In Soedan wordt seksueel geweld op grote schaal en doelbewust ingezet tijdens de burgeroorlog. Strijders van RSF maken zich schuldig aan verkrachting, ontvoering en slavernij van vrouwen en meisjes. Dat blijkt uit getuigenissen en een rapport van de Afrikaanse vrouwenrechtenorganisatie SIHA.
Sinds het begin van de oorlog in april 2023 zijn bijna 1.300 gevallen van seksueel en gendergerelateerd geweld vastgelegd in veertien deelstaten. Het geweld treft vooral de Masalit-bevolkingsgroep. Volgens SIHA gaat het niet om losse incidenten. ‘Dit zijn geen willekeurige handelingen’, zei SIHA-directeur Hala Al-Karib in november tegen nieuwszender Al Jazeera. ‘Vrouwenlichamen worden gebruikt als wapens in deze oorlog.’
Slachtoffers worden vaak tijdens huiszoekingen of bij controleposten uitgekozen. ‘Ontvoeringen vinden vaak plaats aan het begin van een invasie’, aldus Al-Karib. ‘Er wordt dan gevraagd: ‘Is er een meisje in dit huis? Zijn er jonge vrouwen?’
Getuigen bevestigen dat patroon. Mariam, niet haar echte naam, die probeerde te vluchten uit de staat Gezira, werd op straat aangehouden. ‘Ze brachten me naar een lege kamer met een matras’, vertelde zij aan Al Jazeera. ‘Ze zeiden dat ik moest gaan liggen, en toen hebben ze me verkracht.’
Ook kinderen zijn slachtoffer. Unicef bevestigde sinds begin 2024 meer dan tweehonderd gevallen van seksueel misbruik van minderjarigen. Ziekenhuizen melden zelfs verkrachtingen van baby’s.
De belangrijkste Europese bondgenoten van Oekraïne hebben dinsdag in Parijs afspraken gemaakt over veiligheidsgaranties voor het land. Het gaat onder meer om de inzet van een internationale troepenmacht na een vredesakkoord met Rusland.
Daarbij werd benadrukt dat deze garanties pas gelden als er eerst een staakt-het-vuren is afgesproken, meldt omroep France24. Dat moet een einde maken aan de oorlog die begon met de Russische invasie in 2022.
De Franse president Macron, de Oekraïense president Zelensky en de Britse premier Starmer ondertekenden een intentieverklaring. Daarin staat dat Groot-Brittannië, Frankrijk en andere Europese landen na een staakt-het-vuren militairen naar Oekraïne willen sturen.
Ook is afgesproken een gezamenlijk overlegorgaan op te zetten in Parijs, waarin de Verenigde Staten, Oekraïne en de Europese landen samenwerken, meldt AFP.
Een eerdere belofte dat de Verenigde Staten een Europese troepenmacht zouden steunen bij een nieuwe Russische aanval, is uiteindelijk niet opgenomen in het slotdocument.
Macron zei dat Frankrijk na de oorlog mogelijk enkele duizenden militairen naar Oekraïne stuurt.
Zelensky gaf aan dat is besproken welke landen verantwoordelijk worden voor de veiligheid en de wederopbouw van Oekraïne, en hoe de inzet van troepen wordt geregeld.
Starmer zei dat Groot-Brittannië en Frankrijk na een staakt-het-vuren militaire steunpunten in Oekraïne willen opzetten. Daar moeten ook beveiligde locaties komen voor wapens en militair materieel.
Volgens Starmer is vrede alleen mogelijk als Rusland bereid is tot concessies. De recente acties van Rusland wijzen daar volgens hem niet op. ‘Dat maakt onze vastberadenheid alleen maar groter’, zei hij.
De Duitse bondskanselier Merz liet weten dat Duitsland wil helpen bij het toezicht op een staakt-het-vuren. Duitse militairen zouden dan in een buurland worden gestationeerd.
We moeten het over het weer hebben. Dat doen we altijd, maar nu is het echt anders. Kinderen die dit jaar tien worden, maken voor het eerst in hun leven dagenlang een wit landschap mee. Tenzij het rijkeluiskindjes zijn die elke winter de sneeuw in Oostenrijk opzoeken.
Ik las dat de ijsbeer in Diergaarde Blijdorp voor het eerst in zijn leven sneeuw heeft gezien. Dat is toch sneu. Hoe het ook zij: er ligt nu al een aantal dagen sneeuw.
Sneeuw en kou zijn leuk voor de gegoeden: sneeuwballen, sneeuwpoppen, schaatsen en skiën.
In arme streken is dat afzien. In mijn geboortedorp Gapira viel altijd veel sneeuw, tot wel twee meter. Als klein kind heb ik er gewoond. Dorpelingen bereidden zich de hele zomer voor op de winter. Er werd genoeg hooi voor de dieren opgeslagen. Er werd tezek, mest, voor de kachels gedroogd. Vlak voor de sneeuwval werd er voldoende voedsel, thee en suiker uit de stad ingeslagen.
De herinnering aan die vroege winters is nu nostalgisch
Het pak sneeuw sneed het dorp van de buitenwereld af. Er was geen elektriciteit. Er was geen telefoon. Het dorp was op zichzelf aangewezen. Als er een zieke was, werd deze met paard en slee naar het ziekenhuis vervoerd.
Mijn geboortedorp doet inmiddels ook mee in de vaart der volkeren. Er is al lang elektriciteit. Ook de wegen blijven bij sneeuwval open. De herinnering aan die vroege winters is nu nostalgisch. De mensen van toen vonden er geen bal aan.
Nu ligt er hier sneeuw. In elke straat is een sneeuwpop gerezen. Kinderen hebben dolle pret. Er zijn geen afgesloten wegen. Uit betrouwbare bron heb ik begrepen dat de weermannen het niet eens zijn over hoe lang dit tafereel nog kan duren. Het kan vriezen. Het kan dooien.
De Amerikaanse president Donald Trump wil een derde termijn als president, wat niet is toegestaan in de Verenigde Staten. Tijdens een partijbijeenkomst van de Republikeinen maakte hij bekend dat hij daarvoor de grondwet wil veranderen. Zo meldt de Turkse nieuwssiteEnsonhaber.
De uitspraken van Trump suggereren dat hij een Republikeins verlies bij de midterms in november niet uitsluit. In dat geval zou voor de Democraten de kans ontstaan om hem uit zijn functie te zetten.
‘We moeten de tussentijdse verkiezingen winnen, want als we dat niet doen, zullen zij (Democraten, red.) een reden vinden om mij uit mijn functie te zetten. Ik zal uit mijn functie worden gezet’, aldus Trump.
Daarom wil hij nu alvast de grondwet wijzigen. ‘Ik mag geen president meer worden. Maar stel dat ik me wel kandidaat mag stellen (van de Republikeinse Partij, red.), dan komt er een grondwetswijziging’, zei hij, om er vervolgens aan toe te voegen: ‘Ik ben een koning.’
Tegen Trump is twee keer eerder een impeachmentprocedure in gang gezet: in 2019 vanwege machtsmisbruik en tegenwerking van het Congres, onder meer over Oekraïne, en in januari 2021, na de bestorming van het Capitool op 6 januari, wegens het aanzetten tot opstand. In beide gevallen is hij vrijgesproken.
Bij de laatste Tweede Kamerverkiezingen stemde het platteland opnieuw massaal rechts. Met de gemeenteraadsverkiezingen in maart in zicht is de vraag hoe een lokale linkse partij nog stemmen kan trekken. Journalist Arjan van Westen nam een kijkje in de West-Brabantse gemeente Rucphen.
In het gemeentehuis van Rucphen hebben we afgesproken met PvdA-raadslid Alex Wagemakers (54), PvdA-secretaris Mathieu van der Meijs (77) en oud-raadslid Ad Jansen (67). Eén raadszetel heeft de PvdA. Net als het radicaal-rechtse Forza. De PVV is drie keer zo groot. Het CDA heeft twee zetels, de VVD vijf en met zeven zetels is de Rucphense Volkspartij de grootste. Landelijk ging bij de laatste verkiezingen in Rucphen van alle uitgebrachte stemmen ruim 60 procent naar PVV, JA21, FvD en BBB.
Wagemakers werd begin 2021 PvdA-lid. De Rucphense PvdA was aan de vooravond van de verkiezingen van 2022 door gebrek aan actieve leden op sterven na dood. Van der Meijs stelde voor de partij op te heffen en het enige PvdA-raadslid vertrok naar de VVD. Wagemakers: ‘Dat was voor mij de druppel om in te stappen. Dan moet iemand opstaan.’
Het in de gemeente Rucphen gelegen dorp Sint Willebrord is bij de buitenwereld enigszins bekend door Het Mirakel van Brabant. Dit reality-tv-programma volgt markante inwoners. Als er al wordt gestemd in dit dorp, gebeurt dat massaal op de PVV. Een tegenstem, aldus Jansen. ‘Vroeger waren de mensen in Willebrord arm. Tegenwoordig overcompenseren ze dat met grote huizen. De meesten hebben één kind en zeggen: alles voor het jong.’ Zo komen ze op de PVV uit, door het frame dat huizen naar asielzoekers gaan en niet naar de plaatselijke jeugd.
Van oudsher is het voor de PvdA moeilijk om Willebrorders te bereiken. Jansen vertelt dat bewoners, als ze al lid werden van zijn partij, ook iets terugverwachtten. ‘Een “teeravond”, met lekker eten en drinken.’ Zaken die de PvdA niet kon en kan bieden. Wagemakers trekt een parallel met het heden: ‘We hebben vijf totaal verschillende kernen. Sprundel, Schijf en Zegge hebben een gigantisch verenigingsleven. Rucphen redelijk. Willebrord bijna niet. Het eerste wat ze daar zeggen is: wat schaft dat?’
‘Ze kijken op naar zo’n Trump’
De toptijd voor de PvdA in geheel Rucphen was in de jaren tachtig. Jansen: ‘Bij landelijke verkiezingen stemde op het hoogtepunt bijna de helft PvdA.’ Bij gemeenteraadsverkiezingen was dat veel minder, maar niettemin haalde de partij tot vijftien jaar geleden nog drie zetels en leverde zij een wethouder. Jansen: ‘Veel ouderen die links waren zijn nu gestorven.’ De populariteit van rechts, ook onder jongeren, steekt Jansen. ‘Ze kijken op naar zo’n Trump. Het is een maatschappij geworden van ieder voor zich en God voor ons allen.’
Wagemakers vindt dat de lokale en landelijke politiek haaks op elkaar staan. ‘Wij zitten hier in de gemeenteraad met één insteek: het beste voor je inwoners.’ Hij zit in de raad naast de PVV. ‘Wij kunnen gewoon een arm om elkaar slaan en lopen samen de deur uit.’ Van der Meijs voegt wel toe: ‘Heikele onderwerpen met asielzoekers hebben we hier nog nauwelijks gehad.’
‘Er komt bijna niemand naar een raadsvergadering’
Dat veel Rucphenaren afgehaakt zijn, wordt niet direct als kans gezien voor meer linkse politiek. Jansen stelt dat de PvdA weinig mogelijkheden heeft om die mensen te bereiken. ‘De VVD en het CDA hebben nog een goed georganiseerde achterban van boeren- of ondernemersverenigingen.’ De tijd dat vakbonden de PvdA op het platteland ondersteunden is voorbij. Wagemakers heeft zich ingezet om energiearmoede in de gemeente tegen te gaan, door het college te bewegen inwoners met een laag inkomen aan te schrijven zodat ze gebruikmaken van speciale regelingen. ‘Een mooie prestatie, of die mensen nu gaan stemmen of niet’, zegt het raadslid.
Van der Meijs signaleert desinteresse in de gemeentepolitiek. ‘Er komt bijna niemand naar een raadsvergadering.’ Volgens hem is de oorzaak ‘de oude cultuur van het individueel regelen’. Daar heeft de PvdA geen profijt van. ‘We hebben geen wethouder, geen vier, vijf raadsleden.’ Het wethouderschap is de joker, weet Wagemakers: ‘Als wethouder trek je meer stemmen, dan denken de mensen dat je meer bereikt.’
Meer actieve leden lijkt de enige remedie voor een sterker progressief geluid op lokaal niveau. Met enige jaloezie kijken ze naar de VVD en de Rucphense Volkspartij, waar recent nieuwe en jongere mensen commissiewerk kwamen doen. Van der Meijs ontmoette laatst twee nieuwe PvdA-leden die actief willen worden. ‘Ik kwam er blij van thuis. Want die zijn politiek onderlegd en staan met drie poten in de gemeenschap. De ene heeft gestudeerd in Amerika. En die komt nu terug met het idee dat het in Nederland niet goed gaat.’
‘Je gaat niet op voorhand afspreken: ik wil wel met jou en met Jantje, maar niet met Pietje’
De PvdA-secretaris is ‘een beetje angstig’ hoe lang de idealistische nieuwe leden, die tegelijk ook lid werden van GroenLinks, enthousiast blijven over de lokale politiek. Eerder nam hij een ander nieuw lid mee naar de Rucphense algemene beschouwingen. Dat werd niet als erg spannend ervaren.
v.l.n.r Alex Wagemakers, Mathieu van der Meijs en Ad Jansen. Beeld: Arjan van Westen
Het is voor de Rucphense PvdA van groot belang dat men kandidaten heeft die iedereen kent, die populair zijn. Wagemakers kwam 27 jaar geleden in Sprundel wonen en zit 26 jaar in het bestuur van wijkvereniging De Branden. ‘Ik doe van alles! Bij het voetballen, het dorpswerk en de Roparun ben ik vrijwilliger. Ik ben Prins Carnaval geweest. Iedereen in Sprundel kent mij. Dat helpt.’
Er moet bij de Rucphense PvdA-lijsttrekker iets van het hart over hoe hij de landelijke politiek ervaart. ‘Die is geen democratie meer.’ Wagemakers vindt dat na verkiezingen de partijen die de grootste zijn vanzelfsprekend een kabinet vormen. ‘Of je het nu leuk vindt of niet, daar moet een compromis uitkomen. Je gaat niet op voorhand afspreken: ik wil wel met jou en met Jantje, maar niet met Pietje.’
‘We zijn allemaal volwassenen die met elkaar kunnen praten’
Dat kan betekenen dat GroenLinks-PvdA met de PVV in een kabinet komt. Wagemakers ziet niet waarom dat niet zou kunnen. ‘We zijn allemaal volwassenen die met elkaar kunnen praten.’ Het raadslid beargumenteert dat in Rucphen tegenpolen ook samenwerken. ‘Moties en amendementen worden raadsbreed ingediend.’ Wagemakers: ‘Je haalt meer voordeel voor je inwoners door dingen samen te doen dan door elkaar tegen te werken. Elkaar tegenwerken kost de gemeenschap geld.’
Het gesprek gaat even over de lokale lijsttrekker van de PVV. Wagemakers richt zich tot Van der Meijs: ‘Wat zeg jij altijd over hem? Dat is geen PVV’er!’ Ze zien de PVV-raadsleden vooral als mensen die ‘sterk geworteld zijn in de lokale gemeenschap en daar vervolgens een partij bij vonden’. Oud-raadslid Jansen kijkt er met jaloezie naar. ‘Vroeger gingen wij in Rucphen in de campagne huis-aan-huis. Nu kun je puur op de naam van Wilders heel veel stemmen halen.’
Vrouwtje in een boerka
Bij de laatste landelijke verkiezingen scoorde Forum voor Democratie goed in Rucphen. Wagemakers: ‘Dat is nog een stuk extremer.’ Op lokaal niveau vertegenwoordigt Forza het FvD-geluid. Forza pleitte voor strenge handhaving van het boerkaverbod. Een bewust door het Forza-raadslid opgeblazen verhaal, vindt Wagemakers: ‘Op de lagere school in Sint Willebrord kwam een vrouwtje langs in een boerka en dat vonden sommigen niet kunnen. Als je afwijkt van de rest, ben je de lul.’
Stel dat ook Rucphen een azc krijgt. Ze verwachten geen groot grimmig protest. Jansen noemt een voormalig trappistenklooster aan de rand van de gemeente. ‘Nauwelijks buren, een prima locatie voor het COA.’ Van der Meijs heeft wel twijfels over hoe de bevolking reageert als er door de Spreidingswet meer asielzoekersopvang in Rucphen komt. Hij noemt een schoolgebouw in een woonwijk dat mogelijk vrijkomt: ‘Op zo’n plek, nou, dan komt er wel iets los in de buurt.’
PvdA-raadslid Ad Jansen (tweede van rechts) en PvdA-prominent Joop den Uyl, 1978
Jansen vindt die rabiate obsessie voor migranten ‘absurd’. Hij wijst erop dat alle tuinders en boeren in de gemeente afhankelijk zijn van migratie. ‘In de kerk in Rucphen is zondagochtend een speciale mis voor soms vierhonderd Roemenen. Stuur je al die mensen terug, dan zakken al die tuinders- en boerenbedrijven als een plumpudding in elkaar.’
Joop den Uyl
Als PvdA’er moet je in deze omgeving opboksen tegen vooroordelen. Van der Meijs hoorde ze vroeger al. ‘Joop den Uyl had het geld opgemaakt en alles kapotgemaakt.’ Dat beeld van linkse geldverkwistende politiek is hardnekkig. Wagemakers: ‘Nu hoor je: we moeten van jullie alles maar delen. Ik houd al niks over na belastingen.’ Ook het onderwerp asielzoekers zorgt in Rucphen voor negativiteit rondom de PvdA. Dat de partij bewust asielzoekers binnenhaalt. ‘Je moet je schamen voor je partij’, hoort Wagemakers dan.
Wat te doen zodat minder mensen in Rucphen radicaal-rechts stemmen? Jansen ging vroeger ‘door weer en wind’ in campagnetijd langs de deuren, maar stelt dat dit nu geen zin meer heeft. ‘Van collectanten hoor je dat niemand meer opendoet.’ Ook de huidige lijsttrekker heeft niet de illusie dat ‘met een gekleurde jas langs de deuren gaan’ tot meer linkse kiezers leidt. Jansen vindt dat zijn partij bij de les moet blijven. ‘Opkomen voor mensen die het moeilijker hebben. Vanaf de oprichting zijn we daarmee bezig.’ Thematiek die Wagemakers goed ligt. Hij komt uit een ouderwets links nest. ‘We hadden thuis geen stuiver om de kont te krabben.’
Het gaf interne discussie, maar de drie Rucphense PvdA’ers accepteren het feit dat hun partij nu als GroenLinks-PvdA de gemeenteraadsverkiezingen ingaat. De sociaaldemocraten verwachten dat het samengaan met GroenLinks meer jongeren trekt. En ze rekenen in maart op electoraal voordeel nu Jesse Klaver landelijk het gezicht van GroenLinks-PvdA is. Jansen verklaart: ‘Ze zijn hier chauvinistisch. Klaver komt uit Roosendaal, die werd in West-Brabant groot.’
De Turkse minister voor Familie en Sociale Zaken, Mahinur Özdemir, bereidt een wet voor om het gebruik van sociale media door kinderen onder de 15 jaar aan banden te leggen. Dat meldt de nieuwssite Turkish Minute.
Volgens het wetsvoorstel zou het voor kinderen onder de 15 onmogelijk moeten worden om accounts aan te maken op sociale-mediaplatforms. Die verantwoordelijkheid zou bij de sociale-mediabedrijven komen te liggen en niet uitsluitend bij de ouders. Via filtersystemen moet een effectief systeem worden opgezet dat moet voorkomen dat kinderen in aanraking komen met ‘schadelijke content’.
Göktaş zei in een verklaring dat de autoriteiten niet ‘passief’ kunnen blijven terwijl digitale platforms kinderen tot ‘commerciële doelwitten’ hebben gemaakt. De overheid heeft volgens haar een taak om kinderen te beschermen. Daarbij verwees zij naar onderzoek waaruit blijkt dat sociale media in toenemende mate leiden tot depressies, angststoornissen en gedragsproblemen onder kinderen.
‘Hoewel onze kinderen baat hebben bij digitale platforms, zijn we verplicht hun geestelijke gezondheid en emotionele welzijn te beschermen’, voegde de minister eraan toe.
Ook maken de Turkse autoriteiten zich zorgen over ‘illegale activiteiten’ van ‘criminele netwerken’.
Het is de vraag in hoeverre de voorgestelde maatregelen daadwerkelijk zullen worden uitgevoerd en of sociale-mediabedrijven, die vanuit de Amerikaanse overheid grotendeels de vrije hand hebben gekregen, zich hier ook naar zullen voegen.
Ik hoopte stiekem dat Trump Groenland was vergeten. Hij praatte druk over andere waanzinnige projecten, zoals voorgewende vredesonderhandelingen om een eind te maken aan het bloedvergieten in Oekraïne. Hij was druk met het bewieroken van zijn ‘succes’ in Gaza. Over de ruïnes en lijken heen roemde hij zichzelf als vredesstichter. Maar vooral was hij druk, zonder erover te babbelen, met het beperken van de schade van zijn Epstein-verleden.
Opnieuw lijkt hij in een roes. Venezuela is hij binnengevallen, en ‘narco-terrorist’ Maduro heeft hij ontvoerd en voor een rechter gehelikopterd. Trump slaat zich op de borst en bedreigt in één adem een reeks andere landen. Mexico, Cuba, Colombia, Iran, en ook … Groenland. De grote Trump is de held van zijn ‘Donroe Doctrine’. ‘I NEED GREENLAND!’ kraait hij vanuit zijn Air Force One.
Maar dat gaat zomaar niet. De Groenlandse premier Jens Frederik Nielsen heeft er schoon genoeg van. ‘Geen druk meer’, schrijft hij naar Trump, op Facebook, vanuit het ijzige Nuuk. Geen insinuaties. Geen fantasieën meer over annexatie. Hij heeft groot gelijk. Herhaaldelijk hebben de Denen al aangeboden dat de VS meer militaire bases op Groenland vestigen en dat de landen gaan samenwerken bij het winnen van delfstoffen. Vergeefs. Trump heeft geen enkel geldig argument voor zijn egoïstisch imperialisme.
Ook de Deense premier Mette Frederiksen zegt dat Washington moet stoppen met dreigen. Ze noemt daarbij nadrukkelijk de NAVO. ‘Een aanval van de VS betekent het einde van de alliantie.’
Trump voor de rechter
Over Trumps agressie tegen Venezuela hebben de Europese leiders gemompeld. Kallas verklaarde dat het internationaal recht moest worden nageleefd en dat de wil van het Venezolaanse volk gerespecteerd moest worden, punt. Geen kritiek op Trump, ook al begrijpt een kind dat wat de Amerikaanse leider doet een nieuwe schending van het Handvest van de Verenigde Naties is. Officieel is er geen militaire invasie, eigenlijk ook geen regime change, zoals het er nu naar uitziet. Want Delcy Rodríguez, rechterhand van Maduro, is nu de hoogste leider in het overvallen land. Het blijft dus even ondemocratisch als het was. Het gaat Trump vooral om de olie en ook om de schok die hij met zijn ontvoering door de wereld laat varen. Hij geniet van het machtsvertoon en van onze angst. Donald heeft het sterkste leger en wij sidderen, delicious!
Eigenlijk zou Trump nu zelf voor de rechter moeten staan, maar we leven in een omgekeerde wereld.
Trump splijt NAVO
Frankrijk, Engeland, zo’n beetje alle Europese regeringen, met als vaste uitzondering Hongarije, steunen Denemarken. Hoog spel, want Mette Frederiksen heeft gelijk: als de VS Groenland militair aanvallen en Denemarken zich daar militair tegen verzet, dan zijn er minstens twee NAVO-bondgenoten met elkaar in oorlog. Dan is er kortsluiting. De NAVO is een defensief bondgenootschap en niets is meer in strijd met het Verdrag dan een agressie van de ene bondgenoot tegen de andere. We hebben zoiets eerder meegemaakt, toen in 1974 het Turkse leger Cyprus binnenviel. Maar dat vond plaats in een uithoekje van Europa, tussen twee gewone leden. Een gewapend conflict om Groenland daarentegen, dat begonnen wordt door agressie van de meest vooraanstaande lidstaat tegen de wil van bijna alle andere bondgenoten: dat splijt de NAVO.
Invloedssferen zijn dit keer niet netjes op de wereldkaart getekend, zoals in 1944 in Jalta
Daar helpt dan geen ‘lieve Daddy’ meer aan. Ook aan Ruttes slijmkracht komt een eind.
Als het zover komt, is het logisch dat Trump doet wat hij al eerder heeft aangekondigd. Hij haalt dan zijn troepen uit Europa terug en wij moeten ons dan op twee fronten verdedigen. Tegen Trump in Groenland en tegen Poetin in Oekraïne. Is er een overeenkomst tussen Trump en Poetin dat de een Zuid-Amerika mag pakken en de andere Oekraïne?
Ja, het lijkt er sterk op dat de twee wereldcriminelen de wereld in invloedssferen willen verdelen. Maar tegelijk gaat hun onderlinge strijd om de wereldmacht ook verder. De VS raden hun landgenoten die nog in Rusland verblijven aan om het land te verlaten, vanwege de Oekraïne-oorlog. Dat laatste lijkt me een smoes. In werkelijkheid gaat het om hun onderlinge conflict in Venezuela, dat nog steeds door Rusland en China gesteund wordt. Trumps slag in Venezuela heeft immers ook Rusland en China getroffen, die daar een groot aandeel in de olie-business (China) en wapenhandel (Rusland) hebben.
Ja, het gaat om invloedssferen, met China als schaduwspelgenoot. Die kan nu nog meer aanspraak maken op Taiwan en zal het doen ook. Maar de invloedssferen zijn dit keer niet netjes op de wereldkaart getekend, zoals in 1944 in Jalta, toen Roosevelt, Stalin en Churchill netjes de grenzen van hun invloed afbakenden. Dit keer is het een verdeling in vage invloedssferen. Trump beperkt zich niet tot zijn Donroe-project op het Amerikaanse continent. Hij donderjaagt ook in het Midden-Oosten, bombardeert Nigeria en misschien opnieuw Iran. Terwijl Poetin en Xi zich niet netjes tot Eurazië beperken, maar ook in Afrika en Zuid-Amerika op buit jagen.
Wat Europa doen kan
Is Europa machteloos tegenover Trumps dreigement tegen Groenland? Meer dan symbolische militaire weerstand zal Denemarken niet kunnen opbrengen en ik denk niet dat grote Europese landen er hun strijdkrachten zullen verspillen; die zijn in het oosten meer dan nodig. Maar juridisch en moreel staan Denemarken en de EU buitengewoon sterk als zij Amerikaanse agressie tegen het Deense eiland weerstaan. Zelfs extreemrechts in Europa kan dat moeilijk ontkennen. Profiteert Poetin in Oekraïne van Trumps gerommel? Vast niet. Hij verliest in Venezuela een bondgenoot en Oekraïense drones vliegen nu dagelijks in flinke aantallen boven Moskou.
Europa kan zich versterken. Het kan proberen sancties tegen de VS in te stellen. Ook met nieuwe bondgenoten. Ik ben nu ook voor het afsluiten van een handelsverdrag met Zuid-Amerika, het Mercosur-verdrag. Dat vinden onze boerenorganisaties ongunstig, maar politiek lijkt het me nodig om Europa niet te laten vermorzelen door het geweld van de dictators Trump en Poetin.
Een aanval op Groenland door de Verenigde Staten zou het einde betekenen van de NAVO. Daarover zijn de Denen het eens. ‘Alles zou ophouden’, zei de Deense minister-president Mette Frederiksen maandag.
Artikel 5 van het NAVO-handvest schrijft voor dat NAVO-landen elkaar niet mogen aanvallen. Groenland hoort officieel bij Denemarken, en dus zou een Amerikaanse aanval of erger – een annexatie van Groenland een ernstige breuk van de spelregels zijn waarop het veiligheidsverbond na de Tweede Wereldoorlog werd gebaseerd.
Het zou het einde van NAVO betekenen, zei Frederiksen gisteren. ‘Als de VS als belangrijkste NAVO-lid het bondgenootschap niet meer serieus neemt, is dat ongekend’, zei de in Denemarken geboren politicoloog Claes de Vreese van de Universiteit van Amsterdam tegen NOS.
Of er daadwerkelijk sprake is van plannen om Groenland te annexeren, wordt betwijfeld. De Groenlanders zelf zien het niet als een reële optie, zo blijkt uit een reactie van de Groenlandse premier Jens Frederik Nielsen. Hij noemt het een fantasie en spoort Trump aan tot een volwassen gesprek via officiële kanalen.
Trump heeft volgens experts interesse in Groenland om drie redenen. Ten eerste heeft Groenland veel belangrijke grondstoffen, zoals ijzererts, goud en olie. Daarnaast zou de Noordelijke IJszee steeds meer open komen te liggen voor scheepvaart door de opwarming van de aarde. De noordelijke scheepvaartroute is een aantrekkelijke optie, voor zowel Noord-Amerika als Azië.
Bovendien ligt Groenland op een strategische plek. Amerika zou hier een frontlinie willen realiseren voor het geval Rusland ooit Amerika aanvalt. Er is reeds een Amerikaanse basis in Groenland, deze zou Trump willen uitbreiden. Hier staan de Groenlanders wel voor open.
De staat Israël breidt gestaag zijn controle over nog meer Syrisch grondgebied uit. Twaalf gepantserde Israëlische voertuigen zijn het dorp Saida al-Golan in Zuid-Syrië binnengereden. Dat meldt de Arabische nieuwszender Al Jazeera.
De nieuwste Israëlische expansie in Syrië vindt juist plaats op een moment dat er onderhandelingen gaande zijn in Parijs tussen Syrië en Israël, onder bemiddeling van de Verenigde Staten. Het is niet bekend of de besprekingen na de laatste schendingen door Israël zullen doorgaan.
‘Israël schendt opnieuw de Syrische soevereiniteit en ondermijnt de onderhandelingen’, zegt journalist Ayman Oghanna uit Damascus tegen Al Jazeera. Volgens hem is er een ‘diepe kloof’ tussen de verwachtingen van Syrië en Israël met betrekking tot de onderhandelingen.
Israël eist volledige demilitarisering van Zuid‑Syrië. Het wil bovendien militair aanwezig blijven met posten in Jabal al‑Sheikh (in Israël bekend als de Hermonberg) om de druzische minderheid te beschermen. Syrië ziet dit echter als een excuus om nog meer Syrisch grondgebied in te lijven. Daarom wil Syrië dat Israël zich terugtrekt en alle bombardementen staakt.
De kans dat dit gebeurt is echter vrijwel nihil. Sinds de val van het Assad-regime in december 2024 heeft Israël langzaam maar zeker meer Syrisch grondgebied toegeëigend. In de Syrische gebieden die de Israëliërs nu controleren, is feitelijk sprake van hetzelfde patroon als dat waarmee Palestijnen sinds het ontstaan van Israël worden geconfronteerd: checkpoints, land dat wordt gebulldozerd en mensen die zich verzetten worden gearresteerd of straffeloos doodgeschoten.
Ook tussen Turkije, dat Syrië beschouwt als zijn Ottomaanse achtertuin, en Israël bestaan spanningen. De Turken verdenken de Syrische Koerden, die de macht hebben in Oost-Syrië, ervan onder één hoedje te spelen met de Verenigde Staten en Israël in het Midden-Oosten. Daarom zetten zij hun eigen Syrische proxy’s (de nieuwe machthebbers van Syrië) in om de zogenoemde ‘Amerikaans-Israëlisch-Koerdische as’ te dwarsbomen.
Tot een Israëlisch-Turkse confrontatie over Syrië is het vooralsnog niet gekomen, maar in Israëlische en Turkse media wordt er bijna dagelijks gesproken over oorlog tussen deze twee regionale machten. Ook doen er geruchten de ronde over een mogelijke deal over de indeling van Syrië in Israëlische en Turkse invloedssferen.
Nu de Amerikaanse president Donald Trump heeft laten zien waartoe hij bereid is in Venezuela, krijgen ook zijn waarschuwen richting Iran een nieuwe lading. Hij zal actie ondernemen als er doden vallen onder demonstranten.
Afgelopen weekend waarschuwde Trump Iran. Dat er al twintig doden zijn gevallen sinds in Iran een nieuwe golf van demonstraties plaatsvindt, is wellicht langs hem heengegaan. Toch worden zijn woorden nu zwaarder gewogen dan een week geleden.
Dit heeft alles te maken met de ontvoering van de Venezolaanse president Nicolás Maduro afgelopen zaterdag. Sinds deze onconventionele operatie – het is volgens het Handvest van de NAVO niet toegestaan een ander NAVO-land aan te vallen – vreest een aantal landen dat zij misschien de volgende zijn. Dit geldt voor Colombia, Mexico en Cuba, en nu is ook Iran toegevoegd aan dit rijtje.
In Iran zijn vlak voor het jaareinde hevige protesten uitgebroken. Deze protesten begonnen door onvrede over de economische situatie, maar hebben zich inmiddels ook tegen het regime gekeerd. De laatste keer dat mensen massaal het aftreden van de huidige leiders eisten was in 2022 tijdens de Women, Life, Freedom-protesten. Deze zijn toen hardhandig neergeslagen.
Hoewel de demonstraties nog niet even groot zijn als toen, worden ook nu demonstranten hard aangepakt. Volgens de BBC zijn al twintig mensen gedood, waaronder een kind. Het regime is niet van plan concessies te doen, of überhaupt naar de eisen te luisteren.
Trump doet zich nu voor als beschermer van de demonstranten. In werkelijkheid zal zijn interesse waarschijnlijk ergens anders liggen. Israël en de Verenigde Staten staan al jaren op gespannen voet met de Iraanse regering. Vorig jaar voerde Israël, uiteindelijk met behulp van de VS, aanvallen uit op vitale infrastructuur in Iran. Het bleef toen bij een impasse, maar de wens om Iran voorgoed van het islamitische regime te ontdoen blijft nog altijd gekoesterd door deze bondgenoten.
Nu Iran steeds meer eigen bondgenoten aan het kortste eind ziet trekken – ook Venezuela was een belangrijke bondgenoot en handelspartner van Iran – is het kwetsbaar voor interne onrust en aanvallen van buitenaf. Dit zou een kans kunnen zijn die de VS en Israël niet graag laten liggen.
Onze site gebruikt cookies en vergelijkbare technologieën onder andere om u een optimale gebruikerservaring te bieden. Ook kunnen we hierdoor het gedrag van bezoekers vastleggen en analyseren en daardoor onze website verbeteren.
Deze website gebruikt cookies om uw gebruikservaring op deze website te verbeteren. Van deze cookies worden cookies aangemerkt als "Noodzakelijk" in uw browser bewaard, deze cookies zijn essentieel voor het functioneren van de website. Bijvoorbeeld het opslaan van uw keuze of u wel of geen cookies wilt hebben. Wij maken ook gebruik van cookies van derde partijen die ons helpen met het analyseren en begrijpen van de gebruik van deze website door u. Deze cookies worden alleen gebruikt als u daar toestemming toe geeft. U heeft ook de mogelijkheid om uzelf uit te sluiten voor deze cookies. Dit zal echter effect hebben op uw gebruikerservaring.
Noodzakelijke cookies zijn absoluut nodig voor het functioneren van de website. De cookies in deze categorie zorgen alleen voor de veiligheid en het functioneren van deze website . Deze cookies bewaren geen persoonlijke gegevens
Deze cookies zijn niet strict noodzakelijk, maar ze helpen de Kanttekening een beter beeld te krijgen van de gebruikers die langskomen en ons aan te passen aan de behoeftes van onze lezers. Hiervoor gebruiken wij tracking cookies. Bij het embedden van elementen vanuit andere websites zullen er door deze sites ook cookies worden gebruikt.
Het in de gemeente Rucphen gelegen dorp Sint Willebrord is bij de buitenwereld enigszins bekend door Het Mirakel van Brabant. Dit reality-tv-programma volgt markante inwoners. Als er al wordt gestemd in dit dorp, gebeurt dat massaal op de PVV. Een tegenstem, aldus Jansen. ‘Vroeger waren de mensen in Willebrord arm. Tegenwoordig overcompenseren ze dat met grote huizen. De meesten hebben één kind en zeggen: alles voor het jong.’ Zo komen ze op de PVV uit, door het frame dat huizen naar asielzoekers gaan en niet naar de plaatselijke jeugd.
