8.9 C
Amsterdam
Home Blog

Eerdmans zet kabinet onder druk met asieleisen

de Kanttekening
-
0
Eerdmans zet kabinet onder druk met asieleisen

JA21-leider Joost Eerdmans koppelt de steun van zijn partij aan het belastingplan aan strengere asielmaatregelen. Daarmee zet hij het minderheidskabinet-Jetten onder druk.

Eerdmans heeft samen met de SGP eisen gesteld aan het kabinet. Die gaan onder meer over het schrappen van de dwang bij de spreidingswet, het opnieuw beoordelen van de verblijfsstatus van ongeveer 70.000 Syriërs en het verder beperken van de asielinstroom. Ook wil hij dat asielprocedures buiten Nederland mogelijk worden gemaakt.

‘Als je de migratie indamt, dan levert dat geld op. Dus dat is gewoon voor ons een kernwaarde voor zo’n onderhandeling’, zei de JA21-leider in het tv-programma Goedemorgen Nederland.

Op 12 november zal er gestemd worden over het belastingplan. De minderheidscoalitie van D66, VVD en CDA beschikt over 66 zetels in de Tweede Kamer en is dus afhankelijk van oppositiepartijen om wetgeving door het parlement te krijgen. De steun van JA21 kan het verschil maken, maar er zijn ook andere partijen waarmee het kabinet afspraken kan maken om zo aan een parlementaire meerderheid te komen.

Asielminister Bart van den Brink (CDA) heeft aangegeven dat hij verwacht met gemeenten uit de voeten te kunnen, zonder de dwangoptie van de spreidingswet te gebruiken. Daarmee lijkt het kabinet ruimte te zoeken om aan een deel van de wensen van JA21 en de SGP tegemoet te komen. Of dat voldoende is moet echter nog blijken. De juridische en praktische uitvoerbaarheid van andere eisen kan bovendien een obstakel vormen. Ook het vorige kabinet probeerde strenge asielmaatregelen te introduceren, maar lang niet alle maatregelen zijn rechtmatig.

Akkoord op rechts onder druk

Volgens Eerdmans staat de deur voor een deal op rechts open, ‘ook namens de SGP’. Hij benoemt bovendien dat de BBB zijn plan zal steunen in de Eerste Kamer. Toch is een akkoord op rechts afhankelijk van meerdere factoren. De SGP heeft eigen eisen, wat betreft de late abortus bijvoorbeeld.

Gooit Eerdmans de deur niet juist dicht met zijn harde eis? Hij denkt van niet. De kans is groot dat hij inzet op een aantal concrete toezeggingen in plaats van een totaalpakket. Als hij het kabinet tot concessies dwingt, heeft hij al een deel van zijn doelen bereikt. Hij heeft eerder kritiek geuit op het kabinet, omdat het bij de begroting juist toenadering zocht tot pro. JA21 vindt dat de coalitie duidelijker voor een rechtse koers moet kiezen.

In de opiniepeilingen staat JA21 er goed voor. Zo staat de partij in de peiling van Peil.nl van 2 oktober op 20 zetels. Bij de Tweede Kamerverkiezingen in 2025 behaalde JA21 negen zetels. 

Nederland dient te breken met Israël

Thomas von der Dunk
-
0
Nederland dient te breken met Israël

Onlangs legde de redactie van de Kanttekening haar vaste lezerspanel de vraag voor: waarom gaat links niet de straat op voor Oekraïne (en wel voor Gaza)? Het antwoord van Mostafa Hilali was, als vaker, het meest to the point: omdat het niet hoeft.

De meeste en grootste demonstraties worden gehouden om iets van de eigen overheid gedaan te krijgen. Ik zie even af van stakingen (ook een soort demonstraties), die vooral gericht zijn tegen de eigen werkgever en waar de politiek dus in eerste aanleg buiten staat.

Wel: als het om Oekraïne gaat, hebben haar sympathisanten weinig over de Nederlandse regering te klagen. Het land wordt niet in de steek gelaten, integendeel. Den Haag staat pal achter Kyiv en behoort ook in materieel opzicht bovengemiddeld tot de supporters.

Er zijn vast allerlei concrete punten waarop het wat beter of anders kan, maar dat leent zich niet voor een demonstratie. Geen Nederlandse minister beschouwt bovendien het land dat de Oekraïners met alle geweld kapot wil maken als ‘bevriend’. Recent bezigde die van Defensie zelfs een tegenovergestelde term, die inmiddels meer toepasselijk is.

Dus als het gaat om de hoofdkoers van het kabinet in deze oorlog, hebben niet de (gelukkig talrijke) democratische sympathisanten van het democratische Oekraïne te klagen, maar de (gelukkig nog steeds veel zeldzamere) fascistoïde sympathisanten van het fascistoïde Rusland.

Dat ligt heel anders als het om Israël en de Palestijnen gaat. Terwijl we op tv ongeveer live van een genocide getuige zijn, blijft de reactie ook bij de huidige Nederlandse regering beperkt tot het regelmatig uitspreken van ‘grote bezorgdheid’, het nodige handengewring en soortgelijk machteloos gepruttel. Voor alleen ‘grote bezorgdheid’ kopen de vermoorde Palestijnen niets. De rode lijn waarvan de huidige premier zo’n vurig protagonist was toen hij nog geen premier was, lijkt ook wat hem betreft uitgewist sinds hij in het Torentje zetelt.

Die reactie op het steeds bruter en brutaler opereren van het rechts-extremistische Netanyahu-regime is van een lafheid en labbekakkerigheid die bij elk ander land ondenkbaar zou zijn, Amerika uiteraard uitgezonderd.

Word ik met deze constatering straks nu ook vanwege ’terreurverheerlijking’ opgepakt?

Als Israël Nederlandse diplomaten in door Israël illegaal bezet gebied hun diplomatieke status ontneemt, dient dat met gelijke munt te worden terugbetaald. Als Israël het verbod op import van producten uit dat gebied probeert te ontduiken door met de etikettering te sjoemelen, past maar één antwoord: een importverbod voor álle Israëlische waren.

In dat opzicht sluit de Haagse houding naadloos aan bij die van de NPS inzake het Eurovisiesongfestival. Ook daar werden weer hemeltergend holle kreten als ‘verbinding zoeken’ en ‘in gesprek blijven’ gehanteerd, die zich in nationale bestuurderskringen vooral in zo’n grote populariteit mogen verheugen om geen beslissing te hoeven nemen. Maar evenmin als ‘verbinding zoeken’ met Poetin zinvol is, is het dat met Netanyahu.

Los van wat hij zelf zegt of denkt: Netanyahu koestert in zijn regering ministers die prat gaan op de mishandeling van Palestijnse gevangenen en openlijk de wens uitspreken dat dagelijks vijftig Palestijnen worden vermoord. De nieuwe documentaire Naza van twee Israëlische journalisten maakt duidelijk dat het Israëlische leger een gewetenloze massamoordmachine is. Dat pro-Palestijnse demonstranten dan ‘dood aan het IDF’ roepen, lijkt mij inmiddels moreel even legitiem als het in 1940 roepen van ‘dood aan de Wehrmacht’. Tja, word ik met deze constatering straks nu ook vanwege ’terreurverheerlijking’ opgepakt?

De apologeten van Israël, die zelfs nu nog de brutaliteit hebben om op de Dam te demonstreren – dat is zoiets als wanneer Baudet daar zijn steun aan het Kremlin komt betuigen – komen steevast met drie dooddoeners.

De eerste is: waarom geen demonstraties tegen Poetin? Die is hierboven al, onder verwijzing naar het dK-panel, weerlegd. De tweede is: waarom niet tegen pakweg het moordenaarsregime in Soedan? Antwoord: niemand in Den Haag noemt dat een ‘bevriende natie’.

De derde is dat Israël de enige democratie en rechtsstaat in de regio zou zijn. De apartheidsstaat Groot-Israël is alleen een ‘democratie’ in de zin waarin Zuid-Afrika een ‘democratie’ was: kiesrecht slechts voor het uitverkoren volk. En een rechtsstaat? Een rechtsstaat sluit niet jarenlang willekeurig burgers zonder enig proces op en martelt niet systematisch gevangenen. Evenmin straft die hun familie door hun huis te vernietigen. Tachtig jaar geleden heette dat laatste bij onze oosterburen Sippenhaft.

VS: telefoon Ilhan Omar in beslag genomen, familieleden opgeroepen voor verhoren

de Kanttekening
-
0
VS: telefoon Ilhan Omar in beslag genomen, familieleden opgeroepen voor verhoren

Uit nieuwe berichtgeving van Middle East Eye is gebleken dat Homeland Security Investigations (HSI) maandag 12 oktober de mobiele telefoon en laptop van Congreslid Ilhan Omar in beslag heeft genomen, nadat deze Amerikaanse immigratiedienst haar huis binnenviel. Ook zijn haar familieleden opgeroepen voor verhoren.

Volgens CNN was er eerst wat juridisch getouwtrek, voordat HSI Omars woning mocht onderwerpen aan een huiszoeking. Een federale rechter stond het ministerie van Justitie alleen toe haar documenten te bekijken via een speciale procedure, omdat Omars werk als lid van het Huis van Afgevaardigden grondwettelijk beschermd is. Hierdoor moest eerst worden vastgesteld welke stukken tot haar wetgevende werkzaamheden behoren en welke als mogelijk bewijs kunnen worden gebruikt. De rechter beperkte daarmee de toegang van de federale overheid tot haar persoonlijke archief.

Het onderzoek richt zich onder meer op de vraag of Omar bij haar naturalisatie in 2000 verkeerde informatie heeft gegeven over haar leeftijd. Ook wordt gekeken naar mogelijke onjuiste gegevens op latere officiële documenten. Middle East Eye meldt dat de inval plaatsvond terwijl Omar campagne voert voor haar herverkiezing, wat de politieke gevoeligheid vergroot.

De relatie tussen Omar en president Donald Trump is al jaren gespannen, berichtten wij eerder. Omar bestempelde de huiszoeking als een ‘ongeëvenaarde escalatie’ en een instrumentalisering van de immigratiedienst tegen ‘politieke vijanden’.

‘Vergis je niet: dit is een poging om politieke vijanden aan te vallen en de federale rechtshandhaving als wapen in te zetten’, schreef Omar op sociale media. ‘Al tien jaar lang valt Trump mij lastig met ongegronde leugens en lastercampagnes. Dit is slechts de nieuwste escalatie in zijn campagne van politieke intimidatie.’

Vluchteling Diana wacht op de IND: ‘Ik heb maar beperkte tijd om te leven en lief te hebben’

de Kanttekening
-
0
Vluchteling Diana wacht op de IND: ‘Ik heb maar beperkte tijd om te leven en lief te hebben’

Diana (33) woont op een azc-boot in Rotterdam. Ze vluchtte in 2024 vanuit Syrië naar Nederland. Kort daarna kondigde Nederland een beslisstop af voor Syrische asielaanvragen, omdat er een einde was gekomen aan de dictatuur. Maar Diana was niet op de vlucht voor het regime.

In deze serie vertelt een Syrische vluchteling in afwachting van een beslissing van de IND over het leven in limbo – van het moment van hoop op een nieuw leven tot het eindeloze wachten, lange dagen op de boot, onbeantwoorde mails en toenemende vijandigheid vanuit de samenleving. Dit is het laatste deel.

‘Mijn verhaal begon niet toen ik in Nederland aankwam. Het begon in 2018, toen ik mijn echtgenoot ontmoette en we samen een leven begonnen op te bouwen in Syrië.

Onze relatie was nooit eenvoudig. Mijn echtgenoot is Druus en ik ben alawitisch. In Syrië was dat niet iets wat we zomaar konden negeren. Het was voor ons onmogelijk om ons huwelijk wettelijk te laten registreren, zoals andere stellen dat wel konden. Wat een natuurlijke stap in het opbouwen van ons gezamenlijke leven had moeten zijn, veranderde in een bron van angst, druk en gevaar.’

Lees hier het eerste deel van Diana’s dagboek over haar verhaal in Syrië.

‘Uiteindelijk moest ik Syrië verlaten. Ik kwam naar Nederland omdat ik een nieuw leven wilde opbouwen in een veilige omgeving. Ik wilde kunnen leven zonder constant bang te hoeven zijn.

Toen ik op luchthaven Schiphol uit het vliegtuig stapte, voelde het alsof er een enorme last van mijn schouders viel. Even had ik het gevoel dat alles wat daarvoor was gebeurd, eindelijk achter me lag.

Ter Apel

Maar onder die opluchting zat ook angst. Ik was alleen in een nieuw land, bang dat ik de weg kwijt zou raken, bang dat ik niet zou weten wat ik moest doen. Ik herinner me dat ik me volledig verloren voelde, totdat een medewerker van de luchthaven me het adres van Ter Apel gaf. Ik wist niet of wat ik deed wel de juiste keuze was, maar ik had geen andere keuze.

Toen ik in Ter Apel aankwam, verdween het gevoel van opluchting dat ik bij mijn aankomst in Nederland nog had ervaren. Duizenden mensen werden ondergebracht in containers en de hele situatie voelde chaotisch en beangstigend aan. Maar wat ik het moeilijkst vond, was dat niemand echt uitlegde wat er aan de hand was.

‘Duizenden mensen werden ondergebracht in containers’

Er waren ook mensen die zich opdringerig en verontrustend gedroegen tegenover vrouwen, vooral tegenover vrouwen die geen hoofddoek droegen. Ik herinner me dat ik walgde en tegelijk bang was voor sommige van de begerige, verontrustende blikken die op mij gericht waren.

Mijn hele lichaam schakelde over op de overlevingsstand. Ik werd extreem alert. Ik durfde met niemand te praten of iemand om hulp te vragen, behalve het officiële personeel. Waar was ik? Wat zou er met me gebeuren? Was ik veilig? Wat moest ik doen?

Ik verbleef ongeveer 22 dagen in Ter Apel voordat ik ergens anders naartoe werd overgeplaatst. Vier maanden na aankomst had ik mijn eerste gesprek. Er werd me verteld dat de beoordeling van mijn zaak wel 15 maanden in beslag kon nemen.

Ik was doodsbang. Ik kreeg het gevoel dat mijn tijd geen enkele waarde had. Voor het eerst voelde ik me eerder een nummer dan een mens. Ik herinner me dat ik dacht: ‘Wat doe ik hier eigenlijk?’ Ik was hierheen gekomen in de hoop een veilig leven te kunnen leiden, maar in plaats daarvan was mijn leven volledig tot stilstand gekomen.

Ik kon niet terug. En ik kon niet vooruit. Ik zat simpelweg gevangen in de omstandigheden.’

Lees hier het tweede deel van Diana’s dagboek over haar procedure.

‘Het werd een kwestie van wachten, heel veel wachten. Op een gegeven moment voelde het alsof de tijd zelf stilstond. De dagen smolten samen tot één lange, eindeloze dag. Of het nu zondag of maandag was, maakte niet meer uit.

Maar ik wist dat ik niet zomaar kon opgeven. Vanaf mijn eerste dagen hier ben ik vrijwilligerswerk gaan doen, gaf ik les in yoga en zumba en onlangs ben ik met nog meer activiteiten begonnen. Het geeft me iets om handen en helpt me om even aan mijn gedachten te ontsnappen. Maar zelfs als ik druk bezig ben, blijft mijn hoofd maar malen. Soms wil ik mijn bed niet eens uitkomen, al dwing ik mezelf toch om op te staan en mijn verplichtingen na te komen.

‘Soms wil ik mijn bed niet eens uitkomen’

Het leven op het schip maakt alles nog zwaarder. We wonen in kleine kamers met nauwelijks privacy en worden gedwongen onze persoonlijke ruimte te delen. Ik probeer dit te negeren en me op mezelf te concentreren, maar de dagelijkse problemen blijven me eraan herinneren dat ik nog steeds vastzit: het eten, de zorgen over het water, het gebrek aan privacy en de krappe leefruimte.

Op sommige dagen probeer ik ermee om te gaan door te eten; op andere dagen wil ik alleen maar slapen en aan de werkelijkheid ontsnappen. Als ik dan wakker word, voel ik me schuldig omdat er weer een dag uit mijn leven voorbij is gegaan.

Angst

Terwijl ik in Nederland aan het wachten ben, is de situatie in Syrië veranderd. Mijn man en mijn familie lopen nu gevaar en mijn zorgen over hun veiligheid maken deel uit van mijn dagelijks leven. Zelfs als ik erover schrijf, voel ik de angst in mijn handen en benen. Mijn spieren spannen zich aan als ik terugdenk aan wat er is gebeurd. Een tijdlang had ik het gevoel dat mijn familieleden wandelende lijken waren geworden. Ze hadden het overleefd, maar waren psychisch gebroken.

Er waren momenten waarop ik wenste dat ik bij hen had kunnen zijn. Soms dacht ik zelfs dat samen met hen sterven misschien makkelijker zou zijn dan ergens ver weg toe te kijken hoe zij op de dood wachtten. Soms negeerde ik hun telefoontjes, simpelweg omdat ik mijn eigen hart even moest beschermen. Daarna belde ik ze toch weer op, omdat ik niets anders kon doen.

Uiteindelijk ben ik naar een psycholoog gegaan, op aandringen van mijn huisgenote. Ik herinner me dat ik voortdurend last had van kortademigheid, hoofdpijn en duizeligheid. Op het kantoor van de psycholoog vond ik mensen met wie ik eindelijk vrijuit over persoonlijke dingen kon praten.

Maar zelfs therapie was moeilijk voor mij. Soms verliet ik met hoofdpijn de praktijk van de psycholoog. Vaak begreep ik niet wat ik voelde en soms kon ik me niet eens herinneren waar we het tijdens de sessie over hadden gehad. Later werd bij mij een ernstige depressie vastgesteld. Mijn psycholoog is van mening dat ik gespecialiseerde traumatherapie nodig heb, omdat ik psychologisch zoveel heb opgebouwd.

‘Mijn lichaam was veranderd’

De jaren bleven voorbijgaan. In die jaren begon ik mezelf te vergeten. Onlangs keek ik in de spiegel en besefte plotseling hoeveel ik veranderd was. Mijn lichaam was veranderd. Ik koos altijd voor donkere kleding. Ik had mijn huid en mijn nagels verwaarloosd. Ik voelde dat ik lelijker was geworden. Het was alsof ik langzaam uit mijn eigen leven verdween.

Mijn man probeerde mij te steunen, maar soms dacht ik: ‘Kom op, wie steunt wie? Wat heeft een van ons eigenlijk nog te geven aan de ander?’ Soms stort hij in. Soms stort ik in. En soms proberen we elkaar om de beurt overeind te houden, ook al hebben we geen van beiden nog veel te geven.

Ik denk niet dat mijn lichaam ooit echt is gestopt met in een staat van paraatheid te verkeren. Ben ik werkelijk in veiligheid beland? Fysiek ben ik in een veilig land, maar zo voelt het niet. Ik heb nog geen veiligheid gevonden. Mijn gevoel van veiligheid hangt nog steeds af van een beslissing die in handen ligt van de IND.

Mijn boodschap aan functionarissen, medewerkers van de IND en beleidsmakers: jullie weten dat mensen in onze landen lijden onder intolerantie. Jullie weten dat velen van ons angst, terrorisme en geweld hebben meegemaakt. Maar toen ik hierheen kwam op zoek naar veiligheid, stuitte ik op iets anders. Bureaucratie. Soms heb ik het gevoel dat deze bureaucratie niet minder schadelijk is dan terrorisme – niet omdat ze op dezelfde manier levens eist, maar omdat ze het leven van een mens langzaam kan laten wegvloeien, dag na dag, jaar na jaar.

Daarom wil ik jullie een eenvoudige vraag stellen: wat doen jullie met een mensenleven wanneer je iemand laat wachten op een beslissing? Ik ben voor jullie niet slechts een dossier. Ik ben geen nummer. Ik ben van vlees en bloed. Ik ben een mens met een beperkte hoeveelheid tijd. Ik heb een beperkt aantal jaren om te leven, lief te hebben, te werken, op te bouwen en bij mijn echtgenoot te zijn.

Elk jaar dat ik in afwachting doorbreng, is niet zomaar een getal op papier. Het is een jaar van mijn leven dat nooit meer terugkomt. Het wachten heeft me al jaren ontnomen. En ik weet niet hoeveel jaren ik nog zal moeten verliezen voordat ik de kans krijg om aan mijn leven te beginnen.’

Opgetekend door Majorie van Leijen

‘Genocidezaak tegen Myanmar zal grote gevolgen hebben voor zaak tegen Israël’

de Kanttekening
-
0
‘Genocidezaak tegen Myanmar zal grote gevolgen hebben voor zaak tegen Israël’

Het Internationaal Gerechtshof (ICJ) bereidt een historische uitspraak voor over de vraag of Myanmar genocide heeft gepleegd tegen de islamitische Rohingya‑minderheid. Deze zaak kan gevolgen hebben voor de genocidezaak tegen Israël, aldus Middle East Eye.

De zaak tegen Myanmar is aangespannen door Gambia en steunt op uitgebreid onderzoek naar decennia van vervolging van de Rohingya. De militaire junta van Myanmar heeft de Rihingya-minderheid opgejaagd en hele dorpen vernietigd. Meer dan een miljoen Rohingya woont nu in vluchtelingenkampen in buurland Bangladesh, volgens Human Rights Watch.

Tijdens de hoorzittingen in januari dit jaar werden drie Rohingya‑getuigen gehoord. Hun verklaringen schetsen extreem geweld tegen burgers. Een van hen zei dat we de wortel van het probleem moeten oplossen. Volgens onderzoekers draait gerechtigheid voor veel Rohingya vooral om herstel van burgerschap, veilige terugkeer naar hun woongebied en erkenning van hun islamitische identiteit.

Juridische experts verwachten dat de uitspraak grote gevolgen kan hebben voor andere internationale zaken. Hoogleraar Michael Becker benadrukte dat de kern draait om de vraag of een staat zich kan beroepen op antiterreurbeleid wanneer geweld zich richt op een specifieke bevolkingsgroep.

‘Of het Internationaal Gerechtshof die visie op genocidale intentie aanvaardt of verwerpt, zal grote gevolgen hebben voor de zaak van Zuid‑Afrika tegen Israël bij het ICJ, waar Israël op vergelijkbare wijze heeft betoogd dat een gewapend conflict met Hamas een oordeel uitsluit dat Israël tegelijkertijd handelingen heeft verricht die gericht zijn op de fysieke vernietiging van de Palestijnse bevolking van Gaza.’

Het blijft echter onzeker of Myanmar veroordeelt zal worden.

Natasja Gibbs heeft niks met oppervlakkige journalistiek

Ewout Klei
-
0
Natasja Gibbs heeft niks met oppervlakkige journalistiek

Recensie | Natasja Gibbs breekt een lans voor onafhankelijke, geëngageerde journalistiek. Maar door deze goede journalistiek ‘woke’ te noemen, zullen sommige lezers waarschijnlijk toch afhaken.

Begin 2023, nog voor de genocide in Gaza, zei BNNVARA-presentator Natasja Gibbs op de radio dat Israël een apartheidsregime is. Ze had felle kritiek op toenmalig ChristenUnie-leider Gert-Jan Segers, die een open brief had geschreven over Iran. Segers zou met twee maten meten, omdat hij wel kritisch was over de mensenrechtenschendingen in Iran, maar zweeg over de apartheidspolitiek van Israël jegens de Palestijnen.

Deze niet-neutrale opstelling van Gibbs schoot rechts Nederland in het verkeerde keelgat. Ze zou niet objectief zijn, vooringenomen zijn, activistische woke-journalistiek bedrijven, haar meningen presenteren als feiten, enzovoort. Gibbs verdedigde zich echter door te wijzen op het feit dat mensenrechtenorganisaties Human Rights Watch en Amnesty International Israël ook een apartheidsstaat hadden genoemd. Maar ze verwees niet naar deze rapporten in de uitzending, waardoor de Ombudsman haar toch een tikje op de vingers gaf.

Nu, ruim drie jaar later, heeft Gibbs een boekje geschreven over haar visie op goede journalistiek. Haar schotschrift Waarom een gezonde democratie niet zonder journalistiek kan is een passievol pleidooi voor meer engagement. In onze liberale democratie wordt de journalistiek vaak gezien als de vierde macht, een waakhond die de politiek controleert. Maar volgens Gibbs dreigt de waakhond in een bedrijfspoedel te veranderen, omdat de journalistiek steeds meer de oren zou laten hangen naar de commercie, de onderbuik en de politieke machthebbers zelf.

De overheid moet investeren in goede journalistiek, landelijk en regionaal

In zeven hoofdstukken legt Gibbs uit wat volgens haar beter kan, wat beter moet. 1) Het ideaal van journalistieke neutraliteit kan wat Gibbs betreft bij het grofvuil worden gezet; journalisten moeten juist transparant zijn over hun partijdigheid; 2) diversiteit is belangrijk, omdat diversiteit volgens haar leidt tot meer kwaliteit; 3) goede journalistiek moet volgens Gibbs het publiek dienen, niet het ‘systeem’; 4) journalisten moeten minder bezig zijn met wat scoort, meer met wat echt nodig is; 5) journalistiek is van het ‘volk’, niet van de ‘markt’; 6) we moeten investeren in regionale journalistiek, vooral in die van Caribisch Nederland; 7) goede journalistiek is woke en moet zich niet laten censureren door uiterst rechtse partijen en ook de VVD, die de journalistiek zouden willen muilkorven.

Ook al ben je het misschien niet met alles wat ze schrijft eens, Gibbs’ pamflet biedt interessante stof tot nadenken. Haar interessantste opvatting is dat de overheid moet investeren in goede journalistiek, landelijk en regionaal, omdat hierdoor onze democratie wordt versterkt. Ze vergelijkt dit met de aanleg van wegen. Dat is ook een publieke voorziening, die door overheidsgeld wordt gefinancierd. En juist omdat goede journalistiek het publieke belang dient, hebben we hier uiteindelijk allemaal profijt van.

Goede journalistiek is van goede kwaliteit. Gibbs heeft niks met oppervlakkige journalistiek, die niet kritisch doorvraagt en die blijft hangen in simpele soundbites. Ze ergert zich ook aan redacties die onderwerpen expres versimpelen om Henk en Ingrid uit ‘Schubbekutteveen’ tegemoet te komen. Het idee dat ‘de gewone Nederlander’ dom en racistisch is, heeft volgens haar ook iets aanmatigends.

Tegelijkertijd is Gibbs voor journalistiek die het ‘volk’ dient. Ze bedoelt hier niet alleen Henk en Ingrid mee, maar groepen die volgens haar echt ongehoord blijven, zoals de inwoners van Caribisch Nederland. Journalisten daar kunnen niet in alle vrijheid hun werk doen, omdat ze onder druk zouden worden gezet door Nederlandse ambtenaren en het bedrijfsleven.

In het laatste hoofdstuk pleit Gibbs voor woke journalistiek. Ze heeft niet alleen felle kritiek op de PVV en Forum voor Democratie, die zich in navolging van Donald Trump tegen kritische journalistiek keren, maar plaatst ook de VVD in de beklaagdenbank. Gibbs is boos op Dilan Yesilgöz, omdat de VVD-leider zich in haar H.J. Schoof-lezing had uitgesproken tegen woke. De BNNVARA-journalist ziet deze kritiek als een indirecte oproep tot censuur, omdat Yesilgöz de strijd voor sociale rechtvaardigheid verdacht zou willen maken.

Gibbs is boos op Dilan Yesilgöz

Gibbs haalt hierbij de twee betekenissen van woke door elkaar. Aan de ene kant stond/staat woke voor bewustwording, voor kritiek op sociale onrechtvaardigheid en racisme. Daar is inderdaad niets mis mee. Maar woke stond/staat ook voor een doorgeschoten politieke correctheid, een linkse taalpolitie, die iedereen die ook maar een beetje afwijkt van de intersectionele norm als racist, fascist, seksist of transfoob wegzet. Daar had Yesilgöz – terecht – kritiek op. Ze is trouwens niet de enige. Onlangs keerde de bekende Amerikaanse linkse politica Alexandria Ocasio-Cortez zich ook tegen deze dogmatische vorm van wokisme, die ze ‘woke 1’ noemde. ‘Woke 1 was crazy’, zei AOC.

Als Gibbs aan het einde van haar pamflet een beetje provocerend zegt dat journalistiek ‘woke als f*ck’ behoort te zijn, bedoelt ze natuurlijk bewuste journalistiek, die scherp en kritisch is. Maar door het poly-interpreteerbare begrip woke te gebruiken, zullen veel lezers toch afhaken, omdat die in dit statement toch een oproep tot censuur zullen lezen, iets waar Gibbs zich juist tegen verzet. En dat is jammer, want Gibbs pleit juist voor journalistiek voorbij de simplistische soundbites.

Natasja Gibbs, Waarom een gezonde democratie niet zonder journalisten kan. De zeven pijlers van de journalistiek, een gloedvol pleidooi, Meulenhoff, 96 blz., € 18,99

Oekraïne hervat aanvallen op Russische energie-infrastructuur

de Kanttekening
-
0
Oekraïne hervat aanvallen op Russische energie-infrastructuur

Oekraïne heeft haar aanvallen tegen de Russische energie-infrastructuur hervat, nadat Rusland in de nacht van dinsdag op woensdag opnieuw aanvallen had uitgevoerd op Oekraïne, schrijven verschillende media. Dit was in strijd met het ‘energiebestand’ dat Trump afgelopen zondag aankondigde.

Trump had op eigen houtje met Rusland afgesproken dat het 300.000 ton diesel zou leveren aan de VS, waarmee hij hoopt de brandstofprijzen in zijn land te verlagen. Oekraïne zou dan haar droneaanvallen op Russische olieraffinaderijen moeten staken. Voor Oekraïne is het raken van deze infrastructuur en daarmee de Russische oorlogskas ‘enorm belangrijk’, schrijft de NOS. 

Ondertussen kampt Oekraïne met restricties die afgelopen dinsdag werden opgelegd aan het Starshield systeem, de militaire tak van Starlink, eigendom van Elon Musk. Het Oekraïense leger gebruikt dit systeem voor de verdediging van haar luchtruim en om drones af te sturen op Russische doelen. In tegenstelling tot Starlink is Starshield uitsluitend bedoeld voor militaire doeleinden. Volgens het Oekraïense ministerie van Defensie wordt de verbinding verstoord wanneer deze harder vliegen dan 160 kilometer per uur.

Dinsdagnacht meldde Oekraïne dat snelheidsbeperkingen van het systeem haar operaties op het slagveld belemmerden. Die nacht voerde Rusland dodelijke aanvallen uit op Oekraïne, waarbij communicatie- en energie-infrastructuur werd geraakt dat door het Oekraïense leger wordt gebruikt. Zeker zeshonderdduizend mensen kwamen zonder elektriciteit te zitten, en mensen werden niet gewaarschuwd voor de binnenkomende Russische drones, schrijft de BBC.

Volgens de Oekraïense president Zelensky waren de beperkingen op het Starshield-
systeem in het licht van de door Rusland hervatte aanvallen geen toeval. Musk schreef in een post op X dat Starshield wordt beheerd door de Amerikaanse regering. ‘Snelheidslimieten of limieten op gebruik worden ingevoerd door het Amerikaanse leger en uiteindelijk de Amerikaanse president, schreef Musk.

Trump is volgens de BBC steeds gefrustreerder geraakt vanwege de Oekraïense aanvallen op Russische energie-infrastructuur. Hij zou volgens Zelensky hebben gedreigd om het delen van inlichtingen met Oekraïne in te perken als Zelensky zich niet zou aansluiten bij zijn energiedeal. Musk schreef eerder deze week dat het ‘tijd wordt voor een nieuwe leider voor Oekraïne.’

BDS Nederland doet aangifte tegen oud-Kamerlid SGP, dat expres illegale Israëlische wijn kocht

Ewout Klei
-
0
BDS Nederland doet aangifte tegen oud-Kamerlid SGP, dat expres illegale Israëlische wijn kocht

De pro-Palestijnse mensenrechtenorganisatie BDS Nederland heeft bij het Openbaar Ministerie aangifte gedaan tegen voormalig SGP‑Kamerlid Roelof Bisschop. Volgens de organisatie heeft Bisschop het Tijdelijk sanctiebesluit onrechtmatige nederzettingen overtreden door op 23 september bewust Israëlische wijn te kopen gemaakt van druiven uit door Israël bezette gebieden. De aangifte is ingediend via Jebbink Soeteman Advocaten.

De aankoop vond plaats één dag nadat het sanctiebesluit in werking trad. Dat besluit verbiedt het direct of indirect aankopen van goederen afkomstig uit illegale Israëlische nederzettingen. Bisschop kocht twee flessen wijn van het wijnhuis Teperberg, een producent die op de zwarte lijst van de Verenigde Naties staat vanwege activiteiten in onder meer Mevo Horon, Gush Etzion en de Samarian Mountains. De voormalige parlementariër verklaarde zelf dat hij wist dat sommige wijngaarden in het verboden postcodegebied liggen.

Statement tegen de sanctiewet

Bisschop maakte zijn aankoop op 23 september publiek via een bericht op X, waarin hij een foto van de flessen deelde met de tekst: ‘Toch nog maar even aangeschaft. Ze zijn er nog, de Israëlische wijnen!’ In een uitzending van Family7 op 25 september en later in een interview met het Nederlands Dagblad lichtte hij toe dat hij de wijn kocht om een statement te maken. Hij wilde aantonen dat de sanctiewet volgens hem ‘onbenullig’ is. Bisschop gelooft dat het verbod niet geldt voor bestaande voorraden die al in Nederland aanwezig zijn.

Maar volgens BDS Nederland is die redenering onjuist.iIn de toelichting op het besluit staat volgens hen dat het verbod betrekking heeft op alle goederen uit illegale nederzettingen, ongeacht het moment van productie of invoer.

Opzettelijke overtreding

In de aangifte benadrukt BDS Nederland dat Bisschop volgens zijn eigen verklaringen bewust handelde. Daarmee zou sprake zijn van een opzettelijke overtreding van het sanctiebesluit, via de Sanctiewet strafbaar gesteld in de Wet op de economische delicten. Het is van belang dat strafrechtelijk wordt gehandhaafd, ook omdat Bisschop anderen indirect heeft aangemoedigd hetzelfde te doen door zijn aankoop publiekelijk te presenteren en zijn standpunt op meerdere platforms te herhalen. 

Artikel 4 van het sanctiebesluit verbiedt zowel de directe als de indirecte aanschaf van producten afkomstig uit illegale Israëlische nederzettingen. Het besluit is opgesteld op basis van het advies van het Internationaal Gerechtshof van 19 juli 2024 en verschillende resoluties van zowel de VN‑Veiligheidsraad als de Algemene Vergadering. 

Bestuurslid Nils Brenkman van BDS Nederland zegt dat het belangrijk is dat het OM onderzoekt of een strafbaar feit is gepleegd. Volgens hem moet worden vastgesteld of het sanctiebeleid daadwerkelijk werkt en of het besluit voldoende handhaafbaar is. Brenkman stelt dat Bisschop bewust de grenzen van de wet heeft opgezocht.

‘Het sanctiebesluit is een onvolledige maar desalniettemin belangrijke stap van Nederland om zich aan zijn verplichtingen volgens het internationaal recht te voldoen om géén medewerking te verlenen aan de instandhouding van de illegale bezetting. Wie als oud‑Kamerlid publiekelijk aankondigt de wet bewust te testen, moet erop kunnen rekenen dat het OM kijkt of dat strafbaar is.’

Advocaat: ‘Verbod geldt ook voor bestaande voorraden’

Advocaat Jaantje Kramer van Jebbink Soeteman, die de aangifte namens BDS Nederland indiende,benadrukt dat het overtreden verbod ziet op het moment van aankoop. ‘Uit de toelichting op het besluit volgt dat bestaande voorraden ook onder het sanctiebesluit vallen.’ 

Kramer stelt dat Bisschop ‘opzettelijk en kwaadwillig’ handelde door de wijn te kopen en dit publiekelijk te presenteren als een test van de wet. Dat biedt volgens haar een duidelijk aanknopingspunt voor strafrechtelijke vervolging. Over mogelijke straffen doet zij geen uitspraken. ‘Dat is aan het OM en uiteindelijk aan de rechter.’

Volgens Kramer zijn er nog geen eerdere zaken over dit specifieke sanctiebesluit, omdat het pas sinds september van kracht is. Wel zijn er vergelijkbare zaken geweest rond andere importverboden, waarbij omzeiling soms tot veroordelingen leidde.

Voormalig SGP-parlementariër Roelof Bisschop. Beeld: Dirk Hol/Wikipedia

Performatieve handeling

Bisschop lijkt zijn aankoop bewust performatief te hebben ingezet. Hij kocht de wijn, kondigde dit aan op sociale media en zocht vervolgens de publiciteit op. Critici stellen dat hij hiermee de rol van ‘christelijke martelaar’ probeert te claimen, de getuigt van zijn geloof door de wet openlijk uit te dagen. Kramer wil niet ingaan op de motieven van Bisschop en benadrukt dat haar rol beperkt is tot de juridische beoordeling van zijn handelingen.

BDS Nederland wil dat het OM een strafrechtelijk onderzoek start en beoordeelt of vervolging op zijn plaats is. De organisatie ziet de zaak als een testcase voor de werking van het sanctiebesluit en de handhaafbaarheid van het Nederlandse sanctiebeleid. Volgens Brenkman is de kans op een veroordeling groot, omdat Bisschop volgens hem ‘overduidelijk expres’ handelde en wijn kocht die onder het verbod valt.

Iraanse vrouw ter dood veroordeeld voor blasfemie, mensenrechtenorganisaties slaan alarm

de Kanttekening
-
0
Iraanse vrouw ter dood veroordeeld voor blasfemie, mensenrechtenorganisaties slaan alarm

Mensenrechtenorganisaties waarschuwen voor de toegenomen inzet van de doodstraf om afwijkende meningen te onderdrukken en angst te zaaien in Iran, schrijven verschillende media.

De 23-jarige Najmeh Amini werd vorige week ter dood veroordeeld voor het beledigen van de profeet Mohammed in een post op sociale media. Hoewel nog in beroep kan worden gegaan tegen de veroordeling, is het feit dat zij de doodstraf krijgt voor het uiten van haar mening op sociale media ‘alarmerend’, stelt de in Oslo gevestigde organisatie Iran Human Rights.

Artikel 262 van het Iraanse wetboek van strafrecht legt de doodstraf op voor het beledigen van de profeet of sjiitische leiders. Artikel 263 maakt echter een uitzondering voor uitingen die onder invloed of zonder opzet zijn gedaan. Hoewel Amini een poging deed om zich hierop te beroepen, wees de rechter dit beroep af.

Amini werd in januari gearresteerd tijdens demonstraties die door de autoriteiten met geweld de kop in werden gedrukt. Tijdens die demonstraties werden volgens het Britse medium LBC meer dan vijftigduizend mensen gearresteerd en kwamen duizend om.

In februari werd Amini opnieuw gearresteerd nadat zij online in de gaten was gehouden door de politie. Vorige maand riep zij vanuit de gevangenis mensenrechtenorganisaties, de Verenigde Naties en advocaten op om haar te helpen, schrijft The Guardian.

Volgens Iran Human Rights vormt het ter dood veroordelen van een jonge vrouw om haar uitingen op sociale media een risico dat het inzetten van de doodstraf wordt genormaliseerd. De organisatie roept de internationale gemeenschap op om in te grijpen.

Het aantal executies in Iran is de afgelopen jaren sterk gestegen, schrijft The Guardian. Volgens Iran Human Rights hebben de Iraanse autoriteiten dit jaar al meer dan zeshonderd executies uitgevoerd.

KNAW: neem academische vrijheid op in Grondwet

de Kanttekening
-
0
KNAW: neem academische vrijheid op in Grondwet

De Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW) pleit ervoor om academische vrijheid op te nemen in de Grondwet. Ook moet de wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek worden aangescherpt. Dat staat in een advies dat de KNAW gisteren heeft aangeboden aan minister Rianne Letschert van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap.

Volgens de KNAW staat de academische vrijheid in Nederland onder druk door onder meer overheidsbemoeienis, intimidatie van wetenschappers en polarisatie binnen universiteiten. De organisatie wil daarom ook een landelijke gedragscode die onderwijs- en onderzoeksinstellingen helpt deze vrijheid te beschermen.

In een tweede advies waarschuwt de KNAW voor overheidsbemoeienis met de vrijheid van meningsuiting van wetenschappers en activiteiten op universiteitscampussen. Wetenschappers moeten in het publieke debat duidelijk maken wanneer zij vanuit hun wetenschappelijke expertise spreken. Tegelijkertijd moeten studenten ruimte krijgen voor protest en debat. De overheid moet zich terughoudend opstellen bij inhoudelijke bemoeienis met onderwijs en onderzoek.

Het advies van de KNAW sluit aan bij bredere maatschappelijke zorgen over de autonomie van universiteiten. In een eerder artikel van de Kanttekening werd al gewezen op de ‘militarisering’ van de universiteit. Defensie zou een veel te grote rol hebben gekregen in zaken als werving van docenten of toezegging van onderzoeksgeld, waardoor de wetenschap de doelen van Defensie was gaan dienen, zo menen kritische docenten.

De kritiek beperkt zich overigens niet tot de rol van Defensie. Sinds de genocide in Gaza zijn de banden met Israëlische universiteiten onder druk komen te staan. Op verschillende universiteiten hebben docenten en studenten opschorting van deze relaties geëist, in sommige gevallen met succes.

Er zijn echter ook academische instellingen die vast blijven houden aan de band met Israëlische partners, wat tot veel verdeeldheid heeft geleidt. Niet iedereen voelt zich vrij zich over deze uit te spreken. Of het nu voor of tegen de besluitvorming ingaat, het hebben van een mening over dit gepolariseerde debat kan gevolgen hebben voor de werkrelatie, blijkt regelmatig.

Lees ook:

Zorgen over ‘militarisering van de universiteit’: weinig ruimte voor kritiek

123...1.098Pagina 1 van 1.098

Over ons

de Kanttekening is een onafhankelijke en emancipatoire mediaorganisatie. Onze kernwaarden zijn: vrij, moedig en inclusief.

Over menu

© 2017 de Kanttekening B.V. Alle rechten voorbehouden.

Gebruiksvoorwaarden | Privacy statement | Adverteren & contact