De overname van de door de Koerdische SDF gecontroleerde gebieden in Noordoost-Syrië door het Syrische leger heeft geleid tot onrust in al-Hol, het grootste kamp voor vrouwen en kinderen van IS-strijders.

Dit meldt de krant the National, na een bezoek aan het kamp in Hasakah. De journalist trof een grote rookpluim aan, zag beveiligers weglopen en maakte geweldsuitbarstingen rond het kamp mee.

De chaos is het gevolg van de recente machtsverschuiving in het gebied, dat sinds 2013 onder het bewind van de SDF heeft gestaan. Dit Koerdisch-Arabische bestuur bewaakte met steun van de Verenigde Staten de kampen, waar duizenden IS-strijders en hun familieleden verblijven.

Deze week rukte het Syrische leger op naar het noordoosten, na een staakt-het-vuren met Koerdische strijders in Aleppo. Daarbij namen ze grote delen van de SDF-gebieden over, waaronder de plek waar de kampen zich bevinden. SDF-beveiligers verlieten daarop het kamp.

De machtswisseling verliep chaotisch. Hoewel de VS eerder stelden dat het Syrische leger in staat zou zijn de bewaking over te nemen, was er van coördinatie geen sprake. Hierdoor is het al-Hol-kamp momenteel onbewaakt. Niet alleen de beveiliging ontbreekt, ook de kampmedewerkers zijn vertrokken. Voedselvoorzieningen en medicijnentoevoer zijn daardoor beperkt, tot grote wanhoop van de kampbewoners, zo blijkt uit de berichtgeving.

Naar verluidt zijn er nog geen IS-strijders ontsnapt. Er zijn pogingen daartoe gedaan, maar kampbewoners werden afgeschrikt door de gevechten buiten het kamp tussen verschillende facties. Desalniettemin leeft onder hen de hoop dat ze door de nieuwe machthebbers worden vrijgelaten. Veel kampbewoners zeggen onschuldig te zijn.

In Al-Hol zitten familieleden van vermeende IS-strijders. Het gaat om vrouwen en kinderen die soms geen ander leven kennen. Veel van hen komen uit andere landen, ook uit Nederland. Veel van de Nederlandse uitreizigers zijn inmiddels teruggekeerd.

Volgens de Nederlandse inlichtingendienst AIVD waren in januari 2026 circa 75 Nederlandse uitreizigers nog in Syrië, Irak of Turkije. Ongeveer een derde van hen zit in de Syrisch‑Koerdische kampen al‑Roj en al‑Hawl, waar vooral vrouwen worden vastgehouden, terwijl de mannen in verschillende detentiecentra in Noordoost‑Syrië zitten.

Hoewel de familiekampen officieel geen detentiekampen zijn, kunnen bewoners niet vrijwillig vertrekken. Bovendien zijn veel westerse regeringen huiverig hen terug te laten keren, uit angst dat ze zijn geradicaliseerd. De bewoners zitten in limbo, zonder proces en zonder perspectief op een nieuw leven.

De VS hebben inmiddels 150 bewoners uit een kamp in Hasakah overgeplaatst naar een geheime locatie in Irak. Dit zou erop duiden dat er weinig vertrouwen is in de nieuwe Syrische machtshebbers. De VS hebben laten weten dat de overplaatsing kan gelden voor meer gevangenen, zonder hierover concreet te worden.

Een nieuw ambtsbericht over de situatie in Afghanistan biedt nieuwe kansen voor vrouwelijke Afghaanse vluchtelingen in Nederland. Zo mag een vrouw die eerder moest terugkeren nu alsnog blijven.

Dit bericht Trouw. Het ambtsbericht werd op 16 december gepubliceerd en concludeert dat de situatie voor vrouwen tussen 2023 en 2025 in Afghanistan is verslechterd. Zo mogen ze niet spreken in het openbaar, niet het huis uit zonder mannelijke begeleiding en niet hun gezicht laten zien in het openbaar.

Eerder stelde het Europese Hof van Justitie al dat de discriminatie van vrouwen in Afghanistan gelijk staat aan vervolging. Daarom zou elke vrouwelijke vluchteling uit Afghanistan recht op asiel moeten hebben, zonder dat haar persoonlijke situatie wordt meegewogen.

Hier gaan het ministerie van Asiel en Migratie en de IND niet in mee. Dit bleek uit het negatieve oordeel op vier asielaanvragen vorig jaar. De vrouwen konden volgens de autoriteiten niet aantonen dat zij zich niet konden schikken naar het beleid van de Taliban en mochten daarom niet blijven.

Schrijver en theatermaker Nilgün Yerli krijgt een maandelijkse column in de Kanttekening. Daarin schrijft zij over ‘het leven in alle facetten’, zo kondigt ze vandaag in haar eerste column aan.

Yerli werd in 1969 geboren in de Centraal-Anatolische stad Kirsehir. Op haar tiende kwam ze naar Nederland. Aanvankelijk woonde ze in Heerenveen, later in Amsterdam.

Haar migratieachtergrond speelt een belangrijke rol in haar werk. In de jaren negentig van de vorige eeuw trad ze als duo op met Inci Lulu Pamuk in de reizende voorstelling Turkish Delight. In diezelfde periode had ze ook een column in het Parool. Ze heeft vele boeken gepubliceerd, waaronder De garnalenpelster (2001) en Wie ben ik? (2015).

In de beginjaren van deze eeuw verliet ze Nederland uit onvrede over het xenofobe klimaat. Uiteindelijk keerde ze toch terug. ‘Ik ben me gaan realiseren dat ik van Nederland houd. Dit is het land dat mij opving toen ik op mijn veertiende alleen stond. Ik kreeg studiefinanciering, ik mocht studeren,’ zei ze daarover in een interview met de Kanttekening vorig jaar.

Op dinsdagmiddag 3 februari staat Yerli in het Zaantheater met haar voorstelling Later als ik dood ben.

Gidi Markuszower leidt de groep van zeven Kamerleden die zich recent heeft afgesplitst van de PVV. De groep nam haar zetels mee, waardoor een nieuwe fractie ontstond in de Tweede Kamer.

De in Tel Aviv geboren Markuszower was tussen 1999 en 2005 bestuurslid en woordvoerder van Likoed Nederland, de zustervereniging van de conservatief-nationalistische partij Likud in Israël. Hij geldt als een van de langdurige vertrouwelingen van PVV-leider Geert Wilders. De samenwerking tussen beiden kwam de afgelopen jaren echter herhaaldelijk onder druk te staan.

Sinds 2017 is Markuszower lid van de Tweede Kamer. In eerdere Kamerdebatten deed hij verschillende omstreden uitspraken. Zo vergeleek hij criminele asielzoekers met beesten en sprak hij ook over ‘hyena’s’ en ‘achterlijke Midden-Oosterse zandbaklanden’. Zijn politieke profiel wordt mede bepaald door zijn uitgesproken standpunten over immigratie en veiligheid.

Aan het begin van zijn politieke loopbaan bij de PVV ontstond discussie over zijn geschiktheid als kandidaat. In 2008 werd hij tijdens een evenement in de Amsterdamse RAI aangehouden omdat hij een wapen bij zich zou hebben gehad. Daarnaast waarschuwde toenmalig minister van Justitie Ernst Hirsch Ballin PVV-leider Wilders dat Markuszower mogelijk een integriteitsrisico vormde. Volgens berichtgeving van het Parool zou hij banden hebben onderhouden met buitenlandse inlichtingendiensten. Wilders besloot hem daarop tijdelijk van de kandidatenlijst te halen. In 2015 keerde Markuszower terug in de politiek. Eerst als Eerste Kamerlid, daarna vanaf 2017 als Tweede Kamerlid.

In 2023 kwam zijn naam opnieuw in het nieuws, toen de PVV hem voordroeg voor een ministerspost. De AIVD gaf echter een negatief advies na een veiligheidsscreening, waardoor de benoeming niet doorging.

De recente afsplitsing heeft geleid tot uiteenlopende reacties in de politieke arena. Critici verwijzen naar eerdere uitspraken van Markuszower, waaronder een interview in het Nieuw Israëlietisch Weekblad in 2015, waarin hij pleitte voor een apart juridisch kader voor moslims.

‘Ik ben voor bijzonder onderwijs voor christenen en Joden, maar niet per se voor moslims’, zei hij toen. ‘Er is niets raars aan om te zeggen: we moeten wel synagogen en kerken toestaan maar geen moskeeën. Op zijn minst zouden we de moslims moeten voorhouden: gedraag je eerst eens zoals andere gelovigen hier. Als je dat weigert, kun je ook geen aanspraak maken op de zelfde rechten als andere Nederlanders. (…) Moslims die hier willen wonen moeten bewijzen dat hun geloof bij onze samenleving past. Zo niet, dan kunnen ze geen aanspraak maken op onze vrijheid van godsdienst.’