Koning Willem-Alexander ontvangt vandaag de resultaten van een onderzoek naar de rol van het Huis Oranje-Nassau in de Nederlandse koloniale geschiedenis. Ongeveer zestig onderzoekers van de Universiteit Leiden werkten eraan. De resultaten zijn gebundeld in vijf boeken.
Hoofdonderzoeker Gert Oostindie overhandigt de vijf boeken in het Academiegebouw in Leiden aan de koning. Ook ontvangt Willem-Alexander het samenvattende publieksboek Oranje en de Koloniën, 1600-2025. De koloniale geschiedenis van het Huis Oranje-Nassau.
Vier jaar geleden nam de koning, na veel maatschappelijke discussie over het koloniale verleden, het initiatief voor het onderzoek. In datzelfde jaar maakten premier Mark Rutte en koning Willem-Alexander excuses voor het slavernijverleden.
‘Laat dit aan iedereen zien die de genocide ontkent’, kopt het Amerikaanse weekblad The National bij satellietbeelden waarop de verwoesting in Gaza te zien is. Het gaat om vernieuwde beelden van Google Earth Pro. Onderzoekscollectief Bellingcat onderzocht de beelden en vergeleek ze met oudere en recentere satellietbeelden van Gaza.
Hele woonblokken en wijken zijn met de grond gelijkgemaakt. Bellingcat beschikt daarnaast over satellietbeelden van het commerciële ruimtebedrijf Planet Labs, waarop de verwoesting in Gaza eveneens te zien is. Volgens het onderzoekscollectief zijn de beelden van Google Earth Pro niet helemaal nieuw: de schade in Gaza was al eerder op satellietbeelden te zien. De recentere beelden van Planet Labs laten volgens Bellingcat zien dat de afbraak door het Israëlische leger doorgaat.
Op sommige plekken staat alleen nog een school overeind. Ook in gebieden waar geen Gazanen meer wonen en waar inmiddels militaire posten van het Israëlische leger zijn gebouwd, wordt infrastructuur verder afgebroken.
Volgens de VN is 82 procent van alle gebouwen in Gaza beschadigd en twee derde vernietigd. Omdat journalisten het gebied niet in mogen, is de volledige omvang van de verwoesting moeilijk vast te stellen. Ook het precieze dodental is onzeker. Onderzoekers schreven in The Lancetdat het werkelijke aantal doden, inclusief indirecte sterfgevallen, aanzienlijk hoger kan liggen dan de officiële cijfers. In 2024 schatten zij dat het dodental uiteindelijk zou kunnen oplopen tot 186.000 of meer.
In de Duitse stad Heidenau mogen van de AfD geen struikelstenen meer worden gelegd om Joodse inwoners te herdenken die door de nazi’s zijn vermoord. Philip Veerman, die onlangs zelf twee stenen legde, maakt zich zorgen over de opkomst van de partij.
Op een ochtend in september was ik met mijn vriendin in de Amsterdamse Schubertstraat voor het leggen van een struikelsteen. Familie, vrienden en enkele buurtbewoners waren erbij. Mijn neef en zijn vrouw waren speciaal voor de gelegenheid uit Australië gekomen. Zijn oom Robbert was een van de mensen die we die ochtend herdachten.
Mijn Joodse ooms Robbert en Alfred hadden in het Nederlandse leger gediend en waren daarna actief geworden in het verzet. In maart 1941 probeerden Alfred, zijn vrouw Mimi en Robbert per boot naar Engeland te komen. Ze werden door de Duitsers opgepakt en naar de gevangenis in Scheveningen, het ‘Oranjehotel’, gebracht. Alfred en Robbert werden uiteindelijk naar Auschwitz gedeporteerd, waar zij in januari 1943 werden vermoord. Mimi overleefde de oorlog.
Van Robbert kon ik in het stadsarchief niet veel terugvinden. Nu is er tenminste een struikelsteen die aan hem herinnert. Een uur later legden we in de Amsterdamse Heymonylaan een tweede struikelsteen, voor Alfred. Ook dat was een emotioneel moment. In Amsterdam liggen inmiddels meer dan 4000 struikelstenen.
Heidenau
In de Oost-Duitse stad Heidenau, in de deelstaat Saksen, blijft het bij een handjevol struikelstenen die al eerder zijn gelegd. Meer komen er niet, want de gemeenteraad nam een motie van Alternative für Deutschland (AfD) aan om nieuwe struikelstenen in Heidenau te weren. De christendemocratische CDU steunde de motie, waardoor het plaatsen van nieuwe struikelstenen niet langer is toegestaan. De vicevoorzitter van het Internationale Auschwitz Comité uitte scherpe kritiek op het besluit en noemde het een ‘misselijkmakende poging om opnieuw de slachtoffers van de nazi’s uit Heidenau te bannen’. Kort daarvoor boekte de AfD grote verkiezingswinsten in de Duitse deelstaten Saksen-Anhalt en Mecklenburg-VorPommeren.
Angst
Bij mij roept de beslissing van de gemeenteraad van Heidenau de angst op dat de AfD een voorbode is van wat gaat komen: een sterke AfD. Griezeliger nog vind ik het gesprek dat de Amerikaanse vicepresident JD Vance in februari 2025 had met Alice Weidel, de leider van de AfD. Dat heeft de partij legitimiteit en wind in de rug gegeven. Ook droeg die ontmoeting vast bij aan recente verkiezingsoverwinningen van de AfD.
Tot nu toe was Duitsland een plek waar op een respectvolle manier kon worden herdacht. Een voorbeeld is het door de Duitse kunstenaar Gunter Demnig ontwikkelde Stolpersteine-project. Als dat in Duitsland op de schop gaat, antisemitisme weer overal de kop opsteekt en JD Vance aan de macht komt in de Verenigde Staten, waar zal ik dan naartoe emigreren?
Philip Veerman, broer Ronald en neef Collin uit Australië poseren bij een zojuist gelegde struikelsteen
Meer dan vierhonderd middelbare scholen in Frankrijk blijven vandaag dicht vanwege protesten van scholieren. Rond de scholen mag niet worden gedemonstreerd. Ook burgemeester Bally Bagayoko van Saint-Denis is door de protesten in opspraak geraakt.
De protesten op de middelbare scholen, die vorige week begonnen, hebben zich de afgelopen dagen snel uitgebreid. Scholieren protesteren onder meer tegen het tekort aan leraren, overvolle klassen en de slechte staat van schoolgebouwen. Ook de hoge temperaturen in klaslokalen spelen een rol. Donderdag werden 1.207 middelbare scholen geblokkeerd of op een andere manier verstoord. aldus de Frans krant Le Monde.
De protesten zijn op verschillende plaatsen uitgelopen op confrontaties. Volgens minister van Onderwijs Édouard Geffray zijn sinds het begin van de blokkades 65 medewerkers van het onderwijs gewond geraakt, onder wie veertig schooldirecteuren. Volgens de minister waren bij de gewelddadige incidenten vaak mensen betrokken die geen leerling van de betreffende school waren.
Om verdere onrust te voorkomen hebben alle Franse prefecten voor vrijdag demonstraties verboden rond de scholen die gesloten blijven. In Parijs geldt het verbod bij dertien middelbare scholen. De Franse regering zegt daarmee te willen voorkomen dat de blokkades opnieuw gepaard gaan met geweld.
Melding bij OM over burgemeester Saint-Denis
De protesten hebben ook gevolgen voor Bally Bagayoko, de burgemeester van Saint-Denis, een voorstad ten noorden van Parijs. De politie in Parijs heeft woensdag een melding gedaan bij het Openbaar Ministerie omdat Bagayoko zich mogelijk schuldig zou hebben gemaakt aan ‘aanzetten tot het plegen van een strafbaar feit’.
De burgemeester van bezocht meerdere keren geblokkeerde scholen in zijn gemeente. Volgens de politie sprak hij zich daarbij uit op een manier die geweld als reactie op politieoptreden begrijpelijk of gerechtvaardigd zou kunnen laten lijken. Bagayoko ontkent geweld te steunen en zegt dat geweld niet zijn manier van actievoeren is.
De kwestie kreeg extra aandacht nadat beelden opdoken waarop Bagayoko bij een geblokkeerde school te zien is naast een brandende vuilnisbak. De burgemeester ontkent dat hij de vuilnisbak in brand heeft gestoken en spreekt van een misleidende interpretatie van de beelden.
Bagayoko werd eerder dit jaar, kort na zijn verkiezing tot burgemeester van Saint-Denis, al doelwit van racisme. De in Frankrijk geboren zoon van Malinese ouders kreeg onder meer op sociale media en televisie te maken met racistische uitingen en desinformatie. Hij werd in maart bij de gemeenteraadsverkiezingen in de eerste ronde gekozen.
In Egypte is deze week de volledige redactie van het onafhankelijke onderzoeksplatform Matsadaash opgepakt. De Egyptische overheid beschuldigt hen onder meer van banden met de verboden Moslimbroederschap en van het verspreiden van verzonnen nieuws. Matsadaash spreekt de beschuldigingen tegen.
In totaal werden zes journalisten opgepakt. Vier van hen werden gearresteerd in hun huizen in de gouvernementen Caïro, Gharbia en Port Said, terwijl twee anderen ‘op een straat in Caïro’ werden vastgehouden, aldus de Egyptische mensenrechtenorganisatie EIPR, meldt de Franse nieuwsdienst AFP
De Egyptische autoriteiten beschuldigen hen ervan onderdeel te zijn van een mediacomité van de in Egypte verboden Moslimbroederschap. Matsadaash, Egyptisch-Arabisch voor ‘Geloof het niet’, ontkent de beschuldigingen. Ze zouden juist kritisch zijn over de Moslimbroederschap. Bovendien is er geen sprake van buitenlandse inmenging, zei de redactie in een reactie.
Matsadaash is sinds 2018 gespecialiseerd in nieuwsverificatie en factcheck, waarbij vaak uitspraken van autoriteiten en overheidsinstanties worden weerlegd. Mensenrechtenorganisaties en onafhankelijke media hebben opgeroepen tot de vrijlating van de journalisten. Volgens EIPR zitten in Egypte momenteel 26 journalisten vast vanwege hun werk.
Het zal u misschien verbazen, maar er zijn allerlei maatschappelijke thema’s waarover ik niet zo’n uitgesproken mening heb. Er worden ook allerlei keuzes gemaakt waarvan ik zelf geen voorstander ben, maar die ik daarom nog niet meteen wil verbieden. Of waarbij ik de facilitering van overheidswege niet als een onoverkomelijke knieval beschouw.
Speciaal is dat het geval als het gescheiden of gemengd gebruik van publieke faciliteiten door beide geslachten betreft, wat dan snel aan ‘islamisering’ gekoppeld wordt. Voor sommigen is dat een reden om er met grote gretigheid op te duiken en wellustig op alle gevoelige tenen te springen, voor anderen om angstvallig de boot af te houden uit angst ook maar één overgevoelige teen te bezeren.
De kwestie van aparte zwemuren voor (moslim)vrouwen is er zo eentje. Jolande Withuis kaartte dat op 18 september in haar Volkskrant-column aan, vanwege een D66-voorstel om dat in een Amsterdams zwembad te faciliteren. Bij haar speelt het emancipatoire argument een belangrijke rol: wanneer ‘manloos zwemmen mogelijk is, verliezen vrouwen van welk geloof dan ook tegenover behoudende familie en vrienden een goed argument om gemengd baantjes te mogen trekken’.
Vooropgesteld: het is volkomen legitiem om dit ter discussie te stellen. Maar het is, met een blik op een heel wat langer ingeburgerde Nederlandse c.q. westerse praktijk, wel wenselijk om dat zonder al te grote woorden te doen. Want als het de scheiding der geslachten betreft, zijn wij namelijk allang zo inconsequent als de pest.
In het zeer seculiere VVD-dorp waar ik vandaan kom, beschikte het onverwarmde natuurzwembad tot de sluiting in de jaren ’70, lang voordat tussen de villa’s de eerste moslim werd gesignaleerd, over een apart damesbad. Dat het weinig gebruikt werd, kwam vooral omdat het in de schaduw van hoge dennen lag en zo enige graden koeler was.
Zelfs bij schaken zijn grote kampioenschappen nog steeds apart
Het is niet het enige voorbeeld. Sportwedstrijden: nog steeds als vanouds in beginsel gescheiden, met uitzondering van korfbal en paardensport. In het laatste geval zijn niet alleen de ruiters, maar ook de paarden gemengd. Maar zelfs bij schaken zijn grote kampioenschappen nog steeds apart, terwijl je toch geacht wordt hooguit op het speelbord de dame van je tegenstander te slaan, en niet je tegenstander zelf.
Gymnastiek op school: in mijn jeugd was dat ‘uiteraard’ gescheiden (ongeacht of het bijzonder of openbaar onderwijs betrof), tegenwoordig niet meer. Maar juist op sommige moderne scholen wordt nu, omgekeerd, geëxperimenteerd met gescheiden klassen voor sommige reguliere vakken vanwege een (vermeende?) andere leerstijl.
Toiletten: vanouds in publieke gelegenheden ‘vanzelfsprekend’ gescheiden, maar thuis even vanzelfsprekend genderneutraal. Behandeling door artsen: mannelijke gynaecologen vinden we normaal. Maar fouillering door politieagenten of douanepersoneel van het andere geslacht niet, ofschoon een medisch onderzoek toch veel langduriger intiem fysiek contact kan impliceren dan het vluchtige tweede.
Jeugdherbergen: in Duitsland nog altijd strikt gescheiden, in Engeland tot voor kort ook, in Nederland nu niet meer, maar je kunt er wel nog steeds een aparte damesslaapzaal boeken. In Zwitserland allang overal vanzelfsprekend gemengd – net als in berghutten waar iedereen bij een overaanbod aan gasten al sinds vele decennia op een Matratzenlager gewoon maar wat moet indikken. Misschien ook omdat je na duizend meter klimmen toch zo uitgeput bent dat ook de seksuele lust volledig is uitgedoofd en samen slapen zo vooral op slapen neerkomt. Maar gymnastiek op school is dáár dan weer nog steeds apart.
Meisjes- en jongensinternaten gelden thans als achterlijk (behalve in Engeland, daar is het juist chique), maar eigen vrouwencafés en aparte vrouwenparkeerplaatsen weer als vrouwvriendelijk modern. Zowel in het seculiere Japan en Mexico als in de theocratieën Israël en Iran zijn er ook in bussen (vaak) aparte vrouwenplaatsen, om diametraal tegenovergestelde redenen (emancipatoire veiligheid versus orthodoxe preutsheid). Gevangenissen zijn bij ons nog steeds gescheiden, ook al heeft (vrijwel) iedereen een eigen veilig afsluitbare cel.
Stuk voor stuk valt voor alles best een goede legitimatie te geven, maar de argumenten voor de ene keuze zouden ook waar net andersom gekozen wordt niet bij voorbaat onzin zijn. Wat daarbij opvalt, is dat felle feministische kritiek op gescheiden zwemmen soms moeiteloos met dito anti-transgenderhysterie inzake gedeeld toiletgebruik gepaard kan gaan. Ofschoon daar toch ook iedereen een eigen afsluitbaar hokje heeft.
Bij de wedstrijd tussen AZ en de Israëlische club Hapoel Be’er Sheva op 15 oktober kunnen Israëlische fans thuisblijven. De hekken in Alkmaar blijven dicht voor de uitsupporters om ongeregeldheden zoals twee jaar geleden in Amsterdam rond Maccabi Tel Aviv te voorkomen, zo meldt de Volkskrant.
Burgemeester Anja Schouten wilde vorige maand nog niets weten van het weren van de Israëlische supporters. Na een risicoanalyse besloot de driehoek van gemeente, politie en Openbaar Ministerie uiteindelijk toch geen uitsupporters toe te laten. ‘De spanning in de samenleving is de afgelopen twee jaar niet afgenomen en de wedstrijd heeft een zeer hoog risicoprofiel’, aldus Schouten.
Pro-Palestijnse actiegroepen maken zich al een tijdje op voor de wedstrijd en laten van zich horen op sociale media en op straat, met of zonder Israëlische supporters. Teksten als ‘Kick Israel uit de UEFA’ en ‘Genocide-supporters not welcome here’ zijn op verschillende plekken in Alkmaar gespoten, onder meer op zebrapaden.
De activisten vinden dat Israëlische clubs vanwege de genocide in Gaza niet aan Europese competities zouden moeten deelnemen. Daarbij wijzen ze erop dat Russische clubs na de invasie van Oekraïne wel uit Europese competities werden geweerd.
Hapoel Be’er Sheva mocht vorige maand niet in Leuven spelen tegen Union Saint-Gilloise. De Brusselse club speelt zijn Europese thuiswedstrijden normaal in Leuven, maar de stad verbood het duel met de Israëlische club. Daarom wordt de wedstrijd in Duitsland gespeeld. Ook daar zijn supporters van Hapoel niet welkom.
Gisteravond richtten tientallen jongeren vernielingen aan bij het gemeentehuis van Rhenen, waar de gemeenteraad sprak over de opvang van 110 asielzoekers.
Aan het begin van de avond debatteerde de gemeenteraad over hoe Rhenen de spreidingswet zal uitvoeren, schrijft de Gelderlander. Volgens de krant hing de hele avond een groep van enkele honderden jongeren rond bij het gemeentehuis.
Hoewel het lange tijd relatief rustig bleef, weigerde een groep van ongeveer veertig jongeren te vertrekken, ondanks aandringen van de politie. Er werd met vuurwerk gegooid en een 25-jarige Veenendaler werd aangehouden voor openbare dronkenschap en het verstoren van de openbare orde, schrijft de Gelderlander.
Nadat op sociale media was opgeroepen om tijdens de raadsvergadering te komen protesteren tegen de komst van de asielzoekers, nam de burgemeester van Rhenen verschillende maatregelen om onrust te voorkomen. In het gemeentehuis stemden vijftien raadsleden stemden voor en drie tegen een opvanglocatie voor vluchtelingen in de gemeente, meldt RTV Utrecht.
Vorige maand greep de politie ook in bij gewelddadige anti-azc-protesten in de Gelderse dorpen Opheusden en Kesteren. In Opheusden werden veertien mensen aangehouden. Ook in Kesteren werden arrestaties verricht, meldt NOS.
Turkije wil nauwer samenwerken met Saoedi-Arabië op defensiegebied, maar de Houthi’s waarschuwen om dat niet te doen. Turkije-experts Ahmet Erdi Öztürk en Ergün Babahan leggen uit wat de risico’s voor Ankara zijn.
Het conflict rond de Rode Zee krijgt een nieuwe regionale dimensie. De Houthi’s hebben Turkije expliciet gewaarschuwd dat een militaire interventie aan de zijde van Saoedi-Arabië harde vergelding kan uitlokken. De waarschuwing komt op een moment dat Turkije zich steeds directer bezighoudt met de veiligheid van Saoedi-Arabië. De Turkse minister van Buitenlandse Zaken Hakan Fidan heeft gezegd dat Ankara bereid is Saoedi-Arabië op defensiegebied te steunen. Daarnaast hebben Turkije, Saoedi-Arabië en Pakistan een nieuw defensiepartnerschap opgezet, het Mekka-pact.
Met twee Turkije-experts bespreken we aan de hand van drie vragen de oplopende spanningen rond de Rode Zee. Ahmet Erdi Öztürk, universitair hoofddocent Internationale Betrekkingen aan de London Metropolitan University, en de in de Verenigde Staten gevestigde, gevluchte Turkse journalist Ergün Babahan geven hun visie.
Kan Turkije Saoedi-Arabië militair helpen zonder zelf doelwit te worden?
Öztürk: ‘Dat kan, maar slechts tot op zekere hoogte. Het cruciale onderscheid is tussen het ondersteunen van de verdediging van Saoedi-Arabië en zelf partij worden in de oorlog in Jemen. Minister Fidan heeft tot nu toe vooral gesproken over technische en militaire ondersteuning, niet over de inzet van Turkse gevechtstroepen.
Ahmet Erdi Öztürk
Dat geeft Ankara manoeuvreerruimte. Turkije kan bijvoorbeeld lucht- en raketverdediging, drones, elektronische systemen, inlichtingen, training en onderhoud leveren zonder rechtstreeks offensieve operaties tegen de Houthi’s uit te voeren. Ankara kan dat presenteren als steun aan de verdediging van Saoedi-Arabië, niet als deelname aan de oorlog in Jemen.
Maar de Houthi’s hoeven dat onderscheid niet te accepteren. Zij hebben Turkije en Pakistan al gewaarschuwd voor militaire interventie aan de zijde van Saoedi-Arabië. De vraag is daarom niet alleen hoe Ankara zijn rol definieert, maar vooral hoe de Houthi’s die rol interpreteren.
Ik zou het akkoord tussen de drie landen daarom ook nog geen NAVO voor het Midden-Oosten noemen. De institutionele structuur moet nog worden opgebouwd. Er is politieke overeenstemming, maar de procedures voor gezamenlijke militaire actie zijn nog in ontwikkeling.
Op langere termijn probeert Turkije zich op te werpen als een soort veiligheidsverbinder: een land dat verschillende veiligheidsstructuren met elkaar verbindt, van de NAVO en het oostelijke Middellandse Zeegebied tot de Golf, Pakistan en mogelijk Centraal-Azië. Maar toegang en invloed zijn iets anders dan het vermogen om militaire uitkomsten af te dwingen. Jemen kan dat verschil nadrukkelijk op de proef stellen.’
Babahan: ‘Dit akkoord is nog niet door het Turkse parlement goedgekeurd en is daarom nog niet in werking getreden. Vanuit juridisch perspectief heeft Fidans verklaring dus geen stevige basis. Erdogan heeft de verwachtingen hierover met zijn eigen uitspraken bovendien al getemperd.
‘Als Turkije rechtstreeks ingrijpt, ligt vergelding voor de hand’
De Houthi’s hebben laten zien dat zij zelfs voor de Verenigde Staten een serieuze militaire uitdaging vormen. Tijdens de oorlog tussen Iran en Israël hebben zij bovendien hun vermogen getoond om Israël met raketten aan te vallen. Als Turkije rechtstreeks ingrijpt, ligt vergelding voor de hand en kan Turkije, met zijn kwetsbare luchtverdediging, zwaar worden getroffen.
Misschien bedoelt Fidan met militaire steun iets anders: bijvoorbeeld het beschikbaar stellen van de door Turkije aangekochte S-400-systemen aan Saoedi-Arabië, in ruil voor ruimte voor de verkoop van F-35’s aan Turkije. Daarmee zou Ankara twee doelen tegelijk kunnen nastreven.’
Waar zouden de Houthi’s Turkse doelen kunnen aanvallen?
Ergun Babahan (Beeld: Twitter)
Babahan: ‘De Houthi’s zouden Turkse luchthavens, raffinaderijen, havens en militaire fabrieken als doelwit kunnen nemen. Afhankelijk van de omvang van een Turkse interventie zouden ze mogelijk meerdere locaties tegelijk aanvallen.’
Öztürk: ‘Ik zou er niet automatisch van uitgaan dat Turks grondgebied het eerste doelwit wordt. Het grootste risico ontstaat waarschijnlijk daar waar Turkse belangen rechtstreeks verbonden raken met de confrontatie tussen Saoedi-Arabië en de Houthi’s. Denk aan Turks personeel of militaire middelen die in Saoedi-Arabië worden ingezet, Turkse commerciële belangen rond de Rode Zee en aan Turkije gelieerde scheepvaart bij Bab al-Mandab en in de Rode Zee. De Houthi’s hebben laten zien dat zij zowel de bereidheid als de capaciteit hebben om scheepvaart en regionale infrastructuur te bedreigen.
Zolang Ankara zich beperkt tot technologie, defensie-export en inlichtingensamenwerking, blijft het risico voor Turkije zelf relatief beperkt. Zodra Turkse militairen of wapensystemen rechtstreeks bij gevechtsoperaties betrokken raken, verandert dat. Daarom zal Ankara waarschijnlijk proberen strategische ambiguïteit te behouden: wel solidariteit met Riyad tonen, maar voorkomen dat Turkije een directe strijdende partij in het Jemenitische conflict wordt.
Daarbij speelt ook de relatie met Iran mee. Turkije heeft jarenlang geïnvesteerd in contacten met zowel Saoedi-Arabië als Iran. Een directe confrontatie met de Houthi’s zou die positie bemoeilijken. Voor een land dat zich als verbinder en bemiddelaar wil profileren, kan directe deelname aan het conflict de diplomatieke manoeuvreerruimte juist verkleinen.’
Is nóg een front tegen Iran in het Midden-Oosten ook wat Trump wil?
Babahan: ‘Ik denk dat Trump beseft dat hij in Iran in een impasse is beland. De Verenigde Staten betalen economisch een prijs voor de oorlog en hun positie in de regio is verzwakt. Een nieuwe oorlog zou Washington een nog zwaardere klap kunnen bezorgen. Ook als Turkije en Pakistan zich ermee bemoeien, zal dat de situatie niet fundamenteel veranderen. Het risico is vooral dat de regio verder wordt verwoest.’
Öztürk: ‘Ik zou niet zonder meer zeggen dat Trump momenteel een nieuw front tegen Iran wil openen. De beschikbare aanwijzingen wijzen op een ingewikkelder beeld. Ondanks Saoedische verzoeken om hulp hebben de Verenigde Staten zich tot nu toe terughoudend opgesteld tegenover een nieuwe directe confrontatie met de Houthi’s. Persbureau Reuters meldde dat Washington Saoedische verzoeken om militaire steun tijdens de huidige escalatie heeft afgewezen. Dat past bij de bredere terughoudendheid om een nieuw militair front te openen, terwijl de confrontatie met Iran al grote regionale en economische gevolgen heeft.
‘Ondanks Saoedische verzoeken om hulp hebben de Verenigde Staten zich tot nu toe terughoudend opgesteld’
Washington kan wel belang hebben bij meer regionale lastenverdeling. Als Turkije, Saoedi-Arabië en Pakistan zelf meer capaciteit ontwikkelen om de regionale veiligheid te waarborgen, kan dat de druk op Amerikaanse strijdkrachten verminderen. Dat betekent echter niet automatisch dat de VS willen dat Turkije een nieuwe oorlog aangaat met een aan Iran gelieerde actor. De kern is daarom eerder dat de regionale veiligheidsstructuur steeds meer versnipperd raakt. Saoedi-Arabië zoekt meer bescherming, Turkije wil laten zien dat het naast diplomatie ook veiligheid kan bieden, Pakistan wil zijn relatie met Riyad versterken en Iran behoudt invloed via regionale partners. Washington lijkt ondertussen vooral te willen voorkomen dat het opnieuw zelf in iedere regionale confrontatie wordt meegezogen.
Turkije raakt daarmee steeds dieper verweven met de veiligheidsstructuur van de Golf. Tegelijkertijd zal Ankara proberen zijn betrokkenheid te vergroten zonder zijn diplomatieke manoeuvreerruimte op te geven. De waarschuwingen van de Houthi’s maken duidelijk hoe moeilijk die balans wordt.’
Rusland voert de dreigende taal richting het Westen verder op. Het land waarschuwt nu voor de inzet van kernwapens tegen de NAVO als de Russische exclave Kaliningrad wordt geblokkeerd. Dat meldt NRC.
Het dreigement is geuit in een brief aan de NAVO, waarin het Westen en in het bijzonder Oost-Europa worden gewaarschuwd. De voormalige Oostbloklanden wordt verweten ‘een gevaarlijke en roekeloze koers’ te varen. Mochten zij niet inbinden, dan zou Rusland er niet voor terugdeinzen ‘nucleair’ te gaan.
‘Rusland is bereid om het hele arsenaal aan krijgsmachtonderdelen en mogelijkheden waarover het beschikt, inclusief nucleaire wapens, in te zetten om zijn grondgebied te verdedigen, mochten NAVO-landen proberen Kaliningrad te isoleren van de rest van het land’, luiden de exacte woorden in de brief. Secretaris-generaal van de NAVO Mark Rutte heeft direct gereageerd en Rusland erop gewezen niet te dreigen met nucleaire wapens.
Het is niet de eerste keer dat Poetin schermt met het Russische kernwapenarsenaal. Ook rond de Russische verovering van de Krim in 2014 wees hij het Westen op de nucleaire capaciteit van Rusland.
Wat betreft Kaliningrad maakt Rusland zich vooral zorgen over de toenemende isolatie en militarisering rondom de al zwaarbewapende exclave, die alleen via een landcorridor vanuit Belarus en via de Oostzee met het moederland verbonden is. Kaliningrad wordt verder omringd door Polen en Litouwen.
Oorspronkelijk was het gebied bekend als Königsberg, Koningsbergen, de hoofdstad van Oost-Pruisen. Na de Tweede Wereldoorlog werd de stad tijdens de Conferentie van Potsdam toegewezen aan de Sovjet-Unie, waarna de Duitse bevolking werd verdreven en de stad werd omgedoopt tot Kaliningrad. Sinds het uiteenvallen van de Sovjet-Unie in 1991 is het een Russische exclave die geografisch volledig gescheiden is van het Russische vasteland.
Onze site gebruikt cookies en vergelijkbare technologieën onder andere om u een optimale gebruikerservaring te bieden. Ook kunnen we hierdoor het gedrag van bezoekers vastleggen en analyseren en daardoor onze website verbeteren.
Deze website gebruikt cookies om uw gebruikservaring op deze website te verbeteren. Van deze cookies worden cookies aangemerkt als "Noodzakelijk" in uw browser bewaard, deze cookies zijn essentieel voor het functioneren van de website. Bijvoorbeeld het opslaan van uw keuze of u wel of geen cookies wilt hebben. Wij maken ook gebruik van cookies van derde partijen die ons helpen met het analyseren en begrijpen van de gebruik van deze website door u. Deze cookies worden alleen gebruikt als u daar toestemming toe geeft. U heeft ook de mogelijkheid om uzelf uit te sluiten voor deze cookies. Dit zal echter effect hebben op uw gebruikerservaring.
Noodzakelijke cookies zijn absoluut nodig voor het functioneren van de website. De cookies in deze categorie zorgen alleen voor de veiligheid en het functioneren van deze website . Deze cookies bewaren geen persoonlijke gegevens
Deze cookies zijn niet strict noodzakelijk, maar ze helpen de Kanttekening een beter beeld te krijgen van de gebruikers die langskomen en ons aan te passen aan de behoeftes van onze lezers. Hiervoor gebruiken wij tracking cookies. Bij het embedden van elementen vanuit andere websites zullen er door deze sites ook cookies worden gebruikt.
