Progressief Nederland (voorheen GroenLinks-PvdA) stemt donderdag tegen het Europese migratiepact in de Tweede Kamer. Hoewel de partij het pact in principe steunt, verzet zij zich tegen de Nederlandse uitwerking ervan.
De partij heeft vooral moeite met het feit dat gezinnen met kinderen in detentie geplaatst kunnen worden wanneer zij geen verblijfsvergunning krijgen. Een amendement van Lisa Westerveld om dit te verbieden werd verworpen, net als andere voorstellen van PRO om het beleid humaner te maken.
Donderdag 2 april vindt de eindstemming plaats over het Europese migratiepact, dat medio juni moet ingaan. Hoewel dit pact op Europees niveau is geformaliseerd, is het nu aan lidstaten om dit om te zetten naar nationaal beleid. Hiervoor is een wijziging van de Vreemdelingenwet 2000 nodig.
Over de exacte invulling van deze wijzigingen wordt sinds het begin van het jaar hevig gediscussieerd. Waar rechtse partijen het pact niet ver genoeg vinden gaan, wijzen linkse partijen op het gebrek aan een humane benadering. Maar weinig politici behaalden succes om hun stempel op het nieuwe beleid te drukken. Alleen de motie van JA21 die oproept om directeuren van azc’s de bevoegdheid te geven om bewoners te verplichten cursussen te volgen, heeft het gehaald.
Het EU-migratiepact moet leiden tot strengere controles aan de buitengrenzen van de EU, snellere procedures om te bepalen wie mag blijven, meer mogelijkheden om migranten zonder verblijfsrecht terug te sturen en, in de Nederlandse uitwerking, de mogelijkheid tot detentie van uitgeprocedeerde gezinnen, inclusief kinderen.
Over dit laatste maakt de asielminister zich geen zorgen. Gezinnen met kinderen zouden over het algemeen geplaatst worden in reguliere asielzoekerscentra, ook na afwijzing, zo reageerde hij op de motie van PRO.
Museum Maluku geeft met de privéfoto’s van Molukse Nederlanders een veelzijdig beeld van de geschiedenis.
In het Museum Maluku in Den Haag hangt sinds kort een hele expositieruimte vol foto’s die tot voor kort niemand ooit had gezien. Bezoekers schreven er met stift hun herinneringen bij. Namen, plekken, anekdotes, soms maar één woord. ‘De opening van onze fototentoonstelling op 20 maart was een groot succes’, vertelt directeur Henry Timisela. ‘Die lege wanden zijn nu gevuld. Mensen voelen zich vrij om hun verhaal achter te laten. Dat is precies wat we willen.’
De foto’s komen uit koffers, dozen en zelfs oude Albert Heijn-tassen die Molukse families jarenlang bewaarden. Sommige negatieven lagen twaalf jaar in containers, nadat het museum ooit moest verhuizen. ‘Toen ik directeur werd, was het een enorme puzzel om alles weer bij elkaar te krijgen’, zegt Timisela. ‘We zijn nu bezig met uitpakken, registreren, titels beschrijven. En dankzij een samenwerking met de KB Nationale Bibliotheek kunnen we veel foto’s eindelijk digitaliseren.’
Het resultaat is een collectie die blijft groeien: beelden uit Indonesië, maar vooral foto’s vanaf 1951, toen de eerste Molukse KNIL-militairen en hun families naar Nederland kwamen. Niet alleen persoonlijke foto’s, maar ook beelden van kerkopeningen, buurtfeesten, demonstraties en bruiloften. ‘We willen met deze tentoonstelling iets teruggeven aan de gemeenschap’, zegt Timisela. ‘Dankzij bezoekers weten we nu van veel foto’s welke mensen erop staan. Dat helpt ons enorm. En bovendien betrekt het de Molukse gemeenschap actief bij het museum.’
Hutkoffers
Het Museum Maluku ontstond in de jaren tachtig, als onderdeel van het minderhedenbeleid dat volgde op de beruchte Molukse treinkapingen. Er kwam ook een banenplan voor werkloze Molukse jongeren. ‘Mensen brachten hutkoffers mee waarmee hun ouders naar Nederland kwamen’, vertelt Timisela. ‘Met KNIL-uniformen, foto’s en andere documenten. Dat materiaal vormt nu de kern van onze collectie.’
Maar de geschiedenis van de Molukse gemeenschap in Nederland is breder dan de bekende hoofdstukken: de aankomst in 1951, het verblijf in Westerbork, beter bekend als Schattenberg, en andere voormalige concentratiekampen, de treinkapingen en de strijd voor een onafhankelijke Republiek Zuid-Molukken, de RMS. Timisela benadrukt dat vooral de ‘anderhalve generatie’ — kinderen die in 1951 arriveerden en nu tachtig of negentig zijn — te weinig aandacht krijgt. ‘Hun verhaal is ondergesneeuwd. Eerst was er aandacht voor de KNIL-generatie en voor de tweede generatie, waarvan sommigen radicaliseerden in de jaren zeventig. Maar de generatie die in de jaren zestig volwassen werd en ging studeren, is bijna vergeten. Dat is niet goed, omdat we een compleet verhaal willen brengen.’
Van Molukse wijken naar een verspreide gemeenschap
Ooit waren veel Molukse wijken exclusief voor Molukse gezinnen, op basis van afspraken met Nederlandse gemeenten. ‘Dat is nu niet meer van deze tijd, vinden veel gemeenten. Maar die afspraken zijn destijds wel gemaakt.’ Plaatsen als Bovensmilde, Hoogkerk (gemeente Groningen, red.) en Capelle aan den IJssel waren decennialang herkenbare Molukse enclaves.
Tegenwoordig woont de derde generatie overal: in Almere, Rotterdam, Groningen enzovoort. Toch keren sommige jongeren terug naar de oude Molukse wijken. ‘Mensen zoeken naar een gevoel dat ergens anders niet te vinden is’, zegt Timisela. ‘Het heeft te maken met identiteit.’
‘Molukse jongeren in Nederland komen via social media nu veel gemakkelijker in contact met hun leeftijdsgenoten op de Molukken’
Hoewel de meeste Molukkers protestants-christelijk zijn, bestaat er ook een kleine Molukse moslimgemeenschap. ‘Die mensen waren zelfs de eerste moslimgemeenschap in Nederland na de Tweede Wereldoorlog’, vertelt Timisela. ‘De eerste moskee met een minaret in Nederland stond in Friesland en was Moluks.’
In 2000 leidde een bloedig religieus conflict tussen christenen en moslims op de Molukken tot spanningen, maar in Nederland bleef de gemeenschap opvallend eensgezind. ‘Hier zeiden de christelijke en islamitische Molukkers: “Wij zijn Moluks, punt.” Op de Molukken zelf proberen ze de wonden te helen. Christenen en moslims helpen elkaar bij de bouw van een moskee of een kerk.’
‘Ik ben geen Indonesiër, ik ben Moluks’
De steun voor de RMS, de Republiek der Zuid-Molukken, is de afgelopen jaren afgenomen, zegt Timisela. ‘Van oorsprong ging het om het ideaal van een onafhankelijke Republiek Zuid-Molukken, los van Indonesië. Nu is de RMS vooral een identiteitssymbool geworden. Mensen zeggen: “Ik ben geen Indonesiër, ik ben Moluks.”’
Foto uit de collectie van Museum Maluku
Voor de oudere generaties blijft de RMS een emotioneel anker, een herinnering aan hun ouders die hun idealen meenamen naar Nederland. Maar onder jongere generaties verschuift de aandacht. ‘Veel jongeren zetten zich nu in voor mensenrechten op de Molukken. Ze verzetten zich tegen massale ontbossing op de eilanden en tegen de armoede en ongelijkheid. Ze zijn betrokken, maar niet per se via de RMS. Interessant is ook dat Molukse jongeren in Nederland via social media nu veel gemakkelijker in contact komen met hun leeftijdsgenoten op de Molukken.’
Het verhaal van binnenuit
Wat Timisela het belangrijkst vindt, is dat het museum een plek is waar Molukkers zelf hun geschiedenis vertellen. Niet van bovenaf, niet door buitenstaanders, maar door de gemeenschap. ‘We zijn een gemeenschapsmuseum’, zegt hij. ‘Het verhaal moet van binnenuit komen. In onze eigen woorden.’
De foto’s aan de wand, ooit verstopt in koffers en containers, vormen nu een levend archief. Een gedeeld geheugen dat zich blijft uitbreiden, elke keer dat iemand een naam herkent, een herinnering opschrijft of een vergeten negatief inlevert.
‘Het is onze geschiedenis’, zegt Timisela. ‘En die vertellen we samen.’
Het was gisteren groot feest in de Schilderswijk in Den Haag. Nederlanders van Turkse komaf juichten en toeterden voor Turkije, dat Kosovo met 1-0 versloeg in de Kosovaarse hoofdstad Pristina, meldt Regio15.
De Turkse vreugde was groot, mede omdat het land na 24 jaar weer op het hoogste podium van het wereldvoetbal staat. Tegelijk is ook dit WK, net als dat in Qatar in 2022, omstreden. Het toernooi wordt gespeeld in de Verenigde Staten, dat oorlog voert tegen Iran. Iran laat weten dat het gewoon meedoet met het WK. ‘We boycotten de Verenigde Staten, niet het WK’, aldus de Iraanse bondsvoorzitter Mehdi Taj tegen NOS.
De uitzinnige Turken in de Schilderswijk hadden daar geen boodschap aan. De laatste keer dat Turkije op een WK speelde, was in 2002. Toen waren de meeste feestvierders nog niet eens geboren. Turkije werd destijds derde. Hakan Sükür scoorde toen het snelste doelpunt ooit op een WK, na 11 seconden. Dat record staat nog steeds.
Gisteren was het overigens niet alleen feest voor Turken. Ook Bosniërs, die een groot voetballand als Italië na strafschoppen versloegen, en Irakezen en Congolezen plaatsten zich voor het grootste WK ooit, met 48 deelnemende landen.
De Turkse autoriteiten hebben opnieuw een seculiere burgemeester van een grote stad opgepakt op basis van beschuldigingen van corruptie. Dit keer gaat het om burgemeester Mustafa Bozbey van de vierde stad van Turkije, Bursa, zo meldt RTL Nieuws.
Bozbey is niet de enige burgemeester van de oppositiepartij CHP die achter de tralies verdwijnt. De belangrijkste is de burgemeester van Istanbul, Ekrem Imamoglu, de enige serieuze tegenkandidaat van Erdogan bij de presidentsverkiezingen in 2028. Hij werd vorig jaar maart opgepakt en zit nog steeds vast.
Erdogan rekent langzaam maar zeker af met de seculiere oppositie, die tijdens de gemeenteraadsverkiezingen in 2024 als grootste partij uit de bus kwam. Sindsdien zijn er talloze CHP-burgemeesters, hun medewerkers, maar ook journalisten die daarover berichten, opgepakt. Ze worden allemaal van corruptie verdacht en ervan beschuldigd lid te zijn van een ‘criminele organisatie’.
Tegen Imamoglu eist het Turkse OM zelfs een gevangenisstraf van meer dan 2000 jaar, op basis van 142 aanklachten. Interessant is dat geen enkele politicus van regeringspartij AKP van corruptie wordt verdacht, terwijl daar sinds 2002 ook genoeg dossiers over zijn verzameld.
Turkish Minutemeldt dat sinds 31 maart 2024 (de verkiezingswinst van de seculiere partij) in al 85 gemeenten waar de CHP won, het bestuur weer onder controle van vertrouwelingen van Erdogan is gekomen. Dat gebeurt via een ‘curator’, die ‘uit staatswege’ (lees: de AKP) wordt aangesteld.
Voor Europa is 12 april de dag van erop of eronder. Dan worden in Hongarije verkiezingen gehouden voor het parlement en staat de macht van Victor Orbán op het spel. De man die al 16 jaar regeringsleider is en met afstand de grootste kwelgeest is van de Europese Unie. Hij is de man die de Europese eenheid in de weg staat. Hij is daar trots op, want hij, de redder, schildert de EU af als een vijand die samen met Zelensky zijn land groot kwaad wil berokkenen, door het arme vaderland in de oorlog te slepen en goedkope olie uit Rusland afhandig te maken. De EU en Oekraïne zijn volgens Poetins vriend Victor de duivels, die de soevereiniteit en veiligheid van Hongarije in gevaar brengen.
‘Ik of Zelensky!’, brult Orbán de kiezers toe.
Omdat hij in de peilingen achterloopt op zijn rivaal Peter Magyar, doet hij er alles aan om het voor te stellen alsof Hongarije zijn ondergang tegemoet gaat als hij niet gekozen wordt. Zonder hem gaat het volk koude winters tegemoet of moet zich blauw betalen voor olie uit Kroatië, terwijl de jongens naar het Oekraïense front worden afgevoerd door wrede Brusselse bureaucraten.
Russische geheime dienst
Volgens oppositiekringen heeft Orbán zelf de Russische geheime dienst gevraagd een onlinecampagne te voeren om hem te helpen. The Washington Post onthult dat de Russische dienst SVR al gekomen is met het plan om een nepaanslag op Orbán uit te voeren, omdat een aanslag ook Trump zo heerlijk geholpen heeft. ‘Operatie Gamechanger’ was het Russische plan getiteld. Op die manier zouden de staatsmedia — er zijn nauwelijks andere — de aandacht effectief kunnen afleiden van de beroerde economische situatie in het land en de vele corruptieschandalen.
Oppositieleider Peter Magyar daarentegen hoeft niet te overdrijven. Nu is weer door diezelfde The Washington Post aan het licht gebracht dat de Hongaarse minister van buitenlandse zaken Szijjártó al jaren de pauzes van de vergaderingen van de Europese Raad benut om de Russische minister Lavrov heet van de naald op de hoogte te brengen. Inmiddels heeft de minister dit toegegeven, hij zou het hebben gedaan omdat het ‘in het kader van diplomatie altijd goed is om met de andere kant te praten’. Magyar heeft Szijjártó met reden ‘een verrader van Hongarije’ genoemd.
Gematigd conservatief
De advocaat Peter Magyar (Peter Hongaar) is eigenlijk een gematigd conservatieve man, lijkt mij. Hij was tot enkele jaren terug nog lid van Fidesz, de partij van Orbán. Hij was afkomstig uit de heersende klasse en vertegenwoordigde zijn land als diplomaat in Brussel. Omdat hij anders dacht over de EU en afschuw toonde van de corruptie, heeft hij de Tisza-partij opgericht, de partij ‘Voor Respect en Vrijheid’.
Bij de Europese verkiezingen van 2024 kreeg zijn partij zomaar ineens 31 procent van de stemmen, een percentage waar de gangbare oppositie alleen maar van kon dromen. Die oppositie was niet populair en daarom heeft Magyar zich opgesteld als ‘derde weg’, als de kandidaat die noch bij de regering, noch bij de oppositie hoort. Maar het gevolg is wel dat door de vele stemmen die deze tactiek opleverde, hij toch echt wel dé oppositie geworden is. Iets wat Orbán zelf benadrukt door hem verdacht te maken als ‘knecht van Zelensky en stroman van de EU’.
Zal het Magyar lukken om Orbán deze keer te verslaan?
Het succes van de Gay Pride van vorig jaar in Boedapest maakte al duidelijk dat de stemming in de hoofdstad zich tegen de regering keert, die de parade wilde verbieden. De vraag is alleen of die stemming zich nu ook over het platteland heeft verspreid; dat is tot nu toe het onneembare bolwerk van Orbán geweest.
Bloed onder de nagels vandaan
Het is zeker waar dat de EU uit zijn dak gaat als Magyar echt zou winnen. Door zijn vijandige opstelling, door zich te scharen aan de kant van Poetin en Trump, breekt Orbán de eenheid van Europa. Zijn veto over de lening van 90 miljard aan Oekraïne is tartend. De EU heeft er lang aan gewerkt, iedereen is vóór, maar omdat meneer Orbán als enige van de 27 staatsleiders tegenstemt, gaat het niet door.
Tenzij Orbán de verkiezingen verliest.
Orbáns argument is dat Oekraïne de levering van Russische olie blokkeert. Maar de olie uit Kroatië heeft de gewone marktprijs en is zonder meer een goed alternatief voor de Russische olie die door de nu kapotte Droezjba-pijplijn heeft gestroomd. Orbán blaast de blokkade van de Droezjba-olie nu op om een mooiklinkend voorwendsel te hebben om aan de Russische olie vast te houden en Poetin ter wille te blijven.
Orbán haalt de EU het bloed onder de nagels vandaan en die zal zeker radicale stappen zetten om Hongarije buitenspel te zetten in het geval hij de verkiezingen toch wint. Die radicale stappen zijn niet gemakkelijk, omdat artikel 7 van het EU-verdrag weliswaar mogelijk maakt dat een land het stemrecht kan worden ontzegd, maar dan moet dat voorstel wel vrijwel algemeen worden ondersteund. En nu zijn bijvoorbeeld Fico van Slowakije en ook Meloni, van Italië, nog tegen.
En toch zal dat op de een of andere manier moeten gebeuren. Hongarije is onder Orbán een openlijke voorpost van Rusland en extreemrechts. Zojuist is er weer de beruchte CPAC-conferentie gehouden, een jaarlijkse gewoonte. Politici als Wilders, Le Pen, Weidel, en via video Trump zelve spraken daar hel en verdoemenis uit over de EU en betuigden sympathie aan Poetin. Trump roept op om op Orbán te stemmen, ondanks zijn drukke beslommeringen in Iran neemt hij daar graag even de tijd voor.
Zal het Magyar lukken om Orbán deze keer te verslaan? Uit peilingen blijkt al maanden dat hij gemiddeld een procent of 5 op de potentaat voorligt, maar ik ben er niet gerust op. Orbán kan met behulp van al zijn media — die een monopoliepositie over de informatie hebben — en ook met de hulp van Rusland flink stemming maken. Bovendien zal hij grote bevolkingsgroepen de komende weken wat extra geld toestoppen: omkoping met geld van de EU wellicht.
En er is een nieuw schandaal aan het licht gekomen. De verkiezingswaarnemers van de OVSE (de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa) zullen worden geleid door een Russin, Daria Boyarskaya, die als tolk voor Poetin heeft opgetreden en familieleden in de Russische overheid heeft. Zal de kritiek daarop alsnog tot verandering leiden? Ik betwijfel het, maar alles is mogelijk.
Voor het eerst is er een serieuze kans dat het lukt Orbán uit zijn chanteurshol te verdrijven. Lukt het, dan wordt Europa een eenheid. Lukt het niet, dan zal de EU revolutionair te werk moeten gaan, want de verenigde Staten van Europa zijn als toekomstige politieke formatie onmisbaar om te ontsnappen uit de tang van Poetin en Trump.
Terwijl traditionele media jongeren steeds moeilijker bereiken, trekt Hasan Piker juist honderdduizenden kijkers met een mix van entertainment en journalistiek.
Op televisie heeft politiek nog steeds een vaste vorm, met nieuwsprogramma’s, talkshows en debatten onder leiding van presentatoren. Online verandert dat snel. Op platforms als Twitch wordt politieke content losser, directer en persoonlijker. Vooral rechtse commentatoren worden daar groot, zoals Alex Jones, Ben Shapiro, Charlie Kirk en Jordan Peterson.
In die grotendeels door rechts gedomineerde onlinewereld zijn er ook enkele linkse namen die door dat algoritmische landschap heen breken. De recent gekozen burgemeester van New York, Zohran Mamdani, is daar een voorbeeld van, maar ook de progressieve Turks-Amerikaanse socialist Hasan Piker, beter bekend als HasanAbi. Tijdens de afgelopen Amerikaanse verkiezingen trok hij meer dan driehonderdduizend gelijktijdige kijkers.
Een van de populairste streamers
Piker is geen influencer die toevallig politiek is gaan bedrijven. Hij komt voort uit de progressieve Amerikaanse media. Hij werkte bij The Young Turks, het nieuws- en opinieplatform van zijn Turks-Amerikaanse oom en oprichter Cenk Uygur, en begon in 2018 met streamen op Twitch. In 2020 verliet hij TYT om zich volledig op het platform te richten.
Journalist Kamal van de Pol vat dat scherp samen: Twitch was lange tijd vooral een plek voor games, chatting en muziek, terwijl politieke content eerder thuishoorde bij reguliere media of YouTube-essayisten. Volgens hem was Piker degene die politieke content ‘heel hard’ naar Twitch bracht en daarmee uitgroeide tot een van de populairste streamers van het platform.
Kamal van de Pol
Van de Pol plaatst Pikers opkomst in een bredere mediaverandering. Traditionele media hebben steeds meer moeite om jongeren te bereiken, terwijl wie daarin wel slaagt, dat vaak doet in een losse, informele setting: camera aan, microfoon aan, geen dure studio. Denk bijvoorbeeld aan NOS Stories, dat nieuws in een toegankelijke vorm bij jonge Nederlanders probeert te brengen.
Piker is daarvan misschien wel de extreme vorm. In zijn urenlange streams lopen nieuwsconsumptie, analyse, emotie en entertainment voortdurend in elkaar over. Samen met zijn kijkers volgt hij actuele gebeurtenissen, gaat hij in discussie met mensen in de live-chat of met andere streamers en schuift hij ook offline aan bij politieke demonstraties of gesprekken met politici.
Geen traditionele journalist
Juist in dat format schuilen ook verschillende vragen. Wat is Hasan Piker eigenlijk? Een betrouwbare journalist, een activistische opiniemaker, of vooral een entertainer met politieke standpunten? Informeert hij zijn publiek, of bedient hij het?
Piker presenteert zichzelf in elk geval niet als traditionele journalist. Hij omschrijft zich eerder als een gedreven, ‘koppige’ onafhankelijke mediastem: een gewone guy die het leuk vindt om ingewikkelde thema’s te bespreken en tegelijk wil laten zien dat linkse ideeën ook cool kunnen zijn, in plaats van saai of wereldvreemd, zoals rechts ze vaak neerzet.
Volgens Van de Pol moet je Piker dan ook vooral zien als politiek commentator. Net als veel andere streamers reageert hij op nieuws, geeft hij meningen en bespreekt hij dat alles met een publiek dat vaak al in hetzelfde gedachtegoed zit. Die bubbel is volgens Van de Pol niet alleen sociaal, maar ook economisch: ‘Een community die zich in jouw wereldbeeld herkent, blijft langer kijken, doneert vaker, deelt je clips en verdedigt je feller op sociale media.’
‘Het wordt pas lastig wanneer kijkers die mix van emotie en interpretatie gaan zien als feitelijk nieuws’
Dat contrasteert met wat traditioneel van journalistiek wordt verwacht: analytisch, diepgravend en gebonden aan journalistieke principes. Piker heeft zelf ook erkend dat zijn content niet werkt volgens klassieke waarden als wederhoor, en dat hij die pretentie ook niet heeft.
Volgens Van de Pol hoeft het feit dat streamers vooral reageren en duiden niet meteen een probleem te zijn: ‘Meningen maken nu eenmaal deel uit van het publieke debat. Het wordt pas lastig wanneer kijkers die mix van emotie en interpretatie gaan zien als feitelijk nieuws.’
Daar komt bij dat op Twitch de scheidslijn tussen informatie en performance flinterdun is. Een streamer kan gelijk of ongelijk hebben, maar in beide gevallen levert het aandacht en kijkminuten op. Van de Pol vat dat samen: ‘Dingen die kloppen en dingen die niet kloppen, zijn beide goed voor content.’
Ophef als verdienmodel
Volgens Van de Pol is dat precies het verdienmodel van veel streamers: ‘Reageren op Pikers uitspraken is vaak gewoon makkelijke content. Wie weet dat een deel van het publiek rechts is, hoeft alleen een clip van Piker te pakken, hem neer te zetten als irritant of gevaarlijk, en de views en inkomsten volgen vanzelf.’
Van de Pol noemt dat cloudfarming: een kettingreactie van ophef, waarin mensen op elkaar reageren zonder nog precies te weten waar het oorspronkelijk over ging. Uiteindelijk profiteert vooral het platform, met meer kijkers, meer engagement en meer advertenties.
Opvallend is volgens hem dat die aanvallen vaak niet alleen tussen kijkers plaatsvinden, maar zich heel gericht op de streamer zelf richten. Polarisatie wordt volgens Van de Pol dan een strijd tussen merken: de streamer als gezicht, de community als achterban.
Amerikaanse kwesties
Voor Van de Pol is Piker vooral interessant omdat hij botst met een aantal diepgewortelde Amerikaanse kwesties: ‘Bij Piker zie je anti-zionisme, pro-Palestina-standpunten, anti-Trumpretoriek, anti-imperialisme en kritiek op kapitalisme. Dat schuurt met een sterk Amerikaans pro-Israëlisch en pro-kapitalistisch sentiment. In zo’n klimaat wordt elk woord, elke clip en elke highlight een provocatie.’
Precies daarom is Piker ook het mikpunt geworden van een bredere discussie. Het gaat dan niet alleen meer over de vraag wat hij zegt, maar ook over wat hij betekent voor partijen, media en het publieke debat.
‘Bij Piker zie je anti-zionisme, pro-Palestina-standpunten, anti-Trumpretoriek, anti-imperialisme en kritiek op kapitalisme’
Dat zie je ook terug in rechtse mainstream media. The Wall Street Journal, Fox News en New York Post gebruiken Piker geregeld als symbool voor wat zij zien als een ontspoorde online linkerflank. De aanval gaat zelden alleen over hem als persoon. Hij fungeert als kapstok voor bredere zorgen over jonge kiezers, progressieve onlinecultuur en de afnemende macht van traditionele media.
Tijdelijk geschorst
Van de Pol wijst erop dat het klassieke debat, hoe gebrekkig ook, nog altijd meer structuur heeft: ‘Er is een debatleider, er zijn afspraken en er zijn grenzen waarbinnen ontsporing kan worden teruggeduwd. Op Twitch ontbreekt dat vaak. Daar botsen mensen volgens hem geregeld zonder voorbereiding of leiding op elkaar, en hoeft er maar één persoonlijke aanval te vallen om het gesprek van de inhoud weg te trekken.’
Ook de infrastructuur erachter is anders. Waar televisie steunt op redactie en begeleiding, ligt die verantwoordelijkheid op Twitch vooral bij de streamer en diens moderators. Die kunnen veel opvangen, maar zijn volgens Van de Pol beperkt wanneer het gaat om bots en gerichte haatcampagnes. Platforms kunnen soms ingrijpen, bijvoorbeeld met IP-bans, maar zwaardere moderatie raakt al snel aan Amerikaanse ideeën over vrijheid van meningsuiting.
‘Het is keiharde marketing’
Dat betekent niet dat Twitch nooit optreedt. Piker is de afgelopen jaren meerdere keren tijdelijk geschorst. Zo kreeg hij in maart 2025 een ban van 24 uur na een uitspraak over senator Rick Scott, waar Newsweek over berichtte. In januari werd hij opnieuw geschorst, nadat hij verwees naar berichtgeving dat politiedienst ICE pro-Palestijnse en anti-ICE-demonstranten zou volgen, waarna hij pro-Israëlische supporters fel aanviel met grove taal en hen onder meer zionist pigs noemde.
Volgens Van de Pol wordt zo’n sanctie op Twitch zelden het einde van een rel. Omdat het platform weinig transparantie geeft over zulke beslissingen, wordt de reden voor een ban vaak meteen onderdeel van een nieuw conflict.
Waarom politici toch komen
Waarom wagen politici dan toch zichzelf te laten zien op Twitch en bij Piker? Omdat daar volgens Van de Pol de doelgroep zit: ‘Het is keiharde marketing, in de Verenigde Staten is de jonge, vaak mannelijke internetgebruiker electorale buit, en Twitch biedt directe toegang tot die groep.’
In oktober 2020 verschenen de Democratische Congresleden Alexandria Ocasio-Cortez uit New York en Ilhan Omar uit Minnesota in een Among Us-stream (een spel) op Twitch, samen met grote streamers als HasanAbi. Daarmee trokken ze in één klap honderdduizenden kijkers. Het werd een blauwdruk voor online politiek bereik. Hierna volgden nog vele politici die zich onder andere door Piker hebben laten interviewen.
Van de Pol ziet daar ook duidelijke voordelen in. Via een live chat kunnen politici direct vragen krijgen, laten zien hoe ze reageren onder druk en een menselijkere indruk achterlaten dan in losse nieuwsclips of ingestudeerde interviews. Maar datzelfde format brengt ook risico’s met zich mee. Een stream kan door bots of een ontspoorde chat net zo snel omslaan van een slim campagnemoment naar een publieke rel.
Volgens Van de Pol zien mainstream media Twitch nog altijd als iets ‘bijzonders’ en grijpen ze bij serieuze verhalen al snel naar de grootste naam. De berichtgeving van AP en The Washington Post over Pikers claim dat hij door Amerikaanse grensbeambten was aangehouden en ondervraagd over zijn politieke opvattingen en Gaza past daar precies in. Zulke verhalen zijn voor de media bijna ideaal, zegt hij, omdat ze tegelijk raken aan platformpolitiek, staatsmacht en framing.
Meer dan links versus rechts
Wie Hasan Piker reduceert tot een simpele tegenstelling tussen links en rechts, mist volgens Van de Pol waarom hij werkt. Zijn bereik draait niet alleen om ideologie, maar ook om vorm. Nieuws komt hier niet binnen als autoriteit, maar als relatie: ik kijk dit met jou. En juist die relatie houdt mensen vast. Niet per se omdat ze het overal mee eens zijn, maar omdat ze samen kijken naar wat er in de wereld gebeurt.
Maar die vorm heeft ook een prijs. Van de Pol zegt het nuchter: ‘Piker maakt ook gewoon fouten. Hij is een mens, zeker als hij niet werkt binnen een journalistiek proces dat zulke fouten corrigeert of afremt.’ Voor Van de Pol past dat in een bredere verschuiving: traditionele media verliezen bereik en gezag, terwijl streamers met een lossere, directere stijl juist wel aansluiting vinden bij jonge kijkers.
De Surinaamse oud-president Chan Santokhi (67) is overleden, vermoedelijk na een acuut hartinfarct in zijn woning in Lelydorp. Hij werd nog met spoed overgebracht naar een ziekenhuis in Paramaribo. Dat meldt de NOS.
Rajendre Khargi, oud-ambassadeur van Suriname in Nederland, reageert geschokt op het overlijden. ‘Het is een klap voor iedereen die Santokhi gekend heeft, vooral omdat het zo onverwacht is’, aldus Khargi, die ook aangeeft dat Santokhi erg sportief was en voortdurend zijn gezondheid in de gaten hield.
De Hindostaanse Santokhi was president van de zomer van 2020 tot medio vorig jaar. Hij nam het roer in Suriname over in een roerige periode. De vorige president, Desi Bouterse, werd vervolgd voor zijn rol bij de Decembermoorden van 1982. Nadat hij werd veroordeeld sloeg Bouterse op de vlucht. Hij overleed in 2024 in ballingschap. Santokhi verloor vorig jaar de Surinaamse verkiezingen van Jennifer Geerlings-Simons, die van dezelfde politieke partij is als wijlen Desi Bouterse.
Oud-president Santokhi studeerde in Nederland en keerde in 1992 terug naar Suriname. Hij nam toen zitting in de regering-Bouterse als minister van Justitie. Later leidde hij onderzoek naar de Decembermoorden.
Het kabinet-Jetten wil de relatie met VN-vluchtelingenorganisatie UNRWA herstellen en verhoogt daarom de jaarlijkse bijdrage naar 19 miljoen euro, zo schrijft NRC. Door Israël en de rechtse partijen in het Nederlandse parlement wordt UNRWA, die opereert in de Palestijnse gebieden, als een terreurorganisatie weggezet.
UNRWA werd in de periode na de aanslagen op 7 oktober door veel Kamerleden gezien als een verlengstuk van Hamas. Onder het vorige kabinet-Schoof werd de financiering vanuit Nederland dan ook afgebouwd tot een een miljoen per jaar. Nu wil het kabinet-Jetten de banden herstellen door 19 miljoen euro per jaar bij te dragen aan deze VN-vluchtelingenorganisatie .
‘Het is van groot belang dat alle mogelijke hulp zo efficiënt en effectief mogelijk de mensen in Gaza en in de bredere regio kan bereiken. Het kabinet zet zich dan ook in om via bestaande structuren de hulp te ondersteunen, onder andere via UNRWA. De organisatie heeft de infrastructuur en een netwerk van lokale staf die diensten als gezondheidszorg en onderwijs kunnen verlenen’, schrijft minister Sjoerd Sjoerdsma (D66) van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking in een Kamerbrief.
D66-parlementariër Mpanzu Bamenga is opgetogen. ‘Met dit besluit herstelt Nederland de financiële steun aan UNRWA en spreekt het kabinet opnieuw duidelijke steun uit voor het werk dat zij doen, ondanks alle tegenwerking en tegenslag. Zo zorgen we dat humanitaire hulp mensen blijft bereiken die dat het hardst nodig hebben.’
Het Israëlische parlement heeft ingestemd met een wet die de doodstraf invoert voor moord met een terroristisch motief, bericht NOS. Het voorstel, afkomstig uit de extreemrechtse regeringspartij Otsma Jehudit van Itamar Ben-Gvir, kreeg 62 stemmen voor en 48 tegen. Premier Benjamin Netanyahu was aanwezig bij de stemming en steunde het plan.
Hoewel Israël formeel sinds 1948 de doodstraf kent, is deze sinds de ophanging van de beruchte nazi Adolf Eichmann in 1962 niet meer toegepast. De nieuwe wet verplicht militaire rechtbanken de doodstraf op te leggen aan personen die schuldig worden bevonden aan terroristische moord. De executie moet binnen negentig dagen plaatsvinden en hoger beroep is uitgesloten.
Omdat militaire rechtbanken vooral zaken behandelen van Palestijnen op de Westelijke Jordaanoever, verwachten critici dat de wet in de praktijk vrijwel uitsluitend Palestijnse verdachten zal treffen. In reguliere Israëlische rechtbanken blijft levenslang mogelijk, maar de formulering van de wet maakt toepassing op Joodse Israëliërs zeer onwaarschijnlijk.
Mensenrechtenorganisaties en verschillende landen, waaronder Nederland, noemen de maatregel discriminerend en in strijd met internationale normen. Ook de VN-mensenrechtenchef Volker Türk waarschuwde vooraf voor juridische en humanitaire risico’s. De wet moet binnen dertig dagen ingaan, maar tegenstanders zullen voor die tijd wellicht naar het Hooggerechtshof stappen, dat de uitvoering mogelijk kan blokkeren.
Executie-excursie
De nieuwssite The New Arabberichtte eerder dit jaar dat de executies straks zullen worden voltrokken door ophanging, uitgevoerd door drie gevangenisbewaarders. Executieteams bestaan uit vrijwilligers die een gespecialiseerde training krijgen. Israël stuurde eerder dit jaar een delegatie naar een Aziatisch land waar de doodstraf wordt uitgevoerd, om te kijken hoe het executeren van mensen in de praktijk werkt. Vermoedelijk gaat het hier Japan of Singapore, twee Oost-Aziatische landen waar de doodstraf wordt uitgevoerd door middel van ophanging. In Singapore worden relatief veel mensen geëxecuteerd vanwege de strenge anti-drugswetten die deze stadstaat kent.
Itamar Ben-Gvir lobbyt al meer dan drie jaar voor de doodstraf. Aan de Kanttekening vertelde Naomi Mestrum van het CIDI in 2023 dat ze tegen de doodstrafwet is. ‘Natuurlijk deel ik deze zorgen’, zei ze toen. ‘Vanuit joods perspectief is de doodstraf omstreden. Hier zijn praktische en ethische redenen voor. De doodstraf is iets uit de Middeleeuwen, een democratie onwaardig. Je kunt dit oordeel beter aan een hogere macht overlaten.’
Mestrum noemde de doodstraf ook een teken van zwakte en ze geloofde niet dat er van deze straf een afschrikkende werking uitgaat. ‘Je schrikt hier geen terroristen mee af. Zij zijn al bereid om te sterven, worden dikwijls neergeschoten, of komen om tijdens een aanslag. Als ze worden geëxecuteerd dan veranderen ze in martelaren, en dat willen ze juist graag.’
De fundamentalistische organisatie Christenen voor Israël daarentegen had totaal geen moeite met de doodstrafwet, zo liet woordvoerder (en ChristenUnie-lijstduwer in 2023) Sara van Oordt in maart 2023 in een schriftelijke verklaring aan de Kanttekening weten. Ze sprak over ‘eenzijdige morele verontwaardiging tegenover Israël’ en zei dat de islamitische buurlanden van Israël ook de doodstraf kennen en toepassen. Ook hekelde ze de Europese Unie en de Verenigde Naties, die antisemitisme zouden steunen met hun steun voor de Palestijnse Autoriteit.
Theoloog der Nederlanden Arnold Huijgen heeft een gebed ‘voor wijsheid en medemenselijkheid’ geschreven, voor het gebedsweekeinde van 10 tot en met 12 april.
In dat weekend wordt in kerken, moskeeën, synagogen en andere gebedshuizen dit gebed gebeden, en ook door gelovigen van verschillende religies thuis. Mensen bidden voor recht, wijsheid en moed van de Eerste Kamerleden die de dagen daarna in de senaat zullen discussiëren over de asielnoodmaatregelenwet, voor veiligheid van gevluchte mensen en van hulpverleners.
Gebed voor wijsheid en medemenselijkheid
In deze tijd vol onzekerheid bidden we om vertrouwen.
In een tijd van oorlogen bidden we om vrede.
Voor mensen op de vlucht bidden we om veiligheid.
Dankbaar dat wij in vrede en veiligheid mogen leven, bidden wij dat ook anderen daarin mogen delen.
Wij hopen op wijsheid voor degenen die grote verantwoordelijkheden dragen in het openbaar bestuur en in ons parlement.
Geef hun wijsheid om te onderscheiden waarop het aankomt, en moed om daarnaar te handelen.
Laat onze wetten in dienst staan van het recht, met respect voor de menselijkheid van ieder mens, welke papieren die mens ook heeft.
Laat hulpverleners met vertrouwen hun werk mogen doen, zonder angst voor vervolging.
Wij belijden dat onze denkbeelden begrensd zijn, onze horizon altijd beperkt.
Daarom bidden we om inzicht, voor onszelf en voor anderen.
Geef ons oog en hart voor kwetsbare mensen, die anders geen helper hebben.
Geef ons ook begrip voor wie anders denkt dan wij, en laat ons zoeken de ander te verstaan zonder af te schrijven of weg te duwen.
Onze site gebruikt cookies en vergelijkbare technologieën onder andere om u een optimale gebruikerservaring te bieden. Ook kunnen we hierdoor het gedrag van bezoekers vastleggen en analyseren en daardoor onze website verbeteren.
Deze website gebruikt cookies om uw gebruikservaring op deze website te verbeteren. Van deze cookies worden cookies aangemerkt als "Noodzakelijk" in uw browser bewaard, deze cookies zijn essentieel voor het functioneren van de website. Bijvoorbeeld het opslaan van uw keuze of u wel of geen cookies wilt hebben. Wij maken ook gebruik van cookies van derde partijen die ons helpen met het analyseren en begrijpen van de gebruik van deze website door u. Deze cookies worden alleen gebruikt als u daar toestemming toe geeft. U heeft ook de mogelijkheid om uzelf uit te sluiten voor deze cookies. Dit zal echter effect hebben op uw gebruikerservaring.
Noodzakelijke cookies zijn absoluut nodig voor het functioneren van de website. De cookies in deze categorie zorgen alleen voor de veiligheid en het functioneren van deze website . Deze cookies bewaren geen persoonlijke gegevens
Deze cookies zijn niet strict noodzakelijk, maar ze helpen de Kanttekening een beter beeld te krijgen van de gebruikers die langskomen en ons aan te passen aan de behoeftes van onze lezers. Hiervoor gebruiken wij tracking cookies. Bij het embedden van elementen vanuit andere websites zullen er door deze sites ook cookies worden gebruikt.
