17.9 C
Amsterdam
Home Blog

President Trump plaatst enorme UFC-kooi voor Witte Huis

0

Welk advies heb jij voor premier Jetten na Loosdrecht?

0

De afgelopen weken waren er op verschillende plekken in Nederland grimmige protesten tegen de noodopvang van asielzoekers. Het dieptepunt vormden de rellen in Loosdrecht, waar brand werd gesticht bij een azc. Premier Rob Jetten krijgt kritiek omdat hij zich onvoldoende scherp zou uitspreken. Wat is jouw advies aan de premier?

Ayala Levinger, softwareontwikkelaar

‘Mijn droom is dat de minister-president het probleem eindelijk bij de naam noemt: Nederland heeft geen ‘vluchtelingencrisis’, maar een diepgeworteld racismeprobleem. Ik zou willen dat hij om zich heen kijkt en de echte verantwoordelijken aanwijst. In de Tweede Kamer zitten partijen die migranten al jarenlang als zondebok gebruiken. Er wordt zo hard tegen vluchtelingen opgehitst dat gewone burgers geloven dat het woningtekort door migratie komt, terwijl dat een van de grootste politieke leugens van de afgelopen jaren is. Extreemrechtse mensen hebben daardoor het gevoel gekregen dat ze toestemming hebben om agressief te zijn, omdat ze overal mee wegkomen. Ze zien op het nieuws hoe klimaatactivisten en demonstranten tegen de genocide in Palestina keihard worden aangepakt door de politie, terwijl politici op sociale media de schuld van die protesten opnieuw bij migranten leggen.

‘Met dit beleid blust hij de brand niet, hij levert de brandstof’

Maar dit blijft een droom, want ik heb geen enkel vertrouwen in de neoliberale politiek. Zijn reactie zal waarschijnlijk opnieuw dezelfde voorspelbare routine zijn: het geweld op tv veroordelen en beloven dat de politie strenger gaat handhaven. Maar zolang hij weigert te erkennen dat zijn eigen bezuinigingen en de racistische, ophitsende politieke taal het racisme onder de bevolking voeden, is hij niet de oplossing voor deze crisis, maar juist de aanjager ervan. Met dit beleid blust hij de brand niet, hij levert de brandstof. En het gaat zeker weer gebeuren.’


Ruben Arnhem, docent

Foto: Ruben Arnhem

‘De brandstichting in Loosdrecht is uiteraard onacceptabel. Geweld en vernieling mogen nooit de oplossing zijn voor maatschappelijke problemen. Tegelijkertijd zou het een vergissing zijn om alleen naar de daders te kijken en niet naar de onvrede die onder een deel van de bevolking leeft. Mijn advies aan premier Rob Jetten is daarom: luister beter naar wat er speelt in de samenleving.

Veel Nederlanders hebben het gevoel dat hun zorgen onvoldoende serieus worden genomen. Ze zien hoge brandstofprijzen, een woningmarkt die vastzit en steeds meer mensen die moeite hebben om rond te komen of een geschikte woning te vinden. Regelmatig verschijnen er berichten over hardwerkende Nederlanders en zelfs ouders met kinderen die in onzekerheid verkeren over hun woonsituatie. Dat voedt het gevoel dat de overheid de grip kwijt is. In die context zorgt het asiel- en migratievraagstuk voor extra spanningen. Veel mensen vragen zich af waarom Nederland nieuwe mensen blijft opvangen, terwijl bestaande problemen nog niet zijn opgelost.

‘Waarom moeten wij alle problemen van de EU oplossen?’

Wie zorgen uit over migratie is niet automatisch tegen hulp aan vluchtelingen; veel Nederlanders maken onderscheid tussen mensen die vluchten voor oorlog of vervolging en mensen die vooral om economische redenen naar Europa komen.

Op dit moment zijn wij niet in staat om duizenden jonge mannen, veelal gelukzoekers, op te vangen. Waarom moeten wij alle problemen van de EU oplossen? Landen als Polen en Hongarije kiezen voor hun eigen volk en weigeren andermans problemen op te lossen.

Daarom zou het kabinet meer nadruk moeten leggen op het op orde brengen van de eigen samenleving en begrip tonen voor gemeentes waar de burgemeester en gemeenteraad besluiten dat ze naar het volk luisteren en daarom geen azc in hun gemeente willen. Hiermee voorkom je een hoop trammelant en laat je zien dat je de zorgen van je burgers wel serieus neemt.’


Yunus Kaplan, docent

‘Een brandstichting moet gewoon helder veroordeeld worden. Daar hoeft geen ingewikkeld verhaal omheen. Maar ik geloof ook niet dat dit soort dingen ineens ontstaan. Daarvoor verschuift er al langer iets in hoe we praten. Over asiel. Over ‘de gewone Nederlander’. Over wie hier wel of niet hoort. Mensen wennen aan harde taal. Aan het idee dat sommige groepen vooral een probleem zijn dat opgelost moet worden. Dan wordt de stap naar escalatie kleiner dan we graag toegeven. Juist daarom moet een premier niet alleen reageren wanneer het misgaat, maar ook kijken naar het politieke klimaat dat eraan voorafgaat. Want verharding begint meestal niet bij een brand. Het begint veel eerder.’


Ahmed Abdillahi, postbezorger

‘Wat er laatst in Loosdrecht is gebeurd, is ontzettend heftig en onacceptabel. Mensen die naar Nederland zijn gevlucht vanwege oorlog, geweld of vervolging opnieuw confronteren met angst en geweld gaat alle grenzen over. Je merkt helaas dat de haat en polarisatie in de samenleving toenemen. In mijn omgeving hoor ik steeds vaker dat vluchtelingen en statushouders overal de schuld van krijgen. Ook spelen sommige trollenaccounts en online campagnes een grote rol in het verder tegen elkaar opzetten van mensen.

Ik vond het goed dat Rob Jetten de hulpverleners heeft bezocht om hen een hart onder de riem te steken. Tegelijkertijd vond ik het jammer dat er weinig aandacht leek te zijn voor de bewoners van het azc zelf, terwijl ook zij slachtoffer zijn van deze gebeurtenis en veel angst moeten hebben gevoeld. Het wordt tijd dat Den Haag en ook Rob Jetten een duidelijk signaal afgeven dat dit soort intimidatie, haat en geweld nooit acceptabel zijn in een democratische rechtsstaat. De daders moeten stevig worden aangepakt en bestraft.

‘Ik vond het jammer dat er weinig aandacht leek te zijn voor de bewoners van het azc zelf’

Daarnaast zou ik willen meegeven dat de politiek zich duidelijker mag uitspreken dat niet alle problemen in Nederland veroorzaakt worden door vluchtelingen of statushouders. De voortdurende beeldvorming waarin één groep overal verantwoordelijk voor wordt gehouden, vergroot alleen maar de verdeeldheid in de samenleving.’


Mostafa Hilali, militair

‘Benoemen is het woord van rechts Nederland van de afgelopen decennia. Ook hoor je aan die kant dat je niks meer kunt zeggen. Niks meer kunt benoemen. En als ik dan, met bovenstaande in het achterhoofd, kijk naar de brandstichting in Loosdrecht, dan valt meteen op hoe het allemaal wel meevalt met die nadruk op benoemen.

 ‘Laten we nou benoemen wat dit is’

In de media en politiek gaat het dan over ‘brandstichting’, ‘een uit de hand gelopen demonstratie’, ‘geweld tegen hulpverleners’. Waarom wordt het nu niet eens benoemd? Waarom durven we nu niet ronduit te zeggen waar het om draait? Geweld met een terroristisch oogmerk. Terrorisme is het gebruiken van geweld of het dreigen met gebruik van geweld om op die manier besluitvorming te beïnvloeden. Laten we nou benoemen wat dit is. Zoals we konden benoemen dat de daad van Mohammed B. in die tijd terroristisch was, moeten we ook durven benoemen dat hier sprake is van terrorisme. Vervolgens moeten we kijken naar een adequate, integrale aanpak vanuit de veiligheidsorganisaties in Nederland om met deze vorm van terrorisme om te gaan.’

Jakob de Jonge, kunstenaar

‘Jetten moet heel krachtig afstand nemen van wat er in Loosdrecht is gebeurd en eindelijk het gevaar erkennen van opkomend fascisme en de normalisering van geweld in de samenleving. Maar het is moeilijk om advies te geven aan iemand die zelf midden in dit speelveld zit. Hij regeert namelijk samen met de VVD, een partij die volgens mij de afgelopen decennia de broedplaats is geweest van allerlei vormen van racisme en fascisme. Of het nu Rita Verdonk of Geert Wilders was, ze komen allebei voort uit de nationalistische koker van de VVD. Alleen Gidi Markuszower is misschien iemand die niet via de VVD in de bierkelder van de politiek is beland. Maar de rest — denk aan Bente Becker, Dilan Yeşilgöz, Ulysse Ellian en Eric van der Burg — heeft keer op keer rassenhaat aangewakkerd in Nederland. En Rob Jetten werkt daar gewoon mee samen. Daarmee is hij met handen en voeten aan de VVD gebonden. En dat wil hij kennelijk ook. Dan moet je niet verbaasd zijn dat je wordt gedomineerd en uiteindelijk je zelfstandige stem in dit debat verliest.’

Een snippertje van het Offerfeest

0

Het verhaal dat centraal staat in het Offerfeest, al-Adha, dat vandaag begint, ken ik maar al te goed uit mijn kindertijd. Een lieve oudere vrouw die mij en mijn broertje en zusjes grootbracht — mijn ouders hadden beiden drukke banen — las het herhaaldelijk voor. Tante, zo noemden we haar, was een diepgelovige gereformeerde vrouw en het was haar lievelingsverhaal.

Wetenschappers: houd Denk en BIJ1 niet buiten stadsdeelbesturen Amsterdam

0

De mogelijke keuze van PRO Amsterdam en D66 om Bij1 in Zuidoost en Denk in Nieuw‑West buiten de nieuwe stadsdeelbesturen te houden, leidt tot stevige kritiek vanuit de academische wereld.

In een opiniestuk in Het Parool uiten drie wetenschappers – Floris Vermeulen (Universiteit van Amsterdam en Universiteit Twente), Femke Kaulingfreks (Universiteit van Amsterdam) en econoom en grootstedelijk strateeg Najah Aouaki – hun zorgen over de gevolgen voor de lokale democratie.

Volgens de auteurs laat de stap zien dat het stadsbestuur ‘niet bereid is bewoners uit ondervertegenwoordigde wijken een volwaardige plek aan tafel te geven’. Zij wijzen erop dat in BIJ1 in Amsterdam Zuidoost de tweede partij werd en Denk in Amsterdam Nieuw-West zelfs de grootste partij. Ze moeten daarom ook in het stadsdeelbestuur komen.

Het opiniestuk verwijst naar het zogenoemde Moorman‑experiment uit 2022, waarbij partijen met veel lokale stemmen ook daadwerkelijk bestuurlijke vertegenwoordiging kregen. Dat leidde destijds tot de benoeming van Vayhishta Miskin (Bij1) als stadsdeelbestuurder in Zuidoost. De wetenschappers stellen dat dit voor veel bewoners geen experiment was maar een erkenning van hun politieke realiteit.

De auteurs waarschuwen dat het uitsluiten van deze partijen het bestaande wantrouwen richting de formele politiek verder kan vergroten. ‘Meepraten mag, maar meebesturen niet’, schrijven zij, waarmee volgens hen de boodschap wordt afgegeven dat stemmen uit Zuidoost en Nieuw‑West ‘minder zwaar wegen dan de bestuurlijke logica van de Stopera’.

Ook benadrukken zij dat representatie in deze wijken geen symbolische luxe is, maar een ‘democratische noodzaak’. Bestuurders die lokaal geworteld zijn, zouden volgens hen een cruciale rol spelen in het versterken van vertrouwen en legitimiteit, juist in buurten waar bewoners zich al langer minder gehoord voelen.

De stadsdeelbesturen worden niet gekozen door de burgers, maar benoemd door het College van B&W. Burgers kiezen wel voor de stadsdeelcommissies, maar die hebben slechts een adviserende functie en hebben geen budgetrecht. Dus als de toekomstige PRO-D66-coalitie geen stadsdeelbestuurders wil met een Denk- of BIJ1-achtergrond mag dat, wettelijk gezien. Maar het is wel een breuk met de praktijk van de Moorman-doctrine, die sinds 2022 informeel van kracht is.

De wetenschappers besluiten met een fundamentele vraag: of Amsterdam bereid is ‘de politieke realiteit van de héle stad’ serieus te nemen, ook buiten de Ring.

De asielcrisis eindigt pas wanneer migratie wordt teruggedrongen

0

Nederland verkeert al jarenlang in een permanente asielcrisis. De gebeurtenissen die we de afgelopen periode in Loosdrecht en elders in het land hebben zien plaatsvinden, vormen dan ook helaas geen unicum, maar maken onderdeel uit van een patroon.

Sinds 2021 kent Nederland een zogeheten opvangcrisis. Er waren de afgelopen jaren simpelweg niet genoeg plekken om alle asielzoekers op te vangen. Dat is niet alleen het resultaat van beleid, maar ook van een forse toename van het aantal asielzoekers. Ook is de asielcrisis een politieke crisis. Inmiddels zijn er twee kabinetten over gevallen. En ook het kabinet-Jetten gaat het de komende jaren zwaar krijgen. Eigenlijk kunnen we al stellen dat we in Nederland al ruim een kwart eeuw te maken hebben met crises rondom migratie. En dat is hier dan ook de kern van het probleem. De asielcrisis zal dan ook alleen eindigen wanneer de migratiestromen teruggedrongen worden.

Laten we even teruggaan in de tijd. In de jaren ’90 waren er ook al lokale protesten tegen asiel. Begin jaren 2000 was er sprake van grote onrust in Nederland over het thema migratie. Tussen circa 2004 en 2015 slaagden opeenvolgende kabinetten erin de migratiestromen terug te dringen en de onrust te bezweren. Sinds 2015, het jaar van de zogeheten Syrische vluchtelingencrisis, zijn de migratiestromen echter weer ongekend hoog. Niet alleen op het gebied van asiel, waarbij de Oekraïense vluchtelingenstroom overigens nog niet eens in de officiële asielcijfers meegenomen wordt, maar ook op het gebied van arbeid, studie en gezinsmigratie. Nederland is een populair land voor mensen uit de hele wereld om zich te vestigen. En in dat opzicht zijn we eigenlijk het slachtoffer van ons eigen succes.

Meer mensen betekent immers meer woningen die nodig zijn

Want in een van de meest dichtbevolkte landen ter wereld, waarvan de bevolking uitsluitend groeit als gevolg van migratie — een groei die juist vanwege migratie veel sneller verloopt dan circa 25 jaar geleden voorspeld werd — is het niet gek dat het een en ander vast begint te lopen. We hebben bijvoorbeeld ook een stikstof-, netcongestie- en woningcrisis. Nu zal de lezer denken: maar wat heeft dit met asiel te maken? Nu, het is inderdaad niet zo dat statushouders hier onze woningen komen afpakken. Maar we zouden wel kunnen stellen dat migratie in bredere zin in sterke mate bijdraagt aan alle hiervoor genoemde crises.

Immers, wanneer er woningnood is in een land, dan is een sterke bevolkingstoename middels migratie over het algemeen geen goed idee. Meer mensen betekent immers meer woningen die nodig zijn. En die zijn er nu al te weinig. Meer woningen hebben bovendien ook meer stroom nodig, en dan komen we ook niet uit de netcongestie waar we nu mee kampen. En de stikstofcrisis is ook een probleem van een land dat veel te dichtbevolkt en dichtbebouwd is, waarin bevolking en natuur elkaar te veel in de weg zitten. Dat is ook de reden waarom bijvoorbeeld onze buurlanden hier niet mee kampen. Oftewel: migratie is weliswaar niet de primaire oorzaak van de bovengenoemde crises, maar zorgt er wel voor dat het niet gemakkelijker wordt om uit deze crises te komen. Willen we de crises oplossen waarin Nederland verkeert, dan zou het terugdringen van de huidige migratiestromen prioriteit nummer één moeten zijn, voor welk kabinet dan ook.

Voor wie nu denkt dat er in deze column allemaal hele gekke dingen worden geschreven: de Staatscommissie Demografische Ontwikkelingen 2050 concludeert dit eveneens. Volgens deze commissie zullen we met de huidige migratieaantallen rond 2050 simpelweg niet langer in staat zijn om voor onze bevolking in voldoende onderwijs, gezondheidszorg, veiligheid en woningen te voorzien. Dat laatste is overigens nu al het geval, gezien de explosieve toename van het aantal daklozen in de afgelopen jaren. Met de huidige migratiestromen werken we onszelf in Nederland dus alleen maar nog verder in de problemen. En dan zouden we kunnen stellen dat de huidige maatschappelijke onrust over asiel misschien nog wel slechts het begin is van alles wat nog kan gaan komen.

Nederland slibt dicht. De politiek staat nu voor een keuze: dringen we migratie eindelijk, na ruim 25 jaar van onvrede en onrust over dit thema, terug, of blijven we erin falen om deze crisis aan te pakken en daarmee ook de maatschappelijke onrust én de groei van radicaal-rechtse politieke partijen en extreemrechts politiek geweld alleen maar verder in de hand te werken? De erkenning van het maatschappelijke probleem dat grootschalige migratie vormt voor onze samenleving vraagt om nieuw beleid: landelijk, maar ook Europees. En het vraagt om nieuwe wetgeving op dit terrein: nationaal en internationaal.

Maar het vraagt in de eerste plaats om het besef van degenen die aan de knoppen draaien dat we met een paar extra opvanglocaties niet uit deze crisis gaan komen. Daarvoor zit dit probleem te diep en raakt het aan te veel fundamentele problemen in onze samenleving. Het is tijd dat de migratiestromen nu echt sterk teruggedrongen gaan worden. Niet voor een enkele kabinetsperiode, maar voor minimaal enkele decennia. Pas dan krijgen we als samenleving echt de kans om uit deze crisis te komen.

Kabinet neemt afstand van Markuszower, sluit hem niet volledig uit

0

Het minderheidskabinet‑Jetten neemt afstand van voormalig PVV’er Gidi Markuszower, die recent opriep tot hard optreden tegen Palestijnse asielzoekers. Premier Rob Jetten maakte gisteravond in een Kamerdebat duidelijk dat samenwerking met Markuszower ongewenst is maar hij laat de deur op een klein kiertje staan.

Volgens Jetten heeft de ex‑PVV’er zichzelf buiten de groep partijen geplaatst waarmee het kabinet normaal constructief werkt. Tegelijk benadrukt hij dat er in de Kamer voldoende andere fracties zijn om grote dossiers mee te behandelen.

Voor Markuszower is dat pijnlijk, omdat hij juist uit de PVV stapte om wél met het kabinet te kunnen samenwerken. Hij probeerde zijn eerdere uitspraken te nuanceren, maar Jetten bleef bij zijn oordeel dat geweld in politieke context nooit te rechtvaardigen is.

Coalitiepartijen D66, VVD en CDA lieten eerder op de avond weten geen structurele samenwerking met Markuszower te zoeken. Zij wezen erop dat ook andere partijen soms met de PVV meewerkten, wat volgens hen de discussie breder maakt dan één Kamerlid.

Het debat verschoof vervolgens naar Forum voor Democratie, dat in peilingen groeit. FvD‑leider Lidewij de Vos verdedigde de protesten bij asielopvanglocaties en herhaalde haar partijstandpunten over immigratie. Kamerleden van meerdere partijen confronteerden haar met de extremistische retoriek binnen FVD en de mogelijke gevolgen daarvan voor de veiligheid. Het debat werd steeds feller, vooral toen De Vos migratie koppelde aan criminaliteit en andere partijen haar beschuldigden van het normaliseren van extreemrechtse denkbeelden.

Israël kondigt verdere escalatie aan in Libanon, ondanks ‘staakt-het-vuren’

0

Ondanks het officiële staakt-het-vuren tussen Israël en Hezbollah van vorige maand beval de Israëlische premier Benjamin Netanyahu tot een intensivering van het offensief tegen Hezbollah, zo schrijven meerdere media.

In een videoboodschap dinsdagavond kondigde Netanyahu zwaardere aanvallen aan, in reactie op drone-aanvallen op Israëlische doelen door Hezbollah. Volgens de NOS zou Hezbollah in acht dagen tijd ruim duizend drones en 700 raketten hebben gelanceerd. Israël blijkt kwetsbaar voor aanvallen met drones die door flinterdunne glasvezelkabels worden bestuurd, waardoor er geen radiosignaal is om te verstoren.

10.000 woningen beschadigd

Het bevel van Netanyahu komt ondanks het staakt-het-vuren, dat onlangs nog werd verlengd. In de praktijk gaat Israël door met de vernietiging van huizen en andere burgerinfrastructuur in het zuiden van Libanon, dat het bezet houdt. Sinds het bestand van 17 april heeft Israël ruim 10.000 woningen verwoest of beschadigd, aldus de Libanese autoriteiten.

Afgelopen maandag lieten Israëlische gevechtsvliegtuigen bovendien brandbaar fosfor vallen op een bosgebied bij Qalila in het zuiden, wat leidde tot vuurzeeën in citrusplantages en akkers. Human Rights Watch (HRW) waarschuwde afgelopen maart al voor het gebruik van witte fosfor door Israël in het zuiden van Libanon. Het gebruik van de brandbare substantie op bevolkte gebieden wordt in het internationaal humanitair recht gezien als onrechtmatig, vanwege het dodelijke effect ervan. Het voldoet niet aan de eis alles te doen om burgerdoden te voorkomen.

Israël zegt echter uit zelfverdediging doelen van Hezbollah te raken en het gebied in het zuiden nodig te hebben als ‘bufferzone’, waarmee het Israëlische burgers zegt te beschermen tegen aanvallen uit Libanon.

Extreemrechtse coalitiegenoten

Het bevel van Netanyahu om het offensief te intensiveren is in lijn met oproepen van zijn extreemrechtse coalitiepartners, zoals Itamar Ben-Gvir en Bezalel Smotrich, om militair te escaleren. Beide politici riepen Netanyahu op om de Libanese hoofdstad Beiroet opnieuw te bombarderen, als vergelding voor de drone-aanvallen. Smotrich zei dat er in Libanon tien gebouwen moesten sneuvelen voor elke drone. Ben-Gvir riep op tot een terugkeer naar ‘intensieve oorlog’ in Libanon.

Netanyahu is afhankelijk van zijn rechtse coalitiepartners om aan de macht te blijven, waardoor zij veel macht naar zich toe hebben kunnen trekken. Onderdeel hiervan is militaire escalatie en het uitbreiden van het Israëlische grondgebied naar landen als Libanon en Syrië.

Hoofdredacteur Volkskrant: Politici moeten stoppen met X

0

Pieter Klok wil dat politici stoppen met X, omdat het sociale platform van Elon Musk discriminatie in stand zou houden. Dit schrijft de hoofdredacteur van de Volkskrant in een hoofdredactioneel commentaar.

Uit onderzoek van de Volkskrant bleek dat van de tachtigduizend berichten die politici ontvingen, meer dan een kwart was gericht op het intimideren, vernederen of bedreigen van hen of van anderen. Volgens de krant komen de aanvallen vooral van radicaal-rechts en extreemrechts en is een groot deel van de uitlatingen ‘waarschijnlijk strafbaar’.

Klok stelt dat sociale media als X politici in een houdgreep houden. ‘Ze zijn bovenmatig gefocust op beeldvorming, zijn als de dood het electoraat voor het hoofd te stoten en gaan steeds meer in hapklare slogans praten in plaats van ingewikkelde compromissen uitleggen. De ‘homo sociale medii’ bestaat.’

Sinds X in handen is van Elon Musk doet het platform volgens Klok geen enkele moeite meer om de verspreiding van haat tegen te gaan. Wie nog op X zit ‘draagt bij aan een medium dat leeft bij polarisatie, dat leeft bij haat en verontwaardiging, een medium dat zijn algoritmen zo heeft afgesteld dat een democratische uitwisseling van argumenten onmogelijk wordt gemaakt, kortom, dat op alle mogelijke manieren de democratie ondermijnt’. 

Daarnaast vindt Klok dat mensen die op X zitten bijdragen aan de legitimering van de extreemrechtse standpunten van Musk. Door op X te posten lokken politici een grote hoeveelheid aan xenofobe en misogyne reacties uit ,die de oorspronkelijke boodschap van de post tenietdoen.

Het argument dat politici vaak aanhalen om toch op X te blijven is niet steekhoudend, vindt de hoofdredacteur van de Volkskrant. X zou in theorie een goed podium zijn om je boodschap te verspreiden onder media, om zo het electoraat te kunnen bereiken. Maar volgens Klok worden politici die zich bekommeren om de toestand van de democratie en toch op X blijven zitten ‘met de dag ongeloofwaardiger’.

Behalve Volt heeft nu ook PRO (voorheen GroenLinks-PvdA) het platform verlaten. Maar volgens Klok moeten andere partijen dit goede voorbeeld volgen. Partijen zouden ook afspraken moeten maken over het beschermen van de democratie en over het gedrag op sociale media dat hierbij hoort.

Dat een oplossing bij X kan worden gezocht is ijdele hoop, aldus Klok. Musk en X hebben immers laten zien dat zij zich door niemand laten corrigeren. Daarom moet iedereen die een einde wil maken aan de inbreuk op de democratie X verlaten, zo besluit Klok zijn oproep.

Gidi Markuszower wil niet langer praten met Left Laser

0

Gidi Markuszower wil de vragen van Left Laser niet beantwoorden over een Israëlische man, die met een vuurwapen werd gearresteerd op Schiphol.

YouTube-kanaal Left Laser van de communistische journalist Bob Sneevliet (pseudoniem van Bob Scholte) laat de extreemrechtse politicus Gidi Markuszower maar niet met rust. Het Israëlisch-Nederlandse DNA-Kamerlid heeft naar eigen zeggen een ’time-out’ genomen op de kritische vragen van de linkse journalist over zijn mysterieuze verleden en mogelijke banden met de Israëlische veiligheidsdiensten. Dit is te zien in een uitgebreid item.

In het nieuwe filmpje is te zien dat Markuszower expliciet de vragen van Left Laser niet wil beantwoorden. Markuszower heeft slechte ervaringen met het YouTube-kanaal. Dat komt door zijn controversiële optreden vorige week tegenover Left Laser, waarin hij onder meer opriep tot geweld tegen Palestijnse vluchtelingen. Nadien werden er meerdere aangiftes tegen Markuszower gedaan, onder andere door The Rights Forum.

Bob Sneevliet heeft geen boodschap aan Markuszowers ’time out’. ‘Vind je onze vragen te moeilijk?’, vraagt hij hem op de man af. ‘Heel moeilijk’, reageert Markuszower geïrriteerd. ‘Nu heb je toch je zin’, voegt hij daaraan toe.

Sneevliet vraagt dan uit het niets: ‘Briet Awraham (stichting die volgens de IND ‘kennismigranten’ naar Nederland haalt, red.), wat is dat?’ Markuszower kijkt Scholte even verrast in de ogen aan, bedenkt zich weer en zegt: ‘Ik heb besloten van u een time-out te nemen.’ Zo gaat het voor even heen en weer in het gangetje waar journalisten Kamerleden vragen kunnen stellen.

In het filmpje wordt duidelijk dat er mogelijke banden zijn tussen Markuszower en de Israëlische geheime diensten. Het gaat onder meer over een Israëliër die tijdens de Maccabi-rellen in 2024 op Schiphol werd gearresteerd met een vuurwapen.

Ook benoemt Left Laser in het filmpje de gewelddadige inborst van Markuszower, die soms ook tegen ‘Israëlkritische Joden’ is gericht. Hij brengt oude uitspraken van Markuszower in herinnering, toen hij nog bij de PVV van Geert Wilders zat. ‘In het oude Polen (waar mijn roots liggen) wisten we wel raad met dit soort verachterlijke joodjes. Die werden gewoon de shul (synagoge) uitgeplukt en uit het shtetl (dorp) geschopt; in het beste geval. In het ergste geval werden deze in de koude bossen van Oost-Europa achtergelaten en nooit meer teruggevonden.’

 

K. Laheye is niet de eerste anonieme briefschrijver, en zeker niet de beroemdste

0

Anonieme brievenschrijvers zijn van alle tijden. Het huidige Telegraaf-relletje rond het pseudoniem ‘K. Laheye’ staat in een lange traditie van verzonnen namen en schuilschrijvers, waarin één figuur boven iedereen uitsteekt: Junius.

Het mediacircus rond de mysterieuze Telegraaf-brievenschrijver ‘K. Laheye’ lijkt een typisch Nederlands relletje. De grootste krant van Nederland plaatste meer dan zeventig lezersbrieven van iemand die niet bestaat, columnist Sander Schimmelpenninck van de Volkskrant ruikt onraad en Telegraaf-hoofdredacteur Kamran Ullah wast zijn handen in onschuld.

Maar wie denkt dat anonieme polemiek een modern internetfenomeen is, vergist zich. Zo schreef Hans Wiegel in de jaren zestig, toen hij voorzitter van de liberale politieke jongerenorganisatie JOVD was, allerlei ingezonden brieven met onzinnige reactionaire meningen naar Nederlandse kranten. Ze waren ondertekend door de niet-bestaande Baron Tuyll van Swaeren. Veel kranten plaatsten zijn stukjes ook. Het was trollen avant la lettre.

Het beroemdste politieke pamflet uit de Nederlandse geschiedenis, Aan het Volk van Nederland, verscheen in 1781 anoniem. Meer dan honderd jaar later ontdekten wetenschappers dat niemand minder dan Joan Derk van der Capellen tot den Pol de auteur van deze brief was. Om de Nederlandse autoriteiten te misleiden deed Van der Capellen alsof hij uit het Belgische Oostende kwam, maar hij had zijn oproep geschreven in zijn kasteeltje in Appeltern, nabij Tiel in Gelderland.

Junius

Van der Capellen schreef zijn brief anoniem, niet onder een pseudoniem. De beroemdste briefschrijver uit de achttiende eeuw die niet onder zijn eigen naam publiceerde, was ‘Junius’. Tussen 1769 en 1772 verschenen in de Londense krant Public Advertiser een reeks brieven die de regering van koning George III tot op het bot fileerden. De auteur, die schreef onder zijn nom de plume Junius, was een meester in politieke retoriek. Zijn stijl was elegant, giftig, juridisch onderlegd en genadeloos. Junius’ brieven waren bedoeld om de publieke opinie te beïnvloeden en de machthebbers in hun hemd te zetten. Hij schreef onder andere over democratische verkiezingen, persvrijheid, burgerlijke vrijheden en grondwettelijke rechten. In 1770 moest de Britse premier aftreden nadat hij door Junius onder handen was genomen. Ook de koning zelf was niet veilig.

De anonimiteit van Junius was strategisch gekozen

De brieven hadden dus politieke gevolgen. Ze waren zo explosief dat verschillende uitgevers en drukkers werden vervolgd. Henry Sampson Woodfall, de uitgever van de Public Advertiser, werd in 1770 aangeklaagd wegens seditious libel, opruiende laster. De jury kwam tot de merkwaardige uitspraak ‘guilty of printing and publishing only’, waarna de rechter een mistrial uitriep. Woodfall ging daarop vrijuit, maar het signaal was duidelijk: Junius was gevaarlijk.

De anonimiteit van Junius was strategisch gekozen. Het was bedoeld om de macht te controleren zonder zelf kwetsbaar te worden. En zijn teksten werden massaal gelezen. Ze circuleerden in pamfletten, cafés, salons en zelfs in het parlement, waar ze gretig werden besproken en geciteerd.

De man achter de schuilnaam

Wie was deze Junius? Die vraag houdt historici al meer dan twee eeuwen bezig. In totaal zijn meer dan veertig namen geopperd: politici, pamflettisten, diplomaten, militairen, zelfs filosofen. De conservatieve politicus en schrijver Edmund Burke werd genoemd, maar ontkende fel. Ook de demagogische politicus John Wilkes werd een tijdlang verdacht. Een van Junius’ brieven bevatte echter zo’n vernietigende aanval op hem, dat die theorie snel sneuvelde.

Sir Philip Francis, geschilderd door James Lonsdale (1777-1839), Nationaal Portret Gallery

De meest waarschijnlijke kandidaat is volgens de meeste moderne onderzoekers Sir Philip Francis, een Iers-Britse ambtenaar die later carrière zou maken in Brits-Indië. De overeenkomsten zijn opvallend. Ze deelden dezelfde politieke opvattingen en dezelfde persoonlijke vijanden. Philip Francis was aanwezig in Londen op de juiste momenten en zijn handschrift is nagenoeg identiek aan dat van Junius. Negentiende-eeuwse experts, zoals Charles Chabot, vergeleken de brieven van Junius met Francis’ eigen correspondentie en zagen een bijna perfecte match. In 1962 bevestigde een vroege computeranalyse dat het 30.000 keer waarschijnlijker was dat Francis de auteur was dan dat iemand anders dat was.

Junius wilde met zijn brieven de democratie versterken

Toch is het nooit sluitend bewezen. Francis ontkende, zijn familie zweeg en Junius zelf schreef ooit dat hij de voordelen van anonimiteit goed begreep. De identiteit van Junius is daarmee een van de hardnekkigste literaire mysteries uit de Britse geschiedenis.

Van Junius naar K. Laheye

Wat heeft dit achttiende-eeuwse verhaal te maken met de huidige Nederlandse mediarel? Meer dan je denkt.

Ook Junius schreef onder een pseudoniem. Ook zijn brieven werden gretig gepubliceerd door een krant die vooral blij was met de aandacht. Ook toen leidde anonimiteit tot speculatie, politieke ophef en rechtszaken. Maar er is wel een heel belangrijk verschil. Junius schreef tegen de macht en wilde met zijn brieven de democratie versterken.

Zijn onderwerpen, toon en verontwaardiging sluiten naadloos aan bij de redactionele lijn van De Telegraaf

De mysterieuze K. Laheye is volgens Telegraaf-lezers misschien lekker tegendraads, maar hij is een echo van de krant zelf. Zijn onderwerpen, toon en verontwaardiging sluiten naadloos aan bij de redactionele lijn van De Telegraaf. Het publiceren van zijn brieven is natuurlijk niet illegaal, maar wel problematisch uit journalistiek oogpunt. Want een krant die lezersbrieven presenteert als spontane volksstem, terwijl ze jarenlang afkomstig blijken van een onbekende figuur met een vals profiel, ondermijnt haar eigen geloofwaardigheid. Het wordt helemaal problematisch als deze briefschrijver zegt politiek geweld te begrijpen, in dit geval de aanslag op het D66-pand in Den Haag.

Het verhaal van Junius laat zien dat anonimiteit in het publieke debat zowel een zegen als een vloek kan zijn. Briefschrijvers die anoniem publiceren of onder een pseudoniem schrijven, kunnen de macht uitdagen, maar ze kunnen hun eigen macht ook misbruiken om verantwoordelijkheid te ontlopen. En kranten die hun brieven publiceren, zijn hiervoor mede verantwoordelijk.