Twee prominente Palestijnse voorgangers kregen maandag van de Israëlische autoriteiten een verbod opgelegd, waardoor zij een week lang de al-Aqsa moskee in bezet Oost-Jeruzalem niet mogen betreden.
Sheikh Raed Salah en Sheikh Kamal al-Khatib zeiden tegen de Turkse nieuwssite Anadolu dat zij werden verhoord door Israëlische autoriteiten, waarna zij het verbod kregen opgelegd. Volgens Salah is het toetreden tot al-Aqsa een islamitisch recht en hebben zij dus het recht om er te komen. Hij veroordeelde het besluit van Israël als ‘onrechtmatig’
en ‘onrechtvaardig’. Verder noemde de Palestijnse voorganger het verbod ‘een
aanval op ons geloof’ en ‘religieuze vervolging’. Hij benadrukte dat de islamitische
waqf (islamitische instantie) in Jeruzalem exclusief gezag heeft over de moskee.
Al-Khatib zegt bang te zijn dat de Israëlische politie het verbod met een half jaar zal verlengen. Israëlische autoriteiten hebben dit jaar al honderden van dit soort verboden opgelegd aan voorgangers en gelovigen in bezet Oost-Jeruzalem en in Israël zelf. Zo’n verbod begint meestal met een ban van een week, waarna deze kan worden verlengd met zes maanden.
Al-Khatib en Salah waren voorheen leiders van de Islamitische Beweging in Israël. Israël verbood de noordelijke tak van de beweging in November 2015, omdat zij banden zou hebben met Hamas en de Moslimbroederschap. Israël had Salah al eerder een dergelijk verbod opgelegd van vijftien jaar, die in 2022 afliep.
De al-Aqsa moskee is één van de belangrijkste heilige plaatsen voor moslims. De locatie in bezet Oost-Jeruzalem wordt door moslims al-Haram al-Sharif en door Joden de Tempelberg genoemd. Israël bezette Oost-Jeruzalem in 1967 en annexeerde dit gedeelte van de stad in 1980, in strijd met het internationaal recht. De overgrote meerderheid van de internationale gemeenschap beschouwt Oost-Jeruzalem als bezet Palestijns gebied. Palestijnen beogen het als hoofdstad van een toekomstige eigen staat.
Toch gaat Israël door met pogingen om haar controle over Oost-Jeruzalem te vergroten. Dit gebeurt onder meer door het uitbreiden van illegale Israëlische nederzettingen, het innemen van religieuze en historische plaatsen en het creëren van een demografische meerderheid van joden. Dit alles gaat ten koste van de Palestijnen.
Dit gebeurt niet alleen in de bezette Palestijnse gebieden, maar ook in Israël zelf. Zo verbood de extreemrechtse Israëlische minister van Nationale Veiligheid Itamar Ben Gvir eerder de azaan (de gebedsoproep) in Israël. Het verbod voor de Palestijnse voorgangers kan dan ook in dit patroon worden gezien.
Protesten in Loosdrecht tegen de tijdelijke opvang van asielzoekers in het gemeentehuis hebben maandagavond een climax bereikt. Demonstranten gooiden met stoeptegels en betonblokken en vernielden een hek, meldden verschillende media.
Volgens de politie was een groep van tientallen mensen verantwoordelijk voor de vernielingen. Er is één verdachte aangehouden.
Afgelopen week werd in Loosdrecht meerdere keren gedemonstreerd tegen het besluit van de gemeente Wijdemeren, waar het Noord-Hollandse dorp onder valt, om 110 alleenstaande mannelijke asielzoekers tijdelijk op te vangen. De gemeente had opvang geregeld in het leegstaande gedeelte van het gemeentehuis. Volgens NRC deden ook landelijke anti-azc groepen mee aan de demonstraties.
Nadat omwonenden en ondernemers bezwaar hadden gemaakt tegen de opvang, oordeelde de rechter afgelopen woensdag dat opvang van deze groep maximaal een half jaar zou mogen duren. Het belang van humane opvang weegt hierbij zwaarder dan het belang van omwonenden om daar inspraak in te hebben, vond de rechter. Omwonenden waren het niet eens met de komst van de asielzoekers, omdat zij de nood niet extreem hoog vonden. Het Centraal Orgaan Opvang Asielzoekers (COA) wierp tegen dat iedere opvangplek die nu geregeld kan worden noodzakelijk is.
Minister Van den Brink van Asiel en Migratie riep gemeenten vorige maand op meer opvangplekken te regelen. Er dreigt namelijk een tekort aan opvanglocaties. Na meerdere protesten vorige week, die uit de hand liepen, stelde de gemeente de komst van de asielzoekers uit naar begin mei, en verminderde het aantal asielzoekers van 110 naar 70.
Aanvankelijk zouden de asielzoekers afgelopen week al aankomen in Loosdrecht. De gemeente vond dat het kleinere aantal beter zou passen bij de lokale situatie, gezien de maatschappelijke onrust in het dorp. Ook zei zij de veiligheid niet te kunnen garanderen, gezien de beperkte politiecapaciteit met Koningsdag en een lokale feestweek in aantocht.
Volgens de NOS concludeerde de gemeente na de protesten dat de opvang ‘qua snelheid en omvang niet passend was bij de lokale situatie’, maar dat zij met het besluit niet was gezwicht voor geweld. Waarnemend burgemeester Mark Verheijen zei dat de gemeente niet heeft overwogen te stoppen met de opvang, maar wel heeft geluisterd naar de zorgen van omwonenden.
Rivaliserende groepen in Mali hebben de handen ineengeslagen tegen het militaire junta-regime. Ze voeren gecoördineerde aanvallen uit in heel Mali.
Zo meldt de Arabische nieuwszender Al Jazeera. Het militaire bestuur in Mali blijkt kwetsbaarder dan tot op heden werd gedacht. Het was in ieder geval niet bestand tegen de plotselinge samenwerking van islamisten en Toeareg-rebellen.
Het gaat om de de aan Al Qaida gelinkte groep Jamaat Nusral al-Islam wal Muslimin (JNIM) en het door Touaregs gedomineerde Azawad Bevrijdingsfront (FLA). Samen vielen ze militaire posten aan in heel het land, inclusief in de hoofdstad Bamako. De stad Kidal in het noorden werd door hen ‘bevrijd’ en zondag werd defensieminister Sadio Camara bij een aanval vermoord.
Mathias Hounkpe, directeur van de International Foundation for Electoral Systems voor Mali
maakt zich grote zorgen over de kwetsbaarheid van het land en de beveiliging van het bestuur. De troepen hebben het hele land bestreken, ook de stad Kati, het centrum van de macht, zo zei hij tegen Al Jazeera.
De twee groepen hebben verschillende belangen. De islamisten willen een strikte interpretatie van de islamitische wetgeving in heel Mali, terwijl de FLA strijdt voor een onafhankelijke regio. Toch werkten ze al eerder samen, namelijk in 2012, om de toenmalige regering af te zetten. De junta die op dit moment aan de macht is wordt gesteund door de Russische Wagnergroep.
De nieuwe dramaserie Mocros gaat over vriendschap, dromen en de dagelijkse strubbelingen van een biculturele generatie die klaar is met hokjesdenken. Makers Sahil Amar Aïssa en Shariff Nasr maakten een serie over mensen zoals zijzelf.
Het was ’s nachts, ergens aan een tafel met snacks, midden in de voorbereiding van een heel andere film. Sahil en Shariff waren aan het werk toen Sahil op het idee van een nieuwe serie kwam, over mensen zoals zij. Geen opgelegd drama van buitenaf, maar een verhaal vanuit de biculturele gemeenschap.
‘We herkenden onszelf niet in de series en films die er waren’, zegt Shariff. ‘Daar begon het eigenlijk mee.’ Sahil voegt toe: ‘Onze vrienden zijn bezig met afstuderen, met schulden en met de liefde. Ze zijn bezig met wat ze willen in hun leven, of met een partner die de ouders niet zien zitten. Maar op televisie gaat het bij mensen die op ons lijken altijd over een lading cocaïne die morgen ergens moet zijn, een broer die naar Syrië gaat, of een zus die vermoord wordt. We denken dan: wie zijn die mensen eigenlijk? Dat zijn niet de mensen tussen wie wij leven.’
Door de populaire serie Mocro Maffia roept Mocros onmiddellijk associaties op met misdaad. Dat weten Sahil en Shariff, juist daarom kozen ze bewust voor deze titel. ‘Dat woord gebruiken we onderling’, zegt Sahil. ‘Als ik met mijn matties praat, zeg ik gewoon: ‘hee Mocro’.’
Sahil snapt dat de titel ook negatieve reacties kan oproepen bij Marokkaanse Nederlanders. Volgens hem kijken zij niet zonder reden met wantrouwen naar media. ‘In Nederland zijn er twee groepen die de afgelopen dertig jaar heel erg getraumatiseerd zijn geraakt door de media. Dat zijn de Palestijnen en de Marokkanen.’
‘Ik vind het juist een verarming als je maar één perspectief hebt’
‘Veel mensen weten niet dat wij dit hebben gemaakt. Die zien BNNVARA, die zien NPO, en die denken gelijk: de witte televisiewereld maakt weer iets over ons. En dan zien ze de titel Mocros en denken ze meteen: here we go again. Maar deze Nederlandse dramaserie heeft de meeste biculturele Nederlanders achter de schermen ooit.’
Shariff heeft een Palestijnse achtergrond en groeide op in Rotterdam. Dat was niet altijd eenvoudig. ‘Toen ik klein was, zag ik mijn Palestijnse achtergrond als een verrijking. Tijdens de puberteit leek het alsof de maatschappij me vertelde dat het een verarming was en dat ik mijn Nederlandse kant meer naar voren moest brengen. Daarna ben ik het weer gaan omarmen’, zegt hij. ‘Ik vind het juist een verarming als je maar één perspectief hebt. Palestina is voor mij heel dichtbij. Afrika voelt voor veel witte Nederlanders ver weg, maar voor mij niet, door reizen met vrienden. Als je beseft hoe klein de wereld is, ga je de ander minder als ‘de ander’ zien.’
Mocros is ook de eerste Nederlandse serie waarin de Riffijnse taal Tharifit de hoofdtaal is. ‘Bijna alle Marokkaanse families in Nederlandse films en series praten Arabisch of Darija’, zegt Sahil. Voor het vinden van de juiste acteurs was een grote zoektocht nodig. ‘Er zijn in de Nederlandse film- en televisiewereld bijna geen acteurs die Tharifit spreken’, zegt Shariff. ‘Actrice Fatima Khanfour speelt de moeder en heeft speciaal voor de serie Tharifit geleerd. Voor de vader hebben we zelfs iemand gevonden zonder acteerervaring. Na een lang castingproces bleek hij een natuurtalent.’
Om de serie zo echt mogelijk te laten voelen, is ook goed nagedacht over de muziek. Zo hebben Shariff en Sahil bewust gekozen voor iconische Riffijnse artiesten zoals Mourad Sellam, Twattoun en Mimoun Rafraou, bekende namen voor de Amazigh-gemeenschap, maar ook andere MENA-muziek die nooit eerder in een Nederlandse serie te horen was.
Het hoofdpersonage heeft de Riffijnse achternaam Temsamani. Zijn voornaam is Souf en hij droomt van acteerwerk, maar vertelt zijn ouders dat hij studeert. In de trailer lijkt het te gaan om een Marokkaanse jongen die vecht tegen zijn ouders. Maar zo simpel is het niet. ‘Souf liegt niet omdat zijn ouders hem verbieden om acteur te worden’, zegt Sahil. ‘Hij liegt omdat hij hen niet wil teleurstellen, juist omdat ze hem steunen en zorgzaam zijn. Dat is dus een heel ander verhaal.’
Dit herkent Sahil van dichtbij. ‘Mijn vader heeft een camera voor mij gekocht en mijn theaterlessen betaald. Ik kom uit een liefdevolle familie. Maar juist omdat mijn ouders zo liefdevol zijn, voelde ik de druk om te presteren. Ik wilde hen niet teleurstellen.’ Die nuance, zegt hij, is precies wat je krijgt als je een serie laat maken door een Palestijn en een Marokkaan. ‘In bijna elk Marokkaans gezin dat ik ken, is de moeder de baas. Maar in Nederlandse fictie zie je dat zelden. Dat soort dingen weet je gewoon niet als je zelf niet in deze cultuur bent opgegroeid.’
‘De generatie van na 9/11 heeft vanuit de televisiewereld alleen maar klappen gehad’
De serie gaat verder dan alleen de huiskamer. Er zijn ook zwaardere lagen. Zo is er een aflevering die begint met een aanslag in België die niets te maken heeft met de hoofdpersonages, maar waarvan de sporen gedurende de hele aflevering door hun levens trekken en de sfeer op straat veranderen. ‘We willen die herkenning van microagressie bereiken’, zegt Shariff. Sahil voegt eraan toe: ‘De generatie van na 9/11 heeft vanuit de televisiewereld alleen maar klappen gehad. Met deze serie willen we hen eigenlijk een knuffel geven.’
Om ook kijkers mee te nemen die minder vertrouwd zijn met deze wereld, zijn er bewust rollen voor bekende gezichten. Loes Luca speelt de docent van Souf. ‘Ze is ook een goede vriendin van me én een echte Rotterdammer’, zegt Shariff trots. Sahil ziet er de humor van in. ‘Het lijkt me fantastisch als het publiek van ’t Schaep met de 5 pooten ook naar Mocros gaat kijken omdat ze Loes Luca zo goed vinden. Dan komen ze ineens in een heel andere wereld terecht.’ Shariff vult aan: ‘We willen dat mensen die op ons lijken zichzelf herkennen, maar ook dat kijkers zonder biculturele achtergrond voelen wat er bij ons onder de huid zit en uiteindelijk onderdeel willen worden van deze vriendengroep.’
Shariff hoopt dat deze serie over 10 jaar heeft bijgedragen aan meer verbinding. ‘Het zou een enorme eer zijn als we de status van Dunya & Desie mogen bereiken’, vertelt Sahil. ‘Dat was een serie waarin een hele generatie zich herkende’, zegt Shariff. ‘Als wij dat over tien jaar ook hebben bereikt, hebben we iets veranderd in hoe we naar elkaar kijken.’
De makers denken daarbij ook specifiek aan de jonge kijkers. ‘Ik hoop dat er een generatie opgroeit die zichzelf op televisie ziet, niet als een probleem, maar als een gegeven’, zegt Shariff. Sahil: ‘Een generatie die gewoon trots is op wie ze zijn, zonder twijfel.’
Aan het einde van het gesprek schiet Sahil nog iets te binnen. Er hoeft niet weggezapt te worden, we hebben ook aan de Marokkaanse huiskamer gedacht. ‘Als er een zoenscène in de serie zit, dan knippen we net op het goede moment weg’, lacht hij. ‘Ja, we hebben echt aan alles gedacht’, zegt Shariff. ‘Dus leg de afstandsbediening op tafel en kijk gewoon samen met je familie.’
Mocros is vanaf zondag 26 april te zien bij BNNVARA op NPO 3 en te streamen via NPO Start.
Uit een enquête van het Turkse onderzoeksbureau Saher blijkt dat meer dan de helft van de Turkse bevolking uit angst voor rechtszaken de lippen stijf op elkaar houdt. Zelfcensuur zou voor Turken een tweede natuur zijn geworden onder het Erdogan-regime.
Dit meldt de nieuwssite Turkish Minute. De zelfcensuur zou zelfs zijn doorgesijpeld in het dagelijks leven van Turken. Vier van de vijf respondenten geeft aan dat ze op hun woorden letten tijdens telefoongesprekken, uit angst voor afluisterpraktijken (tapping) door de overheid. Bijna de helft denkt goed na voordat ze politieke berichten online delen.
De enquête van Saha werd gehouden van 23 maart tot 10 april, onder 760 Turken. Driekwart van de respondenten is hoogopgeleid en bijna alle respondenten kennen wel iemand die problemen heeft ondervonden met de autoriteiten vanwege het uiten van hun politieke mening.
Van de respondenten is 70 procent ervan overtuigd dat het bekritiseren van de staat niet veilig is. Slechts 17 procent van de ondervraagden vindt dat mensen vrijelijk hun gedachten kunnen uiten in Turkije.
Vrijheid van meningsuiting, dat er in Turkije nooit echt is geweest, is onder het Erdogan-regime sterk achteruitgegaan. Mensen die kritiek hebben op zijn beleid kunnen achter de tralies belanden op beschuldiging van terrorisme. Dit gebeurt bijvoorbeeld met Koerden, linkse groepen en gülenisten.
Ze noemt het civil death. Door de sancties die Francesca Albanese kreeg opgelegd door de Verenigde Staten, kan ze geen online betalingen doen, geen bankrekening openen en zelf geen vliegticket boeken. ‘Het is alsof ik weer minderjarig ben’, vertelde ze tijdens een bijeenkomst van de Coalitie voor het Internationaal Strafhof donderdagavond.
‘Sancties zijn een extreme maatregel, bedoeld voor criminelen, drugsdealers, terroristen of dictators; mensen die een gevaar vormen voor een land. Wat heb ik nu gemeen met deze mensen? De VS zouden zich bezig moeten houden met het bestrijden van oorlogsmisdadigers of pedofielen, maar die reizen nog steeds de wereld over’, zei de altijd even vurige Albanese, speciaal rapporteur voor de VN voor de mensenrechten in de Palestijnse gebieden op de bewuste avond in Den Haag.
Presentatie van het rapport op donderdag 23 april
Op donderdag 23 april presenteerde de Coalitie voor het Internationaal Strafhof een nieuw rapport over het effect van sancties op individuen en organisaties. Albanese was niet de enige die uit ervaring kwam spreken. Aan het rechterzijde zat rechter Solomy Balungi Bossa van het Internationaal Strafhof. Aan haar linkerflank zaten vertegenwoordigers van drie non-profit organisaties die actief waren in de Palestijnse gebieden, totdat ook zij te maken kregen met de sancties van de VS.
‘We waren ter plaatse aanwezig in Gaza en de Westbank om mensenrechtenschendingen te documenteren, maar dat mag nu niet meer. inspecteurs, rapporteurs en journalisten; iedereen die getuige kan zijn wordt buiten de deur gehouden. Er is zero tolerance voor het nastreven van gerechtigheid in Israël’, zei Issam Younis, directeur van het Mezan Center voor Mensenrechten.
Lawfare
Lawfare wordt het ook wel genoemd; wettelijke sancties inzetten om mensen of organisaties te intimideren als ze mogelijk tot conclusies komen die niet in het belang zijn van een land. Het is een wapen dat vooral Donald Trump lijkt te bezigen. Al tijdens zijn eerste ambtstermijn – in 2020 – voerde zijn regering sancties in tegen functionarissen van het Internationaal Strafhof, omdat het onderzoek wilde doen naar mogelijke misdrijven in Afghanistan.
Deze sancties werden teruggedraaid door de regering Biden, maar werden opnieuw op tafel gelegd tijdens de oorlog in Gaza. Toen bleek dat het Internationaal Strafhof – onder leiding van aanklager Karim Khan—actiever werd in het onderzoeken van mogelijke oorlogsmisdaden in Gaza en de Westelijke Jordaanoever, kondigde Trump opnieuw sancties af tegen ICC-functionarissen of andere betrokkenen, uit zorg dat bondgenoot Israël oneerlijk zou worden behandeld.
In februari 2025 kondigde de Amerikaanse president een nieuw sanctieregime aan via een presidentieel decreet, en gedurende dat jaar werden steeds meer rechters en aanklagers toegevoegd. Inmiddels zijn de sancties niet meer beperkt tot mensen uit de rechtspraak; een ieder die zich bezighoudt met de mensenrechtenschendingen door Israël kan worden geraakt.
‘Sancties zijn een straf’
De persoonlijke gevolgen zijn enorm. ‘Mijn man en ik hebben een huis in de VS, dat is nu ingenomen. Mijn rekeningen zijn in beslag genomen, mijn ziektekostenverzekering is afgesloten. Maar het gaat verder dan dat. Amerikaanse burgers, banken en instellingen kunnen in de problemen komen als ze mij ondersteunen’ vertelt Albanese.
‘Mijn dochter is in de VS geboren en ik heb een familielid dat werkt voor een Amerikaanse organisatie. Als ze mij ook maar een glas water aanreiken, zijn ze strafbaar en natuurlijk doen ze dat. Zij riskeren nu dus ook gesanctioneerd te worden. Ik ben uit Signal-groepen gezet, uit email accounts gehaald en zelfs mensen met diplomatieke immuniteit willen liever niet meer met me praten.’
‘Het omgaan met sancties is een dagelijkse klus’
‘Het omgaan met sancties is een dagelijkse klus’, vertelt rechter Bossa van het Internationaal Strafhof. Haar ervaring gaat al enkele jaren terug. Bossa was een van de rechters die door de VS werd gesanctioneerd toen het Strafhof onderzoek wilde doen naar mogelijke misstanden in Afghanistan, waarbij ook Amerikaanse militairen betrokken waren.
‘Toen we over de sancties geïnformeerd werden, begrepen we er helemaal niets van. We waren rechters, onze beslissingen waren gebaseerd op het recht en op niets anders. Het Strafhof is er om verantwoording af te dwingen voor gruwelijke misdaden. Het is een laatste redmiddel als alles en iedereen heeft gefaald en nu werden wij de slachtoffers.
‘De sancties gingen 7 uur later in. We hadden geen tijd om ons voor te bereiden. We waren totaal in shock, gebroken en in paniek. Het eerste wat ik dacht was: hoe ga ik dit aan mijn kinderen uitleggen? Het deed echt pijn. Sancties zijn een straf, een gevangenisstraf. We staan op een en dezelfde lijst met terroristen en drugsdealers en er is geen onderscheid.’
Een staat, zoveel impact
Het is ongelooflijk dat een land zoveel impact heeft op de rest van de wereld, merkt Zoë Paris van de Coalitie voor het Internationaal Strafhof op. Dit komt doordat het niet alleen de persoon betreft waarop de sancties betrekking hebben, maar iedere Amerikaanse burger die met deze persoon te maken heeft.
Dit gaat verder dan mensen en organisaties die in de VS wonen. Ook Amerikaanse bedrijven in het buitenland kunnen in overtreding zijn als zij zaken doen met een gesanctioneerd persoon of bedrijf. Veel internationale transacties lopen via de Amerikaanse dollar en dus via Amerikaanse banken. Zelfs een Europese bank die een dollarbetaling verwerkt, kan indirect betrokken raken.
Buitenlandse bedrijven of banken die zaken doen met gesanctioneerde partijen kunnen worden afgestraft door bijvoorbeeld uitsluiting van de Amerikaanse markt, verlies van toegang tot dollartransacties of reputatieschade. Sanctieadvocaten staan regelmatig bedrijven bij die zonder zich bewust te zijn toch het Amerikaanse sanctierecht hebben overtreden. Dit verklaart de terughoudendheid van bedrijven en banken in Europa ten opzichte van individuen die onder sancties staan.
Het betreft ook digitale diensten, vertelt Paris tijdens de bijeenkomst. Er zijn ngo’s die geen toegang meer hadden tot Microsoft, hun Meta-accounts en hun YouTube. Ze waren jaren aan data kwijt waardoor ze hun werk niet meer konden uitvoeren. Het ging om gegevens over Palestijnse gevangenen.’’
Blocking Statute
Europese landen zouden meer moeten doen om staatsburgers te beschermen tegen de grillen van – in dit geval – de VS, vindt de Coalitie van het Internationaal Strafhof. ‘Deze mensen gaan verder met hun werk omdat ze ontzettend veerkrachtig zijn, maar internationaal recht zou niet afhankelijk moeten zijn van individuele veerkracht’, aldus Paris. ‘We hebben een systeem nodig dat ons beschermd voor aanvallen op het internationaal recht.’
In theorie bestaat dit systeem, namelijk in de vorm van het Blocking Statute, een mechanisme om extraterritoriale sancties tegen te gaan. Deze verordening verbiedt Europese bedrijven om zich te houden aan bepaalde buitenlandse sancties en maakt het mogelijk om schade te verhalen op basis van die sancties.
Ik krijg helemaal geen steun van de Italiaanse regering
In oktober vorig jaar werd een motie van Jan Paternotte (D66) aangenomen om het Blocking statute toe te passen, toch is dit nog niet gebeurd. Sarah Dobbe (SP) diende deze maand een motie in om hier opnieuw de aandacht op te vestigen, ook deze werd aangenomen.
Vorige week werd in de Tweede Kamer vergaderd over de rol van Nederland hierin. Als gastland van het Internationaal Strafhof zou Nederland een leidende rol moeten nemen in het actief inzetten van de Blocking Statute, op zijn minst om medewerkers van het Strafhof te beschermen, zo vond een meerderheid.
Voldoende politieke wil, zou je zeggen, maar het moet zijn vruchten nog afwerpen. Tot nu toe is de reactie van de EU ontoereikend geweest, vindt Paris, zo ook de respons van verschillende lidstaten. ‘De impact van sancties kan ook nog eens erg verschillen per nationaliteit. Er zijn regeringen die hun burgers beschermen en er zijn regeringen die dit helemaal niet doen. Personen uit deze landen worden nog harder geraakt.’
Dit kan Albanese beamen. ‘Ik krijg helemaal geen steun van de Italiaanse regering’, zegt ze. ‘Net als Duitsland staat Italië geheel achter Israël.’ Er is maar een land nodig om de VS voor de rechter te dagen, maar niemand wil de pestkop aanpakken, iedereen is veel te druk bezig om hun associatieverdrag met Israël te beschermen. Mijn dochter van 13 heeft daarom besloten Donald Trump zelf voor de rechter dagen.’
We leven in het tijdperk van data. Alles wordt bijgehouden. Daar kunnen we iets mee. Of anderen kunnen daar iets mee. De stappenteller leidt tot meer stappen. Dat is goed, want stappen zetten is goed voor de nek en de rug, het hoofd en de darmen, de psyche en de heupen. Stappen zetten is een wondermiddel dat door mechanisering, automatisering en automobilisering ondergesneeuwd is geraakt.
Er wordt natuurlijk nog veel meer bijgehouden. Telefoons registreren onze schermtijd en geven wekelijks rapporten over hoe nuttig die nou was. Ook onze interesses worden door de techbro’s gretig uitgebuit. Continu proberen ze onze vluchtige aandacht op het scherm om te zetten in verkoop en omzet.
Daar zag ik dat iemand zich om half vier ’s nachts bij onze praktijk had ingeschreven
Gelukkig kunnen we zelf ook data bijhouden waar we iets aan hebben. Bij ons op het werk kunnen we telefoongegevens, wachtrijen en dergelijke realtime inzien. Dan kunnen we nadenken over de vraag of dit goed gaat, of dat we onze patiënten beter op een andere manier kunnen helpen door wat aanpassingen te doen.
Binnen het elektronisch patiëntensysteem kunnen we allerlei statistieken uitdraaien: hoeveel mensen een bepaalde diagnosecode hebben, welke medicijnen hoe vaak worden gebruikt. Daar kunnen we in principe ook iets mee, maar zo ver zijn we nog niet. Gelukkig komt de wetenschappelijke club van ons dokters nu met de Thuisarts-app, ondersteund door eigen AI. Geen commerciële flauwekul, maar ontwikkeld door echte dokters met hart voor de patiënt — voor ons allemaal dus. De website thuisarts.nl is al jaren een baken van betrouwbare medische informatie. Dat was al goed en wordt nu verder verbeterd.
We kunnen nog meer bijhouden. Zo liep ik zojuist langs het scherm met inschrijvingen. Daar zag ik dat iemand zich om half vier ’s nachts bij onze praktijk had ingeschreven. Had deze persoon zo’n lange actielijst na een verhuizing dat hij of zij daar pas toen aan toe kwam? Of had deze persoon pijn, kon die niet slapen en zocht die in het holst van de nacht hulp? Eigenlijk zouden we zulke mensen ’s ochtends direct moeten bellen om te vragen wat er aan de hand is.
De Syrische minister van Binnenlandse Zaken heeft bekendgemaakt dat Amjad Youssef, de man die bekendstaat als de ‘slager van Tadamon’, is gearresteerd. Enige tijd geleden doken beelden uit 2013 op waarop te zien is hoe hij Syrische burgers in Damascus één voor één vermoordt. Nederlandse onderzoekers van de Universiteit van Amsterdam hebben hem destijds ontmaskerd.
De arrestatie is groot nieuws in Syrië. Het komt zelden voor dat een moordenaar van het Assad-regime wordt opgepakt. De vraag is welke gevolgen deze arrestatie zal hebben voor de restanten van het Assad-regime in Syrië. Vorig jaar was er nog een opstand van Assad-loyalisten, die bruut de kop werd ingedrukt door de huidige machthebbers. Hierbij kwamen ook massaal alawieten om het leven. Critici wijzen erop dat de huidige regering geen echte verandering voor Syrië kan brengen als jihadistische elementen het land blijven besturen.
Na langdurig onderzoek en een list van UvA-onderzoekers Ugur Üngör en Annsar Shahhoud gaf Youssef toe dat hij betrokken was bij moordpartijen. Op videobeelden bekent hij dat hij mensen heeft gedood. Shahhoud deed zich incognito, onder de schuilnaam Anna, voor als een onderzoeker die het Assad-regime in het Westen probeerde te verdedigen. Youssef geloofde dit en gaf steeds meer prijs.
In de recent verschenen documentaire Killing Annavertellen Üngör en Shahhoud uitgebreid hoe zij de ‘slager van Tadamon’ op het spoor kwamen.
De omstreden zoon van de voormalige sjah Pahlavi, die wordt gezien als mogelijk leider van Iran na een eventuele ‘regime change’, is gisteren tijdens een bezoek aan Berlijn besmeurd met tomatenpuree. Opvallend is dat de Duitse regering hem niet heeft ontvangen, iets wat hij zelf ‘schande’ noemde. Dit meldt Deutsche Welle.
Reza Pahlavi en het voormalige sjah-regime zijn omstreden bij veel Iraniërs. Het regime werd door westerse mogendheden geïnstalleerd na een coup tegen premier Mohammed Mossadegh in 1953. De pro-westerse koers van de sjahisten is een doorn in het oog van het huidige regime in Iran. Hoewel er ook in Iran steun is voor Pahlavi, is een massale opstand tegen het theocratische regime uitgebleven na de Israëlisch-Amerikaanse aanvallen.
Pahlavi ziet het tij in de wereldpolitiek keren en smeekt Europese regeringen om geen appeasementpolitiek te bedrijven tegen het sjiitisch-islamistische regime in Iran. Onderhandelingen met dit regime zouden hun positie alleen maar versterken. ‘Als je denkt dat er vrede mogelijk is met dit regime, dan ben je ernstig misleid’, zei hij tijdens een persconferentie in Berlijn. Voor Europa is de keuze volgens hem duidelijk: ‘Kiezen tussen een stervend regime dat ons allemaal bedreigt en een vrij Iran.’
Niet iedereen deelt deze mening. Zo viel een demonstrant hem aan met tomatenpuree. De politie doet onderzoek naar het incident.
Ze kwam, sprak en vertrok, maar haar woorden raakten. Speciaal rapporteur van de VN voor de mensenrechten in de Palestijnse gebieden, Francesca Albanese, sprak gistermorgen heel kort de menigte toe tijdens de wekelijkse sit-in voor het ministerie van Buitenlandse Zaken, vlak voor haar ontvangst in de Tweede Kamer.
Het was alweer de 116e keer dat oud-ambtenaren, diplomaten en andere betrokkenen zich rond het middaguur verzamelden voor de deur van het ministerie van Buitenlandse Zaken. Met de sit-ins laten ze hun onvrede merken over het beleid van Nederland ten opzichte van Israël, een sentiment dat alleen maar is gegroeid.
‘Ik denk dat jullie in aantal zijn verdubbeld’, zei Albanese, zichtbaar aangedaan toen ze met luid applaus werd ontvangen door de groep demonstranten, die kort daarvoor nog 30 minuten lang een oorverdovende stilte hadden laten horen. Ze was uitgenodigd om te komen spreken, net zoals ze in 2024 had gedaan voor deze groep. Maar haar trein had vertraging, ze miste haar aansluiting en moest al bijna bij haar volgende afspraak zijn. ‘Ik heb 20 seconden.’
In die seconden stak ze de demonstranten, van wie sommigen al meer dan een jaar elke donderdagmiddag aanwezig zijn, een hart onder de riem. ‘Ik kan alleen maar bedanken voor het feit dat jullie niet opgeven. We moeten ons blijven verzetten tegen brutaliteit en wetteloosheid en samen gaan we dat halen. Blijf geloven dat het de moeite waard is om te vechten voor rechtvaardigheid. Als we daarmee stoppen, dan verliezen we’, zo klonk haar toespraak, die ze vervolgens afsloot met de leus ‘free free Europe’.
Blijven vechten
‘Albanese is wel een symbool voor de rechtvaardigheid’, zegt Berber van de Woude, een van de aanwezigen bij het ministerie. Ze is Palestina-activist van het eerste uur, presenteert de podcast Verzetje van de Correspondent en is zelf oud-ambtenaar, net als veel van de aanwezigen. ‘Het zijn juist de ambtenaren die het verschil kunnen maken. Als zij allemaal zouden opstaan tegen dit beleid, kan er echt iets veranderen. Maar veel ambtenaren hebben het gevoel als individu niet zo veel aan het systeem te kunnen veranderen.’
Beeld: Majorie van Leijen
Wat begon als een kleine groep oudgedienden, is inmiddels uitgegroeid tot een bont gezelschap van artsen, advocaten, medewerkers van humanitaire organisaties en activisten. Zoals David Klein, die op de vraag waarvan hij is een indrukwekkende opsomming maakt van organisaties waaraan hij deelneemt. ‘Ik ben nu fulltime activist’, lacht hij.
Hij zit achter een rij foto’s van Palestijnse kinderen die zijn omgekomen door het Israëlische geweld in Gaza. ‘Genocide is toch wel het ergste wat de mensheid kan overkomen, dus we moeten hiertegen blijven demonstreren’, zegt hij. Hij doet dit vooral in zijn woonplaats Dordrecht, een stad die dicht tegen de Bijbelbelt aanligt, omdat het ‘juist in deze gebieden belangrijk is om onze stem te laten horen’, maar vandaag doet hij mee in Den Haag.
‘Het is wel gek dat er zo weinig oud-ministers op afkomen’
Ineke Palm komt uit Rotterdam en staat voor het ministerie namens Artsen voor Gaza. Net als een aantal andere artsen draagt ze een witte jas. ‘Om de artsen in Gaza te steunen. Ze staan onder ongelooflijke druk.’ Haar organisatie is momenteel bezig een mobiel ziekenhuis op te zetten in Gaza, omdat de meeste ziekenhuizen inmiddels compleet zijn verwoest. In Den Haag staat de organisatie al drie maanden lang elke donderdagmiddag voor de deur van het ministerie, waar volgens haar nog nooit een minister naar buiten is gestapt om te horen wat de demonstranten willen vertellen.
‘Het is wel gek dat er zo weinig oud-ministers op afkomen’, zegt vaste bezoeker en oud-minister Jan Pronk. Hij heeft zijn naam aan de sit-in verbonden; hij komt er elke week. Juist die frequentie is zo belangrijk, vertelt hij. ‘Er komt wel eens een oud-minister een enkele keer, maar we moeten blijven opdagen. We moeten de jonge, nieuwe diplomaten het gevoel geven dat er mensen om hen heen staan.’
Gesanctioneerd
Dat gevoel heeft ook Albanese deze ochtend duidelijk meegegeven. Terwijl het publiek haar bezoek waardeerde met wederom luid applaus, haastte ze zich naar de Tweede Kamer, waar ze een afspraak heeft met een aantal politici die haar wel gunstig gezind zijn.
Dit welkom is inmiddels niet meer vanzelfsprekend. Albanese staat onder hevige internationale druk vanwege haar onverbeten kritiek op Israël, de genocide in Gaza en de medeplichtigheid van westerse regeringen. Regeringsleiders in meerdere landen, waaronder Nederland, weigeren haar te ontvangen en de VS heeft zelfs sancties tegen haar opgelegd.
‘Als we ermee stoppen, dan verliezen we’
Dit terwijl Albanese juist strijdt voor het internationaal recht, vindt Ambtenaren en de Grondwet, de groep achter de sit-in. ‘Al in maart 2024 onderbouwde ze dat er sterke aanwijzingen waren dat er in de Gazastrook sprake was van genocide. Ook bracht ze in kaart dat meer dan 60 bedrijven concreet bijdragen aan de onderdrukking van het Palestijnse volk’, schrijft de groep op LinkedIn.
‘Terwijl ze naar alle waarschijnlijkheid niet zal worden ontvangen op het ministerie van Buitenlandse Zaken, is zij meer dan welkom bij de sit-in! Sterker nog, een VN-speciaal rapporteur die wordt gesanctioneerd en onder extreme publieke en politieke druk staat omdat ze stelling neemt voor respect voor het internationaal recht en zich uitspreekt tegen genocide, verdient een rode loper’, schrijft Angelique Eijpe, een van de organisatoren.
Die avond is Albanese een van de sprekers tijdens de presentatie van de Coalitie voor het ICC van het nieuwe rapport over de impact van Amerikaanse sancties tegen mensen die opkomen voor het internationaal recht.
Onze site gebruikt cookies en vergelijkbare technologieën onder andere om u een optimale gebruikerservaring te bieden. Ook kunnen we hierdoor het gedrag van bezoekers vastleggen en analyseren en daardoor onze website verbeteren.
Deze website gebruikt cookies om uw gebruikservaring op deze website te verbeteren. Van deze cookies worden cookies aangemerkt als "Noodzakelijk" in uw browser bewaard, deze cookies zijn essentieel voor het functioneren van de website. Bijvoorbeeld het opslaan van uw keuze of u wel of geen cookies wilt hebben. Wij maken ook gebruik van cookies van derde partijen die ons helpen met het analyseren en begrijpen van de gebruik van deze website door u. Deze cookies worden alleen gebruikt als u daar toestemming toe geeft. U heeft ook de mogelijkheid om uzelf uit te sluiten voor deze cookies. Dit zal echter effect hebben op uw gebruikerservaring.
Noodzakelijke cookies zijn absoluut nodig voor het functioneren van de website. De cookies in deze categorie zorgen alleen voor de veiligheid en het functioneren van deze website . Deze cookies bewaren geen persoonlijke gegevens
Deze cookies zijn niet strict noodzakelijk, maar ze helpen de Kanttekening een beter beeld te krijgen van de gebruikers die langskomen en ons aan te passen aan de behoeftes van onze lezers. Hiervoor gebruiken wij tracking cookies. Bij het embedden van elementen vanuit andere websites zullen er door deze sites ook cookies worden gebruikt.
