigheden in onze wereld gevormd door grenzen te trekken waar wij niet aanwezig waren. De architect die een structureel ondeugdelijk gebouw ontwerpt, is verantwoordelijk voor de instorting, zelfs als hij er niet bij was toen het viel.

Toen ik schreef dat ‘de geschiedenis niet zal vragen of het Westen zich bewust was’, maar ‘wat het met dit bewustzijn heeft gedaan’, doelde ik op deze structurele verantwoordelijkheid.

De Duitse les

Vanuit een Duitser is de suggestie dat ik ‘te veel in het verleden verankerd ben’ merkwaardig. Duitsland is het bewijs dat het verleden benoemd en geïnstitutionaliseerd moet worden, anders keert het terug in vormen die veel erger zijn dan de herinnering. Jouw land werd juist een democratie door te weigeren het verleden te vergeten.

Toch zie ik een verschuiving in dit denken. Neem Jürgen Habermas, die kritiek op Israël onverdraaglijk vindt maar geen woorden wijt aan de bezetting van de Palestijnse gebieden. Wanneer het verwerken van historische schaamte (Duitsland, red.) loyaliteit aan een staat (Israël, red.) vereist, en deze loyaliteit boven de waarde komt te staan die schaamte had moeten bijbrengen, dan is dat geen ethiek maar een reflex.

‘Ik weiger een veroordeling uit te spreken die primair tot doel heeft mijn lijden te laten erkennen’

Laat ik nu eerlijk zijn over mijn eigen kant van het verhaal. Libanon is een catastrofaal mislukte staat en dat hebben we onszelf aangedaan. Onze politieke klasse is een kartel van sektarische krijgsheren die het land generaties lang hebben geplunderd. We hebben toegestaan ​​dat een gewapende militie een staat binnen een staat werd, waardoor Libanon werd meegesleurd in een conflict dat de staat nooit heeft gewild. Onze banken hebben het spaargeld van een hele generatie gestolen.

Ikzelf ben opgeleid in het Westen, seculier en Libanees. Ik sta intellectueel dichter bij jullie dan bij de politieke islam, want die visie op de samenleving is voor mij onverenigbaar met de vrijheden waarin ik geloof. Ik keur de methoden van Hamas niet goed. Maar ik weiger een veroordeling uit te spreken die primair tot doel heeft mijn lijden te laten erkennen. Zo’n veroordeling is geen morele eis, maar een tolpoort.

Solidariteit met Israël

Evengoed moeten we ons afvragen hoe we de Europese solidariteit met Israël moeten begrijpen. Rechtse politici in Europa hebben zich herpositioneerd, als de ‘verdediger van Israël’. Maar in feite is dit opportunisme, verkleed als solidariteit. Rechtse politici hebben ontdekt dat het bestrijden van de islam in dit decennium electoraal gezien handiger is.

Een protagonist kan niet tegelijkertijd ook scheidsrechter zijn. Een staat die één partij financiert en beschermt, kan zich niet positioneren als de stem van de rede. Echte vrede vereist een ultimatum met tanden – geen gefluister met voetnoten, zoals ik beschreef in mijn vorige stuk. Het vereist de moed om te zeggen: dit stopt nu, anders sta je er alleen voor.

Wij zien het anders. Ik ben blij dat we het nog steeds kunnen zien. Ik ben blij dat we het nog steeds kunnen zeggen.

Satellietfoto’s tonen Azerbeidzjaanse ontkerkelijking in Nagorno-Karabakh

de Kanttekening
-
0
Satellietfoto’s tonen Azerbeidzjaanse ontkerkelijking in Nagorno-Karabakh

Azerbeidzjan vernietigt structureel Armeense kerken in de recent veroverde Armeense enclave Nagorno-Karabakh. Dit blijkt uit nieuwe satellietfoto’s, zo schrijft de Arabische nieuwssite Middle East Eye.

Toen de grotendeels door Armeniërs bewoonde enclave in 2023 door Azerbaijan werd ingenomen, werden al veel eeuwenoude kerken ontheiligd en verwoest.

Nu blijkt uit satellietfoto’s dat Azerbeidzjan niet is gestopt met deze vernielingen. Zo zijn de Kathedraal van de Heilige Godsmoeder (uit 2019) en de Sint Jakobskerk in Khankendi, door Armeniërs Stepanakert genoemd, gesloopt.

Armeense kerkbestuurders uit Etchmiadzin in Armenië beschuldigden Azerbeidzjan vorige
maand al van het doelbewust aanvallen van christelijke heiligdommen, om de Armeense
aanwezigheid in de regio uit te wissen.

Tot 2023 woonden er ongeveer 100.000 Armeniërs in Nagorno-Karabakh, dat officieel
Azerbeidzjaans grondgebied was. Na meerdere bloedige conflicten met Azerbeidzjan
werden zij gedwongen te vertrekken.

Deze etnische zuivering lijkt nu te worden voltooid met de ontkerkelijking van Nagorno-Karabakh. Het vermoeden onder Armeniërs is dat deze kerken later zullen worden vervangen met moskeeën, zoals dat bijvoorbeeld gebeurde tijdens de Armeense genocide in Turkije.

Nagorno-Karabakh was tot 2023 een overwegend Armeense enclave. Het werd bestuurd
door de zelfverklaarde Republiek Artsakh na het einde van de eerste Nagorno-Karabakh-
oorlog. In 2023 vielen Azerbeidzjaanse troepen de enclave binnen en namen deze in.

Turks-Cypriotische premier wil geen Franse militairen op eiland

de Kanttekening
-
0
Turks-Cypriotische premier wil geen Franse militairen op eiland

De Turks-Cypriotische premier Ünal Üstel is niet te spreken over Franse plannen om legereenheden in te zetten om Cyprus te verdedigen. Hij vindt dit extreem gevaarlijk en provocatie.

Zo meldt de nieuwssite Turkish Minute. Het eiland is sinds de Turkse invasie in 1974 verdeeld in een Turks en een Grieks deel. Het Griekse deel is internationaal erkend, terwijl het Turkse noorden alleen wordt erkend door Turkije, dat bovendien ook troepen heeft gestationeerd op het eiland.

Naar aanleiding van de Israëlisch-Amerikaanse agressieoorlog tegen Iran, werd Cyprus het
doelwit van Iraanse raketten. Engeland heeft op het eiland militaire bases die Amerika heeft gebruikt in de aanvallen tegen Iran. Europese landen, waaronder Nederland, stuurden vervolgens een fregat om het eiland te verdedigen.

Dat zorgde in Turks-Cyprus en Turkije al voor de nodige spanning, maar Franse plannen om
daadwerkelijk troepen naar het eiland te sturen wekken nog meer argwaan onder de Turken, ook als deze troepen om humanitaire redenen aanwezig zijn. Volgens de Turks-Cypriotische premier moet militaire samenwerking op het eiland uit veiligheidsoverwegingen plaatsvinden met de goedkeuring van Turkse Cyprioten.

Turkije maakt zich al langer zorgen over de militaire samenwerking tussen Cyprus,
Griekenland en Israël. Turkije hoopt met Egypte en Libië een islamitisch front te vormen tegen deze samenwerking.

Moeten slachtoffers van nu ook een plek krijgen bij de herdenking op de Dam?

Mariska Jansen
-
0
Moeten slachtoffers van nu ook een plek krijgen bij de herdenking op de Dam?

Op 4 mei herdenken we de slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog. Maar gebeurtenissen uit deze oorlog verdwijnen onvermijdelijk naar de achtergrond, terwijl nieuwe oorlogen de aandacht vragen. Wat betekent dit voor de dodenherdenking?

Rabbijn Lody van de Kamp (77) herinnert zich de beladen avonden van 4 mei uit zijn jeugd nog goed. Al even voor achten kwamen auto’s tot stilstand en verstomde het geluid op straten en pleinen. Om acht uur was het oorverdovend stil.

De eerste vrouw van zijn vader en hun twee zoontjes, zijn halfbroertjes, werden vermoord in Auschwitz. Ook zijn grootouders en veel andere familieleden kwamen om.

‘Mijn ouders stonden om acht uur voor het raam van ons huis in Enschede en staarden naar buiten. Mijn zus en ik zaten op de bank en hoorden hen snikken’, vertelt Van de Kamp. Toen hij ouder werd, liep hij mee in de stille tocht naar het oorlogsmonument.

In zijn jeugd was er relatief weinig aandacht voor de Joodse slachtoffers. Die eerste jaren na de oorlog lag de nadruk bij de nationale herdenking vooral op verzetsstrijders en militairen. Pas vanaf de jaren zestig werd de plechtigheid breder en kwam er meer aandacht voor de slachtoffers van de Holocaust. Nog later werden op de Dam ook de Nederlandse militairen herdacht die na de oorlog zijn omgekomen in vredesmissies.

Tegelijkertijd klinkt steeds vaker de roep om de herdenking uit te breiden naar slachtoffers van andere oorlogen. Dat speelde al tijdens de Joegoslaviëoorlog, en sinds de genocide in Gaza en de oorlog in Oekraïne is de discussie opnieuw actueel. Moeten slachtoffers van nu ook een plek krijgen bij de ceremonie op de Dam?

Van de Kamp vindt van wel en schreef er recentelijk in de Kanttekening een column over. ‘Er is zoveel leed in de wereld, mensen willen daar bij stilstaan’, licht hij telefonisch toe. ‘Na tachtig jaar is het onvermijdelijk dat de gebeurtenissen uit de Tweede Wereldoorlog langzaam naar de achtergrond verdwijnen. Dat is nu eenmaal het lot van de geschiedenis.’

Daphne Meijer (64), bestuurslid van Een Ander Joods Geluid, een stichting die kritisch is op het Israëlische regeringsbeleid, is terughoudend als het gaat om het uitbreiden van de nationale herdenking. Ze vindt het verstandiger om daar nog even mee te wachten ‘De polarisatie is nu te groot; voor je het weet zit iedereen weer in de loopgraven.’

Ze vertelt dat het Nationaal Comité 4 en 5 mei, dat de herdenking op de Dam organiseert, enkele jaren geleden liet onderzoeken of ook andere groepen slachtoffers een plek zouden moeten krijgen. ‘Daaruit kwam eigenlijk een middenweg: voorlopig houden we het zoals het is, maar er komt wel meer ruimte voor lokale initiatieven.’ Zo ontstond bijvoorbeeld ‘Theater Na de Dam’: voorstellingen over de Tweede Wereldoorlog die na de officiële herdenking in het hele land worden opgevoerd, waarin ook ruimte voor verdieping is.

Volgens Meijer leidt het heropenen van de discussie over wie wel en niet op de Dam en de Waalsdorpervlakte herdacht mag worden vooral tot oplopende spanningen. ‘Ik ben bang dat mensen dan afhaken en dat 4 mei zijn betekenis verliest, terwijl het juist iets is wat ons nog verbindt.’

‘Het staat iedereen vrij om tijdens die twee minuten stilte aan iets anders te denken’

Er is op 4 mei genoeg ruimte voor persoonlijke invulling, vindt ze. ‘Het staat iedereen vrij om tijdens die twee minuten stilte aan iets anders te denken. Je hoeft je niet per se te laten leiden door wat officieel zou moeten.’ Zelf gaat ze naar een kleine, lokale herdenking bij haar om de hoek, in de Amsterdamse Indische Buurt georganiseerd door buurtbewoners. ‘Heel klein, een beetje knullig, maar juist daarom zo ontroerend.’

Daarnaast ziet ze ruimte voor eigen initiatieven. ‘Je kunt zelf een herdenking organiseren, bijvoorbeeld rond Gaza of Libanon, daar ben ik ook voor. Hoe meer variatie, hoe beter. Dan kun je herdenken wie jij belangrijk vindt, zolang je elkaar maar niet in de weg zit.’

Een voorbeeld van zo’n plechtigheid is de alternatieve dodenherdenking in Den Haag, die dit jaar voor de tweede keer wordt georganiseerd. Vorig jaar trok de herdenking duizenden belangstellenden.

De organisatoren zijn oud-diplomaten en ambtenaren van Haagse ministeries. Sommigen kennen elkaar van een wekelijkse sit-in bij het ministerie van Buitenlandse Zaken, uit protest tegen het Nederlandse beleid rond Gaza. Ze hebben voor hun activiteiten de stichting Comité van Waakzaamheid Nu opgericht, geïnspireerd op het Comité van Waakzaamheid, een groep Nederlandse schrijvers en denkers uit de jaren dertig die zich verzetten tegen de opkomst van het fascisme en nationaalsocialisme in Europa.

‘We willen stilstaan bij wat nu gaande is’, zegt woordvoerder Angélique Eijpe (54) over de aanstaande herdenking op het Lange Voorhout. ‘Het internationaal recht wordt steeds vaker genegeerd en er wordt meer gesproken over het inperken van grondrechten. We willen een tegengeluid laten horen en mensen samenbrengen die die zorgen delen.’

Het Nationaal Comité 4 en 5 mei heeft een specifiek mandaat: de Tweede Wereldoorlog en een aantal latere conflicten waar Nederland bij betrokken was, zoals vredesmissies’, vertelt Eijpe (54). ‘Wij zeggen: geef ook ruimte aan andere slachtoffers van oorlog, vervolging en genocide, zoals uit Gaza, of Iran en Libanon.’

‘Op de Dam staan regeringsvertegenwoordigers die begrip hebben uitgesproken voor de militaire agressieoorlog van Trump tegen Iran en nog steeds geen maatregelen nemen tegen Israël. Dat is voor ons moeilijk te rijmen met ‘Nooit meer’. Wij zeggen: ‘Nooit meer’ is nu, trek die les door naar vandaag.’

De alternatieve herdenking heeft een andere opzet dan de nationale herdenking op de Dam. De officiële herdenking is plechtig met kransleggingen en de aanwezigheid van het staatshoofd. ‘Wij willen juist een herdenking waarin gedeelde rouw en emotie centraal staan.’

‘Vorig jaar werd onze herdenking al snel als polariserend neergezet’, zegt Eijpe. ‘Ook vanuit de politiek. Terwijl ons doel juist het tegenovergestelde was. In de media leek het soms alsof het een herdenking tegen Joden was. Daarom zijn we het gesprek aangegaan met het comité om die spanning eruit te halen. Binnenkort spreek ik met iemand uit de Joodse gemeenschap met wie we eerder tegenover elkaar zijn gezet. We proberen juist bruggen te bouwen, want onenigheid is het laatste wat we willen.’

Van de Kamp begrijpt de behoefte aan een alternatieve herdenking, maar vindt het jammer dat het zo loopt. De nationale herdenking op de Dam is volgens hem juist belangrijk omdat die zo zichtbaar en groot is. Al gaat hij er zelf niet naartoe.

Hij kiest meestal voor een kleinschalige plechtigheid, bijvoorbeeld in het Amsterdamse Amstelpark, bij een plek waar in de oorlog gijzelaars zijn gefusilleerd. Dit jaar gaat hij samen met jongerenwerker Saïd Bensellam, met wie hij zich al jaren inzet tegen polarisatie, naar een herdenking in de wijk Bos en Lommer. Daar zullen ze kort iets zeggen over het omgaan met verschillende opvattingen. Ook het heden komt dan aan bod. ‘Herdenken is niet alleen stilstaan bij het verleden, je trekt dan geen conclusies naar het nu.’

123...1.034Pagina 1 van 1.034

Over ons

de Kanttekening is een onafhankelijke en emancipatoire mediaorganisatie. Onze kernwaarden zijn: vrij, moedig en inclusief.

Over menu

© 2017 de Kanttekening B.V. Alle rechten voorbehouden.

Gebruiksvoorwaarden | Privacy statement | Adverteren & contact